EN: For my followers who don't know Turkish, this post is about learning what HIVE is and how it was created. This is going to be a series of Turkish tutorials so you might see more Turkish posts from me.
Profilimde uzun süredir Türkçe yazı yazmadım. Fakat Steem'den forklandıktan sonra Hive'a dönen veya Hive'ın medya üzerinde yarattığı sansasyon dolayısıyla Hive'ı yeni keşfeden arkadaşlar için bir şekilde "tr" bölümüne denk gelirlerse diyerekten bu gönderiyi yazmaya karar verdim. Bu gönderi içerisinde olabildiğince "Hive" nedir, nasıl kullanılır, nasıl oluşur tarzında olaylardan bahsedeceğim.
Hive nedir? Nasıl oluştu?
Macera ilk olarak STEEM adı altında Graphene altyapısını kullanarak yaratılan bir kripto blokzinciriyle başlıyor. Graphene altyapısı günümüzde EOS, BitShares gibi tanınan ve bilinen kriptoparabirimlerinde kullanılıyor. STEEM DPoS (Delegated Proof-of-Stake) madencilik sistemini kullanmakta. Zincir kullanıcıları bulundurdukları STEEM'leri 13 hafta boyunca kilitleyerek STEEM Power kazanabilir ve STEEM Power'ları ise blokzincirinin ne kadarına sahip olduklarını belirtmektedir. Kullanıcılar daha sonra bu STEEM Power'ını kullanarak witnesslara (blokzinciri madencileri) oy verebilir ve en çok oy alan 21 witness blokzincirinin sağlığını ve stabilitesini sağlamak için "governing consensus"'u oluştur. Bu terimi Türkçe'ye en iyi "meclis" gibi çevirebiliriz. Bu 21 witness (ve daha bulunan bir çok witness) kullanıcı oyları ile belirlendiğinden genel olarak zincir üzerindeki güvenilir, zincire destek veren kişilerden oluşmaktadır.
STEEM zinciri çıktıktan sonra blokzinciri'nin sunduğu imkanları kullanarak geliştiriciler video paylaşma platformlarından forum platformlarına, fotoğraf paylaşma platformlarından canlı yayın platformlarına kadar bir sürü platform geliştirdiler. Blokzinciri'nde bulunan tek bir hesap ile bu platformların hepsine erişim sağlanabiliyordu.
STEEM geliştiricilere sunduğu bu özgürlük nedeniyle bir çok platforma ev sahipliği yaptı, bu platformlar blokzincirine dahil olan veya sadece Google üzerinden denk gelen insanları blokzincirine dahil ederek üye kazandı. STEEM Coinmarketcap'da ilk 20'ye kadar yükseldi.
2020 Şubat ayında ise STEEM'in çöküşü başladı. TRON, BitTorrent gibi oluşumların sahibi olan Justin Sun STEEM'i aktif bir şekilde geliştiren firmayı ve bu firmanın blokzincirindeki bütün payını (yaklaşık %25) satın aldı. STEEM topluluğu ilk başta bunu hoş karşılasa da Justin Sun ilerleyen zamanlarda Steemit Inc.'in blokzincirindeki payını hor kullanmaya başladı. Bu pay platformlara, geliştiricilere, üyelere dağıtılması gerekirken Steemit için alınıyordu. Topluluk buna karşı çıktı ve 0.22.2 softfork'u witnesslar (blokzinciri madencileri) tarafından devreye sokuldu. Bu softfork blokzinciri üzerinde bulunan Steemit Inc.'in payını devre dışı bıraktı. Bu, geçici bir önlemdi. Topluluk Justin Sun'u bu süre boyunca ortak çalışmaya davet etmişti.
Justin Sun ise hiç beklenmeyen bir yol izledi. Öncelikle Huobi, Binance gibi exchange platformları bütün STEEM'lerini (not edelim, kendi STEEMleri değil, exchange platformu üyelerinin STEEMleri) 13 hafta kilitleyerek Justin Sun ve Steemit Inc.'in oluşturduğu sahte hesaplara witness oyları vermeye başladılar. Amaç Witness "meclisini" ele geçirmek ve 0.22.5 softforkunu devreye sokmaktı, bu softfork Steemit Inc'in payının zincir üzerindeki engelini kaldırıyordu.
STEEM topluluğu merkeziyetsiz, topluluğa ait olması gereken bir zincirin bu şekilde ihlal edilmesini doğru bulmadı ve ne kadar karşı çıkılsa da Steemit Inc. kararını geriye almadı. Steemit Inc.'de çalışan topluluk üyeleri, gelitşiricilerin neredeyse hepsi istifa etti.
STEEM topluluğundaki güvenilir kişiler (aynı zamanda witnesslar) bunun üzerine 18 Mart 2020 tarihinde STEEM'in 20 Mart 2020 tarihinde hardfork ile ayrılacağını duyurdular. 20 Mart 2020 tarihinde ise STEEM blokzinciri HIVE adı altında hardforklandı ve iki ayrı blokzinciri oluşturuldu.
Böylelikle HIVE yayına başladı.
Öncelikle bu uzun gönderimi okuduğunuz için teşekkür ederim. Hive Başlangıç Rehberi adı altında bir seri yapmayı düşünüyorum. Hive'ın tarihi ile başladık, bir sonraki gönderimde ise Hive'ın nasıl kullanılabileceğini, Hive, HBD, Hive Power gibi terimlerin ne olduğunu ve blokzincirinde ne işe yaradıklarından bahsedeceğim.
post scriptum
Unutmayın ki Witness oyu vermek blokzinciri'nin sağlığı için önemlidir. Eğer bana oy vermek isterseniz aşağıdaki linkleri kullanabilirsiniz!
buraya tıklayarak PeakD platformu üzerinden oy verebilirsiniz.
buraya tıklayarak Hivesigner platformu üzerinden oy verebilirsiniz.
Teşekkürler!