Çevremde birkaç ay öncesine göre daha sık Bitcoin lafını duymaya başladım. Konu hakkında bilgisi olan veya olmayan kim varsa “vay efendim Bitcoin şu kadar olmuş, vay efendim bu kadar artmış, şu kadar kazandırıyormuş” gibi konuşmalar daha sık kulağıma çalınmaya başladı.
Normaldir. Çünkü dünya finans tarihine baktığımızda bu kadar kısa süre içerisinde bu kadar getiri sağlayan başka bir finansal enstürman yoktur. ( Burada aklınıza hemen 16.yüzyılda Hollanda’da yaşanan lale çılgınlığı gelebilir. Ancak lale çılgınlığının yaşandığı dönemde finansal piyasalar tam anlamıyla bugünkü kadar çeşitli ve birbirine bağlı olmadığı için lale çılgınlığını bu kapsamda değerlendirmek doğru olmayacaktır. )
Rakamlara bakınca sadece 2017 yılı içinde Bitcoin kendi değerini 20’ye katlamış.
1 Ocak 2017’de 972 dolar olan 1 Bitcoin, sene içerisinde 20.000 dolara kadar yükselmiş. Doğal olarak banka faizlerinin ortalama %11’ler civarında seyrettiği böyle bir finansal ortamda Bitcoin’de meydana gelen bu çılgın artış medyanın da gündeme taşımasıyla her geçen gün daha çok kişinin dikkatini çekiyor ve her geçen gün daha çok insan dijital paralara ilgi duymaya başlıyor.
Peki o zaman ne yapalım? Hadi bizde Bitcoin alalım.
Parası çok olanlar için bu cümleyi kurmak kolay… Ama küçük yatırımcı için kazın ayağı öyle mi?
Bence hiç de değil…
Son bir haftada %25 değer kaybetmesine rağmen 1 Bitcoin bugün 14.000 dolar civarında seyrediyor. Türk lirasına çevirirsek yaklaşık 55.000 lira… 55.000 lira bugün C sınıfı bir küçük otomobil parası... Yaklaşık 1 ay kadar önce ise bu rakam 88.000 lira idi.
Evet doğru herkes kazanmak istiyor, herkesin hayali zengin olmak… Ama gerçekçi olmakta da fayda var.
Çevrenize bir bakın, bugün çevrenizdeki kaç kişi 1 kalemde çıkarıp 55.000 lirasını (bugünkü kurla) eline alıp fiziki olarak dokunamayacağı, saklayamayacağı sadece sayılardan ibaret, her an çalınabilme riski olan ya da bir sabah kalktığında hiç bir değer ifade etmeyecek bir şeye yatırabilir?
Bence sorunun cevabı ortada…
Peki böyle bir ortamda gerçekten kısıtlı imkanlara sahip küçük yatırımcı nasıl bir yol izleyecek?
Tren kaçtı diyerek kaderine razı mı olacak?
Tabii ki de hayır!!
İşte bu durumda devreye altcoin diye tabir edilen diğer dijital para birimleri giriyor.
Genel olarak bakacak olursak bugün dijital markette işlem gören 1500’den fazla Bitcoin haricinde altcoin var. Bu altcoinlerde blockchain teknolojisine göre oluşturulmuş, dijital olarak alınıp satılan Bitcoin benzeri sanal paralar…
Her ne kadar Bitcoin piyasasının büyük bir kısmını teşkil ediyor olsa da hacim bakımından altcoinlerin oranı her geçen kripto para piyasasında artmaya devam ediyor.
Zaten bütçemiz kısıtlı, elimizdeki para az… Bu kısıtlı parayla bu 1500’den fazla altcoinden hangisini alacağız peki?
Rastgele bir altcoin seçerek yatırım yapmayı planlayanlar varsa milli piyango bileti almalarını öneririm. Bu durumda daha fazla kazanma şansları olacaktır. Çünkü kısa ya da uzun vadede kaybetmeleri kaçınılmazdır.
Peki bilinçli bir yatırım yaparak uzun vadede getiri sağlamak isteyen küçük yatırımcılar nasıl davranmalı?
Onu da dilim döndüğünce anlatmaya çalışacağım.
Öncelikle altcoinlere yatırım yaparken aşağıdaki adımları izlemenin çok büyük faydaları olacağını düşünüyorum. Bunlar kendime göre yatırım yaparken uygulamaya çalıştığım adımlardır. Kesin bir geçerliliği yoktur. Ancak gerçekten para kazanmanın zor olduğunu bilenlerin, bu adımları uygulamadan harekete geçmeyecekleri kanaatindeyim. Bunun bilincinde olarak hadi başlayalım...
