Bitcoin nedir?
Bitcoin (sembolü: ฿, kısaltma: BTC) herhangi bir merkez bankası, resmi kuruluş, vs. ile ilişiği olmayan elektronik bir para birimidir. Mucidi Satoshi Nakamoto'dur fakat muhtemelen gerçek ismi değildir. Maksimum bitcoin sayısı 21 milyonla sınırlıdır. En kısa tanımı budur. Bitcoin temelde bir koddur. Detay.
Bitcoin madenci (miner) nedir?
Aslında bunlar birer defterdardırlar. Geleni, gideni uçan kuşu yazan bilgisayarlardır. Karşılığında da üç beş satoshi ekmek parası kazanırlar. Detay için.
Blockchain nedir?
Madencilerin, benim tabirimle defterdarların yazı yazdığı defterdir. Tüm bilgiler buraya yazılır ve bu halka açıktır. Bu sayede çifte harcama gibi sorunların üstesinden gelinir. Ayrıca bir veritabanı olarak düşünebilirsiniz ve bunun dağıtık bir yapıya sahip olduğunuda unutmayalım. Yani her madencide bunun bir kopyası saklıdır ve hepsi birbiriyle senkronize şekilde çalışmaktadır. Genelde torrentlere benzetiyorum sistemi. Nasıl seeder ve leecher varsa burda da aynı yapı var diye biliriz. Aynı zamanda işlenen veriye müdahale kısmıda, hali hazırda seedde bulunan dosyayı değiştirmeye çalıştığınızda, ağ tarafından müdahale olduğunun anlaşılıp seedden düşmesi bu durumu izah edebilir. Yinede buradan ve buradan ekstra bilgi alabilirsiniz. Aşağıdaki video da gayet güzel mantığını anlatmaktadır.
Altcoin nedir?
Aslında her biri bir projedir. Her birinin vaadettiği bir yenilik, bir amaç vardır. Kimisi hızlı para transferini desteklerken, kimisi ultra gizlilik vaadediyor. Kimisi akıllı kontratlar yapılabileceğini, kimisi elektronik eşyaların arasında bağ kurmayı vaadediyorlar. Buna benzer bir sürü kendi vaadleri bulunan projeler, yani altcoinler mevcut. Ancak piyasa yeni olduğu için dikkat etmekte fayda var. Zira bunları kolay gelir elde etmek için, amaçsız sadece insanları spekülasyonla parasını almak için oluşturanlarda var.
Bitcoin cüzdanları nelerdir?
İlk zamanlar en çok araştırdığım konu buydu. O kadar zorki, sistemi anladık. Ne nedir az çok öğrendik ama ben bunu nerde saklayacağım. Temelde cüzdan dediğimiz hadise aslında bir koddur. Private ve public key dediğimiz iki tür kod. Public key dediğimiz bizim ibanımız. Para almak için kullandığımız, insanlara verdiğimiz adresimiz. Private key dediğimizde bizim şifremiz. Asla kimseye göstermememiz gereken şifre. Bu şifrenin temelindeki mantık şu. Private den public üretilir ama publicten private üretilmez.
Temelde 4 adet cüzdan çeşidi var. Bunlar;
-Masaüstü
-Mobil
-Web
-Donanım
Kısa kısa değinip ben kendi tercihimi ve bana göre mantığını açıklayacağım.
-Masaüstü cüzdanları güvenli gibi görünüyor ama riskleri çok. Bilgisayarın bozulması, çalınması, virüs girmesi. Ayrıca en sağlamı olsun dediğimizde bitcoin ana çekirdeğini indirmeye çalışarak, 140gb'a yakın download ve senkron beklemesi. Ayrıca son zamanlarda popülerliği ve değeri bakımından baya konu üzerine profesyonel virüsler çıkmıştır.
-Mobil cüzdanlar da yine masaüstü gibi aynı riskleri taşımaktadır. Ayrıca vay benim ios'um var falan demeyin alayı tehtid altında. Yine çalınma ve bozulma riski taşırken kimse cebinde dünya parayla gezmek istemez. Ha bide tuvalete düşen o telefonun arkasından kendi üstünüze sifon çekmek isteyebilirsiniz.
-Web cüzdanlar bence en mantıksızı. Kısa süreli, düşük meblalar için belki ama genelde public bir sitede gömülü ve senin elinde değil. En güvenli, en büyük desenizde dükkanı kapattık dediğinizde apışıp kalırsınız. Elin şeyiyle gerdeğe girilmez arkadaşlar.
-Donanım cüzdanlar.
Bence en güvenli sayabileceğimiz bunlar. Opensource (açık kaynak kodlu) yazılımlarıyla, içerisindeki düşük kapasiteleriyle ve şifreleme algoritmalarıyla, virüs giremiyor ve güvenlikte en üst seviye ye taşınıyorsunuz. Ayrıca gönderim yapmak için, üzerindeki fiziki tuşa basmak gerekmekte olduğu için, yazılımla hack bir yerde tıkanıyor. İçerisinde bulunan, algoritmayla random (karışık) seed üretiyor. Yani 24 kelimelik şifreler veriyor ve cihaz kül olsa dahi bu şifreleri, her hangi bir cüzdana tanımlayıp tekrar açabiliyorsunuz.
Aslında bunların dışında birde paper wallet (Kağıt cüzdan) var. buradan online olarak nasıl çalıştığını görebilirsiniz. Bunu buradan indirip, ofline bir bilgisayarda. Genelde pardus'un live cd tercih edilir veya herhangi bir live cd den açıp cüzdanınızı oluşturabilirsiniz. Düzenli olarak içerisine bitcoin transfer edersiniz ama anlık, parça parça bitcoin çekemezsiniz içinden. Tek seferde hepsini çıkartmalısınız. Çıkartma işlemi bir online cüzdana private keyinizi girerek gerçekleştirebiliyorsunuz. Detaylı işlemi buradan izleyebilirsiniz. Videoda kabaca tarif etmiştir. Live cd ile yapın mutlaka.
Benim kullandığım donanım cüzdanıdır. Çeşitleri olmakla birlikte ülkemizde en yaygını ledger nano s modelidir. Güvenlik ve pratiklik yönünden tercihimdir. Fiyatının pahalı olması düşündürse de. Buna yatırım yapan bir insan hali hazırda parasını çıkarmaktadır.
Kaynaklar:
Resim 1 - Resim 2 - Video
