Bitcoin ile tanıştığımdan beri tam 1.5 yıl geçti. Bu süre zarfında blockchain nedir, kriptopara nedir, borsa nedir, al-sat nedir, madencilik nedir, pow nedir, pos nedir, ethereum nedir, equihash algoritması nedir, ethash algoritması nedir, teknik analiz nedir, temel analiz nedir,fud nedir, fomo nedir v.b. gibi sorulara kendimde cevap buldum ve bulmaya da devam ediyorum.
Ayrıca bu süre zarfında ekonomi ile de ilgilenmeye başladım. Ekonominin az-çok nasıl işlediğini, devletlerin tutumu, geçmiş yıllarda yaşanan ekonomik krizler gibi önemli bilgiler edindim, kitaplar okudum. James Rickards - Çöküşe giden yol ve Kur savaşları, Mahfi Eğilmez hocanın Değişim Sürecindeki Türkiye, Erkan Öz'ün 2020 Yeni Ekonomi, Yaşar Erdinç Para Harekatı kitabı. Zaten ekonomi ile ilgili yazılarım steemit blogumda mevcut. Uzman hiç değilim hatta okudukça ekonominin ne kadar komplex olduğunu yeni anlamaya başladım.
Şu ana kadar okuduğum tüm makaleler ve kitaplar dahil, kripto paraların gelecekte kullanılacağına işaret ediyor. İlk kripto para olan bitcoin (2009) halen daha deneme aşamasında ve geliştiriliyor. Üzerinden neredeyse 10 yıl geçmesine rağmen birçok ülkede halen resmi olarak tanınmadı. Teknolojisi eski ve yavaş olması maalesef bitcoin'in dezavantajlarından bir tanesi. Hali hazırda geliştirilen bitcoin lightning network buna bir çözüm olabilir bekleyip göreceğiz.
Benim burada üzerinde durmak istediğim şey manipülasyon, fiyat şişirmesi ve kriz. Twitter alemi dahil olmak üzere herkesin bir global kriz beklentisi mevcut. Global krizde insanlar kağıt paralara (dolar, euro) güveni azalacağından güvenli bir liman arayacakları düşünülüyor. Nitekim ilk bitcoin protokolünün yayınlandığı tarih 2008 krizinden hemen sonrasıdır.
Şunu itiraf etmeliyim, hayatımda karşılaştığım en anarşist sistem/yöntem/eylem bitcoin. Bankaları aradan çıkartacak bir teknoloji gerçekten nefes kesici. Fakat bu teknolojinin fiat para üzerinden balinalar tarafından manipüle edilerek fiyatının aşağı ve yukarı çekilmesi gerçekten insanı kuşkulandırıyor. Madencilik yapmama rağmen bitcoinin istediğim seviyeye geldiğinde tamamen terketmeyi düşünmüyor değilim.Peki gerçekten böyle bir kriz olduğunda bitcoinin fiyatı 100.000 $ olur mu ? Ya da herkesin hayalini kurduğu 1.000.000 $ olur mu ?
Geçtiğimiz boğa sezonunda yani bitcoinin 20.000 $ olduğu zamanlarda, bankaların borsalara erişimi kısıtladığına şahit oldum. Birçok kişi twitter üzerinden yurtdışı borsalara para aktarımında sorun olduğunu, bankanın izin vermediğini dile getirdi.
Kriz anında bütün paramı bitcoine yatırmak istediğimde, bankalar borsalara para yatırmayı engellediğinde ne olacak ?
Bankaların böyle bir yetkisi varmı ? Var tabiki. Hatta hükümet, devlet buna izin vermeyebilir. Nitekim bunu en güzel anlatan kişi de James Rickards'ın kitabında bahsettiği buz-doku işlemi. Yani banka kriz anında sizin mevduatınızı çekmenize izin vermeyebilir ve dondurabilir. Nedeni ise elinde mevduatı yok zaten. Bunun asıl nedeninin dünyada dolaşan paraların çoğunun sadece ve sadece sayıdan ibaret olduğu ve dayanağının olmadığıdır. Yani şunu söylemek istiyorum. İnsanlık tarihi boyunca en güvenilir kaynak altın olmuştur. Şu anda dünyada dolaşan dolar miktarı kadar altın YOK.
Dolayısıyla kriz anında bankalar sizin paranıza el koyabilir, ya da kullanmanıza izin vermeyebilir. 90'lı yıllarda Arjantin krizinde günlük döviz çekim işlemi 250 $ a indirilmişti. Böyle bir durum sadece ülkemiz için geçerli değil, dünyadaki birçok ülke için geçerli.
Kardeşim o zaman bitcoin karaborsaya düşer fiyatıda hayvan gibi artar
Aynen katılıyorum. Hayvan gibi artar fiyatı. Ama sen alamadıktan sonra ya da bozduramadıktan sonra ne işine yarayacak ? Yani realize edemedikten sonra bitcoinlerini çok afedersin kıçına sokarsın. Fakat almak istediğin herhangi birşeyi ev, araba v.s gibi şeylerden bahsediyorum bitcoin ile alabilirsen o zaman şanslısın. Fakat bu sefer de satacak kişi eğer biraz bilinçli ise bu kadar yüksek değişkenlik gösteren birşeyi kabul etmez. Birbirimizi kandırmayalım arkadaşlar. Aynı şeyi birçok twitter fenomenine de sorum maalesef cevap yok. Yarın 1 bitcoine araba alacaksın, sabah kalkmışsın bitcoin %10 düşmüş arabanın fiyatı 1.1 bitcoine çıkmış. Ha siktir lan dersin değil mi ?
