Bas gitar çalışmaya ve basit bir şekilde çalmaya başlamadan önce öğrenilmesi gereken Nota ve Tableture, müziğin yazılı halidir.
Nota
Kendine özgü semboller ve şekillerle, müzikal sesleri yazmaya yarayan, Dünya' daki tek ortak dildir Nota.
Vurmalı, yani ritim enstrümanlarının da kendine özgü nota yazımı vardır. Aşağıdaki görselde basit bir noya yazım örneği vardır:
Notaları, es/sus sembollerini ve notaların yazıldığı Porte' yi görüyorsunuz.
Es/Sus sessizliği ifade eder, yani çalınmaması gereken zamanlardır.
Notalar, birbirine paralel 5 çizgil üzerine veya aralarına yazılır Bu çizgilere "Porte" denir; her çizgi ve arası bir nota demektir. (Do Re Mi Fa...)
Notalara isimlerini veren , Portenin en başına konulan sembollere "Anahtar*" denir. Anahtarı olmayan bir portedeki notaların, hangi nota oldukları belli değildir. Hanigi notanın Re, hangisinin Mi, Fa Sol... olduğunu anlamak için Anahtar şarttır.
Bas Gitarda Fa anahtarı kullanılır.
Fa anahtarında 2 nokta arasındaki çizgi, Fa notasını ifade eder. Ve bu notayı referans alıp diğer notaları bulabiliriz.
Ödev.
Fa anahtarındaki çizgi ve aralıkların notasını yazınız;)
Tablature (Tab)
Gitar ve bas gitar çalanlar için oluşturulmuş, klasik notasyondan daha basit ve pratik, direk amaca ulaşmayı hedefleyen, kullanışlı bir sistemdir.
Birbirine paralel yatay çizgiler, bas gitarın (gitarın) tellerini, çizgilere yazılan numaralar da, basmanız, çalmanız gereken perde numarasını ifade eder.
Tableture her ne kadar pratik bir sistem olsa da, tek başına kullanılması, karışıklıktan başka hiçbir işe yaramayacağı gibi, enstrüman çalmaktan bile soğurabilir insanı.
Tablature (Tab) okumanın anlam kazanması, gerçek anlamda işe yaraması için, temel nota bilgisine sahip olmak gerekir; Nota ve Tab, ikisi birlikte kullanıldığında ancak, asıl amacına hizmet etmiş olur.
Nota ve Tab' larla yapılan çalışmalara örnek bir video:
Şimdi, temel nota bilgisi neymiş bir bakalım!
Notada öğrenilmesi gereken, 3 temel konu vardır:
1- Nota İsimleri.
2- Nota süreleri/değerleri.
3- Nota sembolleri.
1- Nota İsimleri
İsimler, Bir (1) den başlayarak, bir önceki notanın iki katı şeklinde ilerleyen bir sisteme oturtulmuştur:
Birlik - İkilik - Dörtlük - Sekizlik - Onaltılık - Onaltılık - Otuzikilik...
2- Nota Süreleri/Değerleri
Süre/Değer, her bir "vuruş" arasındaki zamanı ifade eder.
Saatin "saniye"lerini düşünmek, konuyu sizin için daha anlaşılır kılacaktır. Her tik-tak arasındaki, ya da 2, 3, 6 sn.' de geçen zamanlara verilen isimlerdir süreler.
Mesela "Birlik nota 4 vuruş uzunluğundadır. Yani notayı çalıp 4 vuruş boyunca sesi uzatırsınız.
Nota süreleri/değerleri isimlerle birleştiğinde anlam kazanacak ve hangi notayı hangi uzunlukta çalmanız gerektiğini size ifade edecektir.
Nota Sembolleri
Not:
Nota konusunu anlamak ve kullanmak için İlerleyen derslerde, yeni terim ve sembolleri yeri geldikçe anlatmaya çalışacağım.
Bir sonraki "Parmak Egzersizleri dersimize ve daha sonraki derslerslerde, çalışmalarımızı Nota ve Tableture kullanarak yapacağız. Nota ve Tableture okumak ve çalmak uygulamalı temel ve basit egzersizlerle pekiştirilecektir.Yani Bas gitar çalmaya yavaştan başlıyoruz, Heyecanlı bekleyiş başlasın;)
Notaların nasıl olustuğuyla, nasıl isimlendirildiğiyle ilgili merakınız varsa, Ufuk Somunkıran' ın Sesten Müziğe adlı belgeselini izlemenizi tavsiye ederim.
