Ne yazık ki internet bir çok faydalı bilginin yanında yanlış bilgileri de yaygınlaştırıyor. Genelde iyi niyetle de olsa doğru bilinen yanlış efsanelerin yaygınlaşmasını kolaylaştırıyor. Önceleri jimnastik salonlarında ve sağlık kulüplerinde dilden dile yayılan beslenme efsaneleri artık sosyal medya, bloglar, forumlar vasıtasıyla yangın gibi yayılıyor...
Sadece internet ve sosyal medyayı suçlayamayız tabii ki, diğer medya araçları da bu konuda masum değil. 24 saatlik bir haber periyodu boyunca, hem uzun hem de okunması zor olan çalışmalar ve yeni sansasyon haberleri yetiştirme konusunda sıkışan gazeteciler bilgileri genellikle doğrulamadan yayınlıyorlar. Bu yüzden yeni öğrendiğimiz bilgiler konusunda daha seçici, dikkatli olmamız , eleştirel düşünceyle yaklaşarak araştırmamız gerekiyor. "Diyet efsaneleri" yazı serisinde, her yazıda ayrı bir beslenme efsanesine değineceğim. Kaynak olarak www.examine.com sitesine, ve konu hakkında yazılmış akademik makalelere referans verilecek.
Efsane: Karbonhidratlar zararlıdır
(Resim kaynak)
On yıllar boyunca yağ düşman ilan edildi, ancak bugün medya yeni bir günah keçisi buldu: karbonhidrat. Karbonhidratlar ve insülin hakkında genelleme popüler hale geliyor gibi görünüyor. Aslında, pek çok kişinin gözünde, glisemik indeks ve insülin indeksi gıdaları ne kadar tehlikeli olduklarına göre sıralanmış gibi görünüyor. Kolestrol gibi, insülin de tek taraflı zararlı olarak yanlış anlaşılmaktadır.
Ancak bedenlerimiz her iki maddeye de ihtiyaç duyar ve üretirler. Kolesterol, pregnenolon, ve testosteron gibi birçok hormon üretmeye yarar. Glikozu (kan şekerinizi) depolamak veya enerjiyi kullanmak için insülin gerekir.
İlk kanıtlar karbonhidratların insülin duyarsızlığına neden olduğunu ileri sürdü. Bu diyabetiklerde ve karbonhidratı çok tüketen insülin direnci olan insanlarda doğru olabilir, ancak sağlıklı bir diyetle sağlıklı kişilerde geçerli değildir. Tabi, modern toplumun aşırı karbonhidrat tüketimini kolaylaştırdığını inkar edemeyiz: İşlenmiş karbonhidratlar genelde lezzetlidir, ve yüksek kalorili olmasına rağmen nadiren doyurucudur.
Karbonhidratlardan vazgeçmek (özellikle işlenmiş karbonhidratlar) daha az yemeye yardımcı olursa, yağ kaybı için mantıklı bir karar olabilir. Fakat eğer karbonhidratları kesmek vücudu perişan edecek ve sürekli aç bırakacaksa, başka seçenekleri düşünmelisin. Kilo vermek istiyorsan, önemli olan karbonhidratı yağla ya da yağı karbonhidratla değiştirmek değil, günü kalori açısından aç bitirmektir. (Kilo kaybetmek için nasıl beslenmeliyim?)
Gerçek: Aşırı yüklenmediğin sürece doğal olarak karbonhidratlar zararlı değildir
Daha fazla bilgi için kaynaklar:
High-carb, high satiety?
Carbs, Fats, and Carbs plus Fats