Kendi kafamda oluşan sorulara hem cevap vermeye çalışıyorum, hem de kendimi eleştirmeye çalışıyorum. Pembe hayaller kurmak güzeldir. Fakat onları gerçekleştirmek o kadar kolay değil. Paranız değerli çünkü onunla zamanı satın alıyoruz, çalışıyoruz, hayatımızdan veriyoruz hele ki böyle bir gelir adaletsizliğinin olduğu sistemde maalesef paramız çok kıymetli oluyor. Yukarıdaki verdiğim araba örneği en basit bir örnek.
Balinalar var ya ah o balinalar
Balina dediğim kişi ya kişiler, ellerinde yüklü miktar bitcoin bulunduran kişilerdir. Mesela 10.000 bitcoininiz varsa siz bir balinasınız. Bu 10.000 bitcoinin yarısını hacimli bir borsada düşük fiyattan satarak bitcoinin fiyatını manipüle edebilirsiniz. 2018'deki düşüşte artık en sonunda FED'in bu işte parmağı var arkadaş doların fiyatını yükseltmek için 2017 yılında boğayı oluşturdu millet akın akın aldı bitcoin şimdi de %60-70 düşüş var diye düşünmeye başladım.Bunu düşünmeye başlamamın nedeni ise FED 2008 krizinde yüklü miktar dolar basıp dünyayı beslemeye çalıştı.Yanılmıyorsam 2014 yılından itibaren piyasadan dolarları çekmeye başladı aylık olarak. Piyasadan doları çekme yöntemi olarak bitcoini kullanacağını düşündüm. Bende bu piyasada yeni sayılırım.Evet bende bitcoinin geçmiş yıllardaki düşüşlerini analiz ettim, nerelerden döndüğünü inceledim.
Hack olayları ve fiyatların sürekli düşürülmesi
Hergün bir hack olayı duyuyoruz. Sürekli bitcoinin fiyatı düşüyor. Hackleyen kişi tabiki hemen fiat paraya geçmek istiyor. Burada belirtmek istedim ki hack olayları genellikle borsalardan kaynaklanıyor. Yani bitcoin hacklenmiyor, cüzdanlar hackleniyor. Siz paranızı Ledger, Trezor v.s gibi cüzdanda tutarsanız hiçbir sıkıntı yok.
Kardeşim sende hep olumsuzsun yahu
Çok sevdiğim ve mesleğimde yol almamı sağlayan, bana adeta babalık yapan, kurduğu firma dünyada ilk 5 e girmiş birinin tavsiyesini buraya yazıyorum. "Mühendislik bir şeyin nasıl yapılacağından çok, nasıl yapılmayacağını bulmaktır" Dolayısıyla bende ilk başta olumsuz yönlerini düşünüyorum.
Regülasyon Mevzusu
Kripto paraların regülasyon işinin nasıl olacağını çok merak ediyorum. Acaba bir ülke çıkıpta bitcoinin fiyatını sabitler mi sorusunu soruyorum kendime. Örneğin abd çıkıp 1 btc = 5000 $ derse ne olacak ? Bunu neden söylüyorum çünkü abd 70'li yıllarda altının ons fiyatını belirleyen ülkeydi. Dolayısıyla dünyanın rezerv parasını basan ülke ve bu konuda söz sahibi. Bu şekilde bir regülasyon yaparsa ne olacak ? 20.000$ dan alanlar intahar eder herhalde.
Peki ya btc / altın paritesi ?
Kriz olup insanların dolar ve euro ile kıçını sildiği zamanları düşünüyorum. O zaman bu şekilde bir senaryo olabilir. Ama yine de söylüyorum. 1 btc'nin kaç ons altın olacağını kim belirleyecek ? Arz-talep dengesine göre insanların kendi belirleyeceğini ve devletlerin de bunu kabul edeceğini hiç ama hiç düşünmüyorum. Ayrıca böyle bir duruma devletlerin de hazırlandığını ve bu konuda IMF'nin SDR adında özel bir rezerv para çıkarttığını da söylemem gerek.
Tabi tabi yüksekten aldın şimdi düştü bok atıyorsun
Evet zarardayım. Fakat zararım en fazla 3-4 bin TL. Bu zarar neredeyse hiçbirşey benim için. Çünkü yatırdığım miktar hem az hem de bunun olacağını düşünerek girdim zaten bu piyasaya. Ayrıca madencilik yaptığım PC' de kendi maliyetini çoktan çıkarttı. Ben şu anı değil gelecek ile ilgili kaygılarımı anlatmaya çalışıyorum.
Kripto para piyasası kendi kuyusunu kazıyor
Saydığım nedenlerden dolayı aşırı düşüşler yaşayan bu piyasaya insanlar nasıl güvensin arkadaşlar ? Altın ya da dolar aldığınızda böyle düşüşler yaşamazsınız. Örneğin 10 bitcoin aldınız 100.000 TL ye. 2 ay sonra %40 bir düşüş yaşadı ve paranız 60.000 TL ye düştü. O anda da acil paraya ihtiyacınız olduğunda ne olacak ? Şimdi bana kardeşim risklerini bilmiyorsan niye bu piyasadasