Kaynak: Battle of the Goldroad from Game of Thrones - Season 7 Episode 4, Kal242382 (Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International)
Herkese merhaba,
Game of Thrones da sonunda bitti. Ama ne bitis. Genis bir kesimde hayal kirikligi yaratarak... Acikcasi, ben bu sezonda, en az 3 bolum Night King'le olan bir savas bekliyordum. Fakat, sadece bir bolum surdu. En iyi bolumler, Night King'in oluler ordusu ile olan savasi iceren ucuncu bolum ile Dany'nin "beni yak herseyi yak, bir kivilcim yeter hazirim bak" dedigi 5. bolum. Bunlar da senaryo olarak degil yonetmenlik olarak guzel bolumlerdi.
Peki neden boyle bir hayal kirikligi oldu? Bu konuda dun okudugum ve begendigim bir yaziyi sizinle paylasmak istiyorum. Yazinin basligi, "Hayranların Game of Thrones'un Son Sezonundan Nefret Etmesinin Gerçek Nedeni Ne?
Bu yazidaki temel arguman soyle... George R.R. Martin'in romani ve ona dayanan dizinin alti sezonluk senaryosu sosyolojik ve kurumsal anlaticiliga dayaniyor. Martin'in romaninin icerdigi konular altinci sezonda bitiyor ve o andan itibaren artik Martin dizideki isi senaristlere birakiyor ve romanina donuyor. Yazinin yazarina gore, bu andan itibaren sosyolojik ve kurumsal anlaticilik bitiyor, cunku Hollywood senaristligi psikolojik anlaticiliga dayaniyor. Boyle olunca dizinin sirazesi ve o hepimizi agina alan cekiciligi bitiyor ve bol bol Hollywood klisesi izliyoruz.
Gercekten de Orta Cag Avrupasi ozellikle Ingiltere, bir de barbar topluluklar ve antika medeniyetler iliskileri hakkinda okuduklarimi kafama oturtmak icin dizi bana cok yardimci oluyordu. Zaten Martin'in de romani yazarken Orta Cag ve Erken Modern donemdeki olaylardan yararlandigini biliyoruz. Dizi kan orgutlenmesi, topraklarin yonetimi, alt hanelerin savasa katilimi konusunda kafanizda bazi seyleri somutlamayi mumkun kiliyor.
Su barbarlik ve antika medeniyet hususunda ise gorulen sey su: Kuzeyliler her barbar topluluk gibi kararlarini genis bir aileler meclisinde tartisarak alirken, Guneyliler'de neredeyse bunu hic gormuyoruz. Tywin Lannister bir ara kendi kalesinde kucuk bir konsey topluyor ve tek yaptigi sey bunlarin hepsini rezil etmek oluyor. Kuzeyde ise herkes neredeyse esit tabii belirli bir kurumsal yapi icerisinde gorevler ve sorumluklar baglaminda. Fakat hic bir sekilde bu gorev ve sorumluklar alt hanelerin onemli karar mekanizmalarina katilimi, soz hakkini vs engellemiyor. Yani, Sansa Kuzey'in kralicesi oldu ama oyle astigim astik, kestigim kestik olamaz. O aileler toplanip, isyan eder. Kuzeyliler barbar oldugu icin Guneyliler tarafindan sevilmiyor, vahsi bulunuyorlar. Guneyliler ise antika medeniyet soysuzlasmasi altinda olduklarindan Kuzeyliler tarafindan begenilmiyor.
Kaynak: Jon Snow and Ghost, Wons Noj (Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported)
Yine barbar Jon Snow'a da Ned Stark'a da eksi sozlukte beceriksiz, isten anlamaz, fazla merhametli yorumlari sik sik yapiliyor. Oysa bu ikisi de dogrudan sapmayan insanlardi. Barbarlar, yalan, hile bilmezdi. Yalani, entrikayi ve hileyi bilen, antik medeniyet insanidir. King's Landing sakinlerinin pasifligi, cikarciligi, entrikaciligi ister halktan ister elit olsun boyledir. Yine barbar Jon Snow, Kuzeyliler'in bile daha barbar gordugu Wildlingler'in (Vahsilerin) arasinda bile tutunabildi. Onlari Kuzey'e getirdiginde, kendi esit kardesleri yapti. Bu Free Folk'un krali Mance Ryder'in olume gitmekten kurtulmak icin bile diz cokmemesi bozulmamis barbarlari en iyi anlatan ozelliklerdendir. Tabii ki boyle yuce degerlere sahip olanlar, politikanin her turlu asagilik islerini bilenler icin beceriksiz, isten anlamaz ve yufka yurekliler olarak itham edilirler. Sonucta, Guney'in parca parca dokulen insani iliskileri degil, Kuzey'in kardeslik ve esitlik temelli, ihanet nedir bilmeyen insan orgutlenmesi galip gelmistir.
Yine yazinin yazarinin vurgu yaptigi noktalardan biri, maddi kosullarin dusuncelerimizi etkiledigi ilkesinin dizide 6 sezon boyunca harika bir sekilde verilmesidir. Seyirci, Hollywood psikolojik anlaticiliginin bir geregi olarak asiri sekilde bireye dayali bir psikolojik baglanma temelli degil, sosyolojik kosullara odaklanip, bunlarin karakterlerdeki degisime etkisine kapilmis ve sevmistir. Bu her bir karakterin yerine kendini koymayi getirir. Onlarin neyi neden yaptigini seyirciye dusundurur. O yuzden ilk sezonda Ned Stark'in olmesi baska bir sezonda Tywin Lannister'in olmesi seyircinin izleme istegini oldurmez.
Ben bu yazinin yaptigi yoruma katiliyorum. Martin olsaydi, Dany'nin guc sarhoslugunun ve guc yozlasmasinin sosyolojik arka planini bize gosterir ve bize bunu inandirirdi. Oysa, senaristlerin yaptigi sadece Dany'in psikolojik gerilimlerin sonucu ve genetik yapinin etkisiyle Deli Kralice'ye donmesiydi.
Acikcasi ben bu sezonu begenmedim. Buz ve Ates'in Sarkisi'ni Youtube'da dizinin ele almadigi kadar daha genis bicimde ele alan videolardan takip ediyordum. Mesela, onlardan biri sudur. Izlemenizi tasviye ederim ki bu sadece bir videodan olusmuyor. Simdi ise senaristlere sinirlenerek, romana baslama karari aldim. Eninde sonunda, Martin son iki romani bitirince, daha buyuk bir keyif alacagima inaniyorum. Hadi bakalim hayirlisi.
Hoscakalin.