Altcoin Belirleme
Öncelikle 1500’den fazla altcoin olması nedeniyle hedef belirlemek için alan daraltmak gerekecektir. Dijital markette ilk sırada daima Bitcoin yer alır. Diğer altcoinler’de market hacimlerine göre Bitcoin’in ardında sıralanırlar. Buradaki hedefimiz dijital markette ilk 25’de yer alan, birim fiyatı 2 dolar ve altında olan altcoinleri tespit etmektir.
Peki neden?
Nedeni çok basit aslında…
Dijital markette sıralama, market hacimlerine göre yapılır. Bir kripto paranın market hacmi ne kadar büyükse o para market sıralamasında o kadar yukarıda yer alır. Bunun anlamı coinin daha çok kişi tarafından alınıp satıldığıdır. Daha çok kişinin işlem yaptığı dijital paralarda manipülasyon daha az olur. Market hacmi fazla olan dijital paraların fiyat hareketleri, hacmi daha dar olan coinlere göre daha yumuşak olur, sert iniş ve çıkışlar olmaz. Örnek vermek gerekirse market hacmi 30 milyar dolar olan bir coin’in fiyatına müdahale edebilmek, market hacmi 10 milyon dolar olan bir coine göre neredeyse imkansızdır. Bu da genel anlamda fiyatta istikrar sağlar.
Belirleyeceğimiz coin’lerin ilk 25’de yer alan, 2 dolar ve altı altcoinler olması ise düşük bütçelerle yatırım yapacağımız için adet bakımından daha çok altcoin’e sahip olmamızı sağlaması açısındandır.
Whitepaper’larını Değerlendirme
Whitepaper, bir coin’in ilk çıktığında geliştiricisi tarafından açıklanan birkaç sayfadan oluşan tanıtım dokümanıdır. Bu dokümanda o dijital paranın nasıl üretildiği, hangi sistemlerle geliştirilebildiği, geliştiricilerinin kimler olduğu, kaç adet üretileceği, madenciliğinin yapılıp yapılamayacağı gibi birçok bilgi bulunur.
Bu bilgiler arasında en önemli olan unsur ise dijital parayı üreten geliştiricinin bu para ile ulaşmak istediği temel hedeftir. Örnek vermek gerekirse pazar hacmi yüksek coinlerden olan Ripple’ın madenciliği yapılamaz. Adedi bellidir. Geliştiricisinin temel amacı bankalar arası transferde eft, swift gibi işlemlerin yerine kullanılmasını sağlamaktır. Whitepaper’ları değerlendirmek alım yaparken küçük yatırımcıya eşsiz faydalar sağlamaktadır.
Coin Adedi
Önemli olan diğer bir konu ise almayı düşündüğümüz altcoinin toplam adedi olacaktır.
Evet bugün 1 Bitcoin 14.000 dolar civarında. Ancak bitcoin’in bir sınırı var. Toplam 21 milyon adetle sınırlandırılmış ve şu an için 16 milyondan fazla Bitcoin dolaşımda… Böyle bir durumda adedinin az olması Bitcoin’i değerli kılan en büyük etmenlerin başında geliyor.
Ekonominin temel kuralı…
Bir malın arzı az, talebi fazlaysa o malın fiyatı artar.
Şüphesiz Bitcoin 21 milyon adetle sınırlı değil de 21 milyar adetle sınırlı olsaydı değeri çok daha düşük olacaktı. Bu yüzden altcoin alımı yaparken almayı düşündüğümüz altcoin’in toplam adet sayısı da önem teşkil etmektedir. Sayı ne kadar azsa coinin uzun vadede hızlı yükseliş gösterme şansı o kadar yüksek olacaktır.
Coin’in işlem gördüğü borsalar
Tüm dijital paralar, dijital borsalarda alım satım işlemlerine tabidir. Yatırım yapmayı planladığımız coin ne kadar farklı borsada işlem görüyorsa, o kadar fazla piyasa tarafından kabul edilmiş demektir. Bu da o coinin diğer altcoinlere göre piyasa tarafından daha güvenilir bulunduğu anlamına gelir.
Coin’in finansal geçmişi
Son olarak almayı planladığımız altcoin’in mutlaka borsalardaki 1 yıllık grafiğini incelememiz gerekecektir. Son 1 yıllık dönemde nereden nereye gelmiş? Yükseliş ve düşüş eğilimleri ortalama ne kadar sürüyor? Keskin iniş ve çıkışları var mı?
Sonuç olarak kripto paralar istesek de istemesek de artık hayatımızın bir parçası… Yakın zamanda piyasanın çok daha büyüyeceği ise aşikar… Bu piyasada para kazanmak da, para kaybetmek de oldukça kolay…
Bu yüzden adım atarken kontrolü bir an dahi olsa elden bırakmamak lazım..
Biraz uzun oldu ama umarım faydalı bir yazı olmuştur.
Saygılarımla,
Gürcan Gür (25.12.2017, Mersin)
İmage: https://www.pexels.com/photo/bitcoins-coins-crypto-currency-730566/