Aileler ikinci çocuğu yaparken ilk aklına gelecek korkulardan birisi kardeşi onu kıskanır mı? korkusudur. Kıskançlık duygusu insanlarda 2 yaşından itibaren gelişmeye başlayan ve doğal yaşamamızda var olan bir duygudur. Özellikle yaş aralıkları az olan kardeşlerde bu bir sorun teşkil etmekte ve aileleri de zor duruma düşürmektedir. Tabi ki kıskançlığın doğal bir duygu olduğunu kabul etmek ve çocuklarımıza da ona göre davranmamız gerekmektedir.
Asarım, keserim, acı biber sürerim gibi uyarılar çocuğu daha fazla kıskançlığa götürebileceği gibi tek bir çocuğa olan ilgi de aynı şekilde diğer çocuğun içine kapanmasına ve kardeşine olan kıskançlığının da artmasına sebep olacaktır.Doğada da gördüğümüz gibi tüm canlılarda yavrular her dönemlerinde anne babalarının ilgilerini beklemekte ve bu ilginin sadece kendilerine karşı olmasını istemektedirler. Ama insanlarda bu durum aynı olmasına rağmen daha yoğun bir şekilde yaşanmaktadır. Kardeşler arasındaki bağ her ne kadar güçlü olsa da belli bir yaşa kadar bu bağ anne ve babaya karşı daha fazla olduğundan, ilginin onlardan tarafından gelmesini ve sadece kendilerine ilgi gösterilmesini istemektedirler ki bu da doğal bir durumdur.
Kıskançlığın doğal olduğunu bir kere daha belirtmek gerek. İlk çocuğunuz evde ilgi odağı iken yeni bir çocuğun geleceğini öğrendiğinde doğal olarak ilginin ona kayacağını ve kendisinin geri planda kalacağını düşünecektir ve bu da doğal bir durumdur. Anne ve babalar ikinci çocuk olduğunda ilgilerini ikisine de eşit bir şekilde vermek isterler ama bu durum yanlıştır. Hiçbir anne baba çocuklarını eşit bir şekilde sevemez, onlara aynı ölçüde ilgi gösteremez göstermeye çalışırsa bu çocuklar arasındaki kıskançlığı daha fazla tetikleyecektir. Şöyle ki;
Çocuklar ilginin karşı tarafta olmasını istemedikleri için kıskanırlar ama bizler bir çocuğa nasıl davranıyorsak diğerine de aynı davranmalıyız, birine ne alıyorsak diğerine de almalıyız mantığını yürüttüğümüzde çocuklar da kıskançlık adına bir farklılık olmayacaktır çünkü şartlar yine aynıdır ve ikisi de diğer maddi şartlar harici hala aynı evi aynı ortamı ve aynı anne babayı paylaşmaktadırlar. Oysaki çocuklarımıza ayrı ayrı kendilerine özel şekilde yaklaşmak, konuşmak ve davranmak kendilerini özel hissetmelerini sağlayacak ve ilgilerini birbirlerinden uzaklaştırarak kendine özel durumlara sahip olduklarını düşüneceklerdir.
Çocuğun kardeşini kıskandığını nasıl anlarız?
Daha önce yapmadıklarını yapmaya ve daha önce göstermediği davranışları göstermeye başladıklarında kıskançlığında başladığını anlayabiliriz. Örneğin; geceleri kabus görmeler, altına kaçırmalar, ağlayarak uyanmalar, kardeşine zarar verecek hareketlerde bulunmalar, parmak emme, tırnak yeme, iştahsızlık, sessizleşme, aşırı sinirli tavırlar gibi psikolojik tepkimelerin yanında; Ciltte kurumalar, lekeler gibi fiziki tepkilerde verebilmektedirler.Çocuktaki bu gibi durumlar bilinç altının bir nevi savunma mekanizması olarak ortaya çıkmaktadır. Bunların ana nedeni anne ve babanın ilgisini daha çok çekmeye çalışmak olarak algılayabiliriz ama kesinlikle sadece ilgi çekmek için bunları yapıyor algısına kapılmadan siz bir çözüm yaratamıyorsanız uzmanından yardım alarak bu durumu düzeltmeye çalışmalaısınız.
Kıskanan çocuğa nasıl yaklaşmalıyız?
Bırakın çocuğunuz kıskançlık duygularını dışa vursun. Onu anladığınızı onun yanında olduğunuzu ve onun özel olduğunu vurgulayıcı sözler ve hareketlerde bulunun. Unutmayın her ne kadar sizin birden fazla çocuğunuz olsa da onlar ayrı ayrı bireylerdir ve her bireyin ayrı bir psikolojik ve fizyolojik yapısı vardır. Onlara kendilerini özel hissettirin ve her zaman anlayışlı olun. Kıskanan çocuğa “sen büyüdün abi oldun abla oldun bak o daha bebek bize daha çok ihtiyacı var” gibi söylemlerden kaçının. Unutmayın ki o da sizin hala çocuğunuz ve onun da aynı şekilde size ihtiyacı var.