Belki de birçoğumuzun duyduğu, büyük çevre felaketi hakkında yaptığım kısa bir araştırma ve bilgilendirme metnini sizinle paylaşmak istiyorum. Büyük bir felaketin, sonuçlarının önüne parayla nasıl geçildi?
BP diye bildiğimiz uluslararası petro kimya şirketinin, belkide yaşadığı talihsiz tarihi olaya biraz daha yakından bakalım mı?
Ayrıca beyaz perdeye uyarlanan “ Deepwater Horizon: Büyük Felaket” filmini izlemenizi tavsiye ederim. Kronolojik süreçten başlayacak olursak;
İran’da petrol rezervlerinin bulunmasının ardından İngilizlerle iş birliği yapılarak 14 Nisan 1909 da İskoç petrol şirketi BURMAH OİL’in alt şirketi olarak ANGLO-PERSİAN OİL(APOC) ismiyle kurulmuştur.1915 yılında APOC taşımacılık ayağını alt şirketi olarak BRİTİSH TANKER’e devretti.Bir yıl sonra BRİTİSH TANKER de İNGİLTERE’de faaliyet gösteren ALMAN şirketi BRİTİSH PETROLEUM’u satın aldı.BP’nin şuan yönetim kurulu başkanı aynı zamanda Volvo’nun da yönetim kurulu başkanı olan İsveçli iş adamı CARL-HENRİC SVANBERG’dir.
CEO konumunda ise Amerikalı BOB DUDLEY bulunmaktadır.
BP İngiltere’nin en büyük şirketlerinden ve dünyanın en büyük petrol ve petrokimya gruplarından biridir. Dünyada 6.sıradadır.Bu başarıyı William Knox D’Arcy’ya borçludur.BP Türkiye Ülke Başkanı ve BP Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye (AGT) Bölgesi, 1 Haziran 2016 tarihinden geçerli olmak üzere Mick Stump geçti.BP, Türkiye’de 1912 yılında faaliyetlerine başladı. İlk yıllarında akaryakıt ve madeni yağ alanlarında faaliyetlerde bulundu. BP, 104 yıldır Türkiye’de faaliyetlerini sürdürüyor.BP, 1962 yılında hissesinin de bulunduğu Mersin Rafinerisi projesinde de devreye girdi.21. yüzyılın en büyük mühendislik projelerinden, Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı’nın en güçlü ortağı olan BP, 2006 yılında bu boru hattını dünya pazarlarına açtı.Şah Deniz Doğalgaz projesi, Türkiye’den geçmekte olup BP’nin ¼ ortağı ve sahanın ana işletmecisidir.
BP TARİHİNDEKİ BAZI OLAYLAR
1999-BP Exploration Alaska-Yasa dışı katı atık depolama-22 milyon $
Eylül 2004- Texas city-rafineride patlama-2 ölü ,1 yaralı 110 bin $ ceza ödedi.
Mart 2005-Texas city-rafineride patlama- 15 ölü,170 yaralı-21.3 milyon $ ceza ödedi.
Temmuz 2005-Meksika körfezi-Thunder Horse platformu-1 milyar $ zarar
Mart 2006-Kuzey kutbu-Petrol sızıntısı-1 milyon litre petrol Alaska’ya sızdı
Ekim 2009-Texas city- Rafineride ihmal-709 adet ihmal-87.4 milyon $
Meksika körfezinde bulunan, BP lisansıyla çalışan Transocean şirketine ait Deepwater Horizon platformunda 20 Nisan 2010 tarihinde gerçekleşti.
Bu kazada 11 işçi öldü. 17 işçi yaralandı.
Platformun çökmesinin ardından milyonlarca varil petrol denize karıştı.
Oluşan petrol sızıntısı, 15 Temmuz 2010 tarihinde durduruldu.
19 Temmuz 2010 tarihinde ise ‘BOTTOM KİLL’ adı verilen operasyonla Macondo kuyusu tamamen kapatıldı.
PATLAMA NASIL MEYDANA GELDİ?
Kaza, kuyudaki basınç kontrolünün kaybedilmesi sonucu ‘Patlama Önleyici’ olarak adlandırılan özel bir valfin aşırı basınç sonrası devre dışı kalmasından kaynaklandı.Daha sonra cihazın acil durum müdahale fonksiyonları kuyuyu otomatik olarak kapatamadı ve sızıntı meydana geldi.
PATLAMAYA ORTAM HAZIRLAYAN TEKNİK HATALAR
Sondaj kuyusu etrafındaki çimento bariyer, hidrokarbonları tutamadı.Kuyu tabanındaki bariyerler gaz sızıntısını kesemedi.
Kuyunun dayaklılığı için gerekli negatif basınç testi doğru yapılmadı.
Hidrokarbonlar besleyiciye ulaşıncaya kadar sızıntı fark edilemedi.
Kuyuyu yeniden kontrol altına almak için yapılan müdahale hatalıydı.
Gaz-çamur ayırıcıya yönlendirme, platforma gaz dolmasına neden oldu.
Gaz ve yangın sistemi hidrokarbonların tutuşmasını önlemedi.
Patlama önleyici sistemin acil durum modu, kuyudaki sızıntıyı önlemedi.
PATLAMANIN GENEL SONUÇLARI
Patlama ile birlikte denize günlük 15 milyon litre petrol akmaya başladı. Totalde ise 800 milyon litre petrol denize yayıldı.
200 km lik kıyı şeridi kullanılamaz hale geldi.
Binlerce canlı yok oldu. Pek çok tür zarar gördü.
Patlama dünyadaki sayılı çevre felaketleri arasına girdi.
(Son yüzyılın felaketi olarak anılmaya başlanacak)
Bp yaklaşık 53 milyar $ bir zarar öngörüyor.
BP çevreye ve bölgedeki canlılara büyük zarar verdiği için 20.8 milyar $ cezaya çarptırıldı. AB’nin haberine göre bu para 16 yıllık süre içerisinde gerçekleşecek.
Temizleme çalışmalarına yaklaşık 48 bin kişi katıldı.
BP’YE KARŞI TEPKİLER
Ulusal Kaynak Zararı Değerlendirmesi (NRDA) bünyesinde körfezdeki yunuslarda petrolle temas kaynaklı sağlık sorunları olduğunu ortaya çıkardı.
Louisiana Devlet Üniversitesi ‘’Petrol hala burada ve her fırtınada daha geniş alanlara yayılıyor.’’ şeklinde açıklamalarını yayımladı.
İnsanlarda ‘’Petrol şirketleri tüm dünyayı kontrol ediyor’’ algısı oluştu.
Körfez balıkçığı büyük bir darbe yedi.
‘’BP’’nin açılımı yeni bir imaj kazandı : BRİTANYA PİNOKYOSU
BP KRİZİ NASIL YÖNETTİ
İyi bir kriz planı olmayan BP’nin CEO ‘su Tony Harward’ın beceriksizliğinin de eklenmesi sonucunda şirket oldukça kötü bir kriz dönemi geçirdi.
Tony Harward’ın ; ‘’Çevreyi bizden daha çok kirletenler var.’’ ve ‘’Sorunla müdahale için gerekli teçhizata sahip değiliz.’’ şeklindeki açıklamalarından dolayı Barack Obama tarafından ‘’YÜZYILIN BECERESİZİ’’ ilan edildi.
BP başlarda her şeyi inkar etmesine rağmen daha sonra yöneticileri ikna oldu ve 23. gün sızıntının olduğu noktadan canlı yayın hizmeti sunuldu.
Şirket, CEO Tony Harward’ın görevine son vererek yerine Amerikan basınıyla başarıyla başa çıkan ABD’li Bob Dudley’i atadı.
BP, körfezde balıkçılıkları mağdur etmemek için kendi bünyesinde işe aldı.
BP, sızıntının temizlenmesi için 32 milyar $ lık bir fon oluşturdu ve şirket 17.2 milyar $ değerinde rekor bir zarar açıkladı.
BP hatasını logosunda yaptığı geçici bir değişiklikle kabul etti.
SONUÇ OLARAK ;
BP krizden küçülerek çıktı. Yaklaşık %20 lik bir değer kaybı yaşandı. Mal varlıklarının bir kısmı satıldı. Şu açık ki BP yöneticileri krizi iyi yönetemedi. Bu dönemde değer kaybeden BP, Rus GAZPROM şirketi ve Libya lideri Kaddafi tarafından satın alınmak istendiyse de sonuçsuz kaldı. BP’nin kriz döneminde ülkemizde sorun yaşadığını düşünmüyoruz. Çünkü sosyal medyalarda kurulan birkaç boykot grubundan başka öteye giden bir etkinlik olmadı. Ancak şuan ki verilere göre BP’nin ekonomik büyümesi her geçen yıl devam ediyor.
