Stresin temel sebebi korku, endişe ve kaygıdır. Zaten kelime kökeni de "gerilmek" anlamındaki latince "stringere" sözcüğüne dayanıyormuş. Hayatta sizi ne gerer? Başarısız olma korkusu mu? Elindekileri kaybetme endişesi mi? Belki de ufacık bir köpek. Bunların hepsi hayattan zevk almanızı kısıtlasa da, hayatta kalma arzusu temelinde. Yukarıdaki video benim için görsel ve işitsel olarak stresin en iyi ifadelerinden, ismini dehşetiyle çok iyi taşıyor.
Bunları kaygı bozukluğuna sahip ve kendi kendini tedavi etmeye çalışan biri olarak yazıyorum. Stres ve hatta gereksiz stres günlük hayatımın en önemli parçası. Ama tedavi etmeye çalıştığım şey stresin kendisi değil. Benim derdim günlük hayatlarımızı, üretimi ve hatta sosyal yetileri engelleyecek kaygılarla. Yoksa stresi ve kaygıları kötü bir şey olarak görmüyorum. Kaygılar olmadan ilerlemeyi sağlayamazsınız. Kaygılarınız olası yapacağınız hataları kestirmenizi sağlar, ihtiyaçlarınızı daha net görmenizi sağlar, düzenli olarak evrilir, gelişirsiniz. The Economist 1843 dergisinin 2018 Şubat/Mart sayısında "The German art of joylessness" diye bir makale var, yazarını not etmemişim, Alman halkı için diyor ki;
Küçük şeylerin, hayattan zevk alma özünü kısıtlaması gibi ayrıcalıklı bir yeti; mükemmeliyetçilik ve detaylara özen gösterme gibi ülkenin başarısının temeli olarak görülen davranışların dezavantajıdır. Bu yüzden talepkar memnuniyetsizlik iyi bir şeye dönüşebilir. (Çeviri birebir değildir, aklımda kalandır.)
İşte ben bu "iyi bir şeye dönüştürme" haliyle ilgileniyorum. Kaygı bozukluğu sağolsun, 1.5 yıl süren depresyon haline bürünmüştüm. Fark edince tabi ki soluğu doktorda aldım. Çözüm olarak hemen ilaç tedavisini önerdi. Yanlış anlaşılmasın ilaçlar kullanılmamalı demiyorum. Buna ihtiyacınız olduğunu düşünüyorsanız, kullanmalısınız. Ama benim için kaygı bozukluğu beynimin çalışma şeklindeki yanlış yönelimdi yani ilaçla değil yapıcı gelişmelerle tedavi edilmesi gereken bir şey. Hem bunun için hem de stresle baş etmek için geliştirdiğim yöntemleri yazacağım, tedavi olarak görmeyiniz lütfen. Öneri diyelim, hepsi deneyseldir.
Kaynağını bulun!
Sizi kaygılandıran, strese sokan ana şey ne? Azıcık kendinizi kurcalayın. Tamam herkes biraz kötümserdir ama korkuların, kaygıların hep bir nedeni vardır. Değişkenleri kontrol edemezsiniz o yüzden önce kendi sorununuzu bulun. Buna yöntem önermek isterdim ama bu kısım bende fazla deneysel ilerledi, tasarım odaklı düşünme methodları uyguladım kendime. Sınırlarımı ve zevklerimi tekrar tekrar zorlayıp yeniden belirledim. O yüzden güvenilir kaynak olarak yeniden başla kitabını önerebilirim. Kendinize iş modeli kanvasıyla yaklaşmanızı sağlıyor(muş, daha okumadım ama kanvası kulandığım için bence işe yarar.) Ben başarısız olma korkusundan üretimlerimi bıraktığımı fark ettim mesela. Sonra biraz daha irdeledim aslında "başarısızlık" dediğim şeyleri yanlış nitelediğimi fark ettim. Meğer ben kendi yaptığım işlere değer vermiyormuşum: Özgüven eksikliği
Okuyun! Eğitimini alın! Geliştirin!
Sorunu bulunca çat diye çözülmüyor herşey; çaba harcayın. İhtiyaçlarınızı çıkarın. Ben eksikliklerimi listeleyip online eğitimlere ve kitaplara abandım. Mesela:
Yukarıdaki liste şöyle ilerliyor. "Hedefine ulaşamamış girişim denemeleri için teknoloji-insan birlikteliği, insan ve makine. İş planı oluşturmayı tekrar hatırlayıp uzmanlaşmak için iş modeli üretimi, inovasyon seferi.. Özgüven problemleri için yeniden başla, sevdiğiniz yaşamı tasarlayın.. Manipülatif insan elemesi için yeniden başla" gibi. Sorunlarıma yönelik okumalarımı hala bitirebilmiş değilim ama ilerliyorum.
Gerçekten işe yarıyor. Konuya dair bilgileriniz arttıkça kaygılarınız azalıyor.
Uzaklaşma yönteminizi kullanın
Bu adım hareket gerektiriyor. Kast ettiğim şey spor yapmak değil. Yazın, çizin, yapın, yıkın, yürüyün, koşun, oynayın. Zevk aldığınız şeye kaçın. Strese sokan şeyden birazcık uzaklaşın. Bir şeye fazla odaklanmak körleşmenize sebep olur. Ara verin, keyif aldığınız şeyi yapın konunuza geri dönün. Stres kaynağınıza yeni bir açıyla yaklaşacaksınız, eminim.
Oyunlaştırın
Kaygılarınızla eğlenin. Stresinizi yararlı kullanmanın en etkili yöntemi bu. Bir freelancer olarak zaman limitleriyle yaşıyorum, en büyük stres kaynaklarımdan biri bu. Teslim zamanlarını yetişmeyecek korkusundan çıkartmamı sağlayan şey onlarla iddialaşmam oldu. Kendi kendimle yarışıyorum. Azıcık kaygılarınızı manipüle edin.
Bir de bol bol müzik dinleyin!
#cointurk 20 projesi için öneri:
Görüşlerimi daha önce iletmiştim. İlerlemenizi olumlu buluyorum. Yeni proje için önerim YENİ NESİL EĞİTİM başlığı. Konu önerisinin nedeni, insanların ne düşündüğünü, teknolojinin etkisini ne kadar irdelediklerini merak ettiğim için.
Uzun oldu