1990 yılında başlayan insan genetik bilgi kartı olan DNA’nın tam bir haritasının oluşturulmasına yönelik ABD, Fransa, İngiltere, Japonya ve Çin’den uzmanların katıldığı geniş çaplı araştırmalar 2003 yılında son buldu. 13 yıl süren ‘’İnsan Genom Projesi’’ bize kim olduğumuzu gösterdi. İnsan genlerinin %97’si çözüldü ve bu genlerin de %85’i de doğru sıralandı. Böylece insanlık tarihinin en önemli devirlerinden biri başladı ve potansiyel hastalık risklerinin tespitiyle birlikte bunların araştırılması amacıyla bir çok DNA dizilime şirketi kuruldu. Ancak Harvard’da ve MIT’de profesör olan George Church, genetik testi yapmak yerine günümüz teknolojisi olan blockchainde (blok zinciri) bireylerin DNA dizilimleriyle token destekli bir sistem geliştiriyor. Böylece insanlar kendi DNA’ları üzerinden para kazanmanın yanında sanal ölümsüzlük kazanacaklar.
DNA bir canlının büyümesi, yaşaması ve üremesi için gerekli olan tüm genetik kodu içeren moleküldür. Günümüzde DNA diziliminizi çalışarak karşılaşabileceğiniz hastalıklar ile ilgili bilgi veren birçok şirket mevcuttur. Sizin bu şirketlerle DNA diziliminizi paylaşma amacınız potansiyel hastalık risklerinizi öğrenmektir. Ancak onlar sizin DNA dizilimlerinizi araştırma çalışmalarında da kullanırlar. Burada herhangi bir söz hakkınız yoktur.
Geçtiğimiz haftalarda ünlü genetik bilimci George Church ve ekibi yeni bir şirket kurdular. Nebula Genomics adını verdiklerileri bu Harvard girişimi blockchain projelerinin çoğu gibi aracıları ortadan kaldırmayı hedefliyor. Şu anda DNA testini 23andMe , Helix gibi şirketler gerçekleştiriyor. Bireyler 23andMe gibi bir şirketten aldıkları DNA kitiyle %85 oranında dizilimlerinin araştırma amacıyla paylaşılmasını onaylarlar. Bireyler yalnızca kişisel verilerini vermekle kalmaz aynı zamanda mülkiyet haklarını da verirler. Bu şirketler de ilaç endüstrilerine araştırma için verileri satarlar. Buradan herhangi bir parasal kazanç elde etmeniz imkansızdır. DNA diziliminizin tüm hakları şirkete ait olmuştur. Nebula Genomics hem kendi DNA ‘nıza sahip çıkma imkanı veriyor hem de diziliminizden dijital para kazanıyorsunuz.
Nebula DNA dizilişi için $1000 ve ekzom dizilişi için $3000 istiyor, ancak şirket başına ‘’DNA dizilişlerinin daha ucuz olmasıyla’’ bu fiyatın da düşeceğini belirtiyor. (Ekzom, vücudumuzun fonksiyonu için gerekli olan proteinlerin üretimini sağlayan genlerin DNA dizilerinin bütünüdür.) Yayınlanan white paper’a göre DNA dizilimi araştırma amaçlı kullanıldığında, DNA verileri daha detaylı sınıflandırma sistemi ve yeni ilaçlar için milyar dolarlık bir genom verileri piyasası oluşturuyor. Nebula’ya göre DNA dizilimi ;daha iyi teşhis, potansiyel hastalık riskleri, kişisel terapiler gibi olanakları da sağlayacak. Tüm DNA sıralamsının bilinmesi aile planlamasında çok büyük önem arz ediyor. Gelecek nesillere genetik bir hastalığın aktarılması riski ortadan kaldırabilir.
Nebula Genomics tüm aracıları ortadan kaldırma sözünü verirken, bireylerin kendi genom bilgilerini biyoteknoloji ve ilaç firmalarına satmak yerine kiralama imkanı sağlıyor. DNA bilgisi sahibinin gizliliği esas iken bu bilgiyi satın almaya veya kiralamaya çalışan şirket şeffaf olmak zorunda kalacak. Bitcoin’in saklandığı blockchain teknolojisiyle aynı teknoloji kullanılarak tüm genom dizilimleri blockchain üzerinde daima saklanacak. Nebula Blockstack üzerinde kuruldu ve şu anda blockchain üzerinde Ethereum akıllı kontratlarıyla yönetiliyor. Para birimi olan Nebula tokeni , bireylerin kişisel genom sıralaması ve onla ilişkili verilerin öğrenilmesi amacıyla kullanılıyor. Bu esnada da veriyi satın alanlar para karşılığı bu tokenleri kullanıyorlar ve DNA verilerine erişiyorlar. Professör Churc’ün çalışmalarına göre, hiçbir insan genom şirketi bu şekilde hizmet vermiyor.
Yapılan bu çalışma ile hiçbir zaman kaybolmayan bir DNA dizilimine sahip olacaksınız. Blockchain ağına katılan her veri, hiçbir şekilde değiştirilemez ve tamamen merkeziyetsizdir. Böylece öldükten sonra dahi block zincirinde bulunacaksınız yani bir sanal ölümsüz olacaksınız. Gerçekten de çok etkileyici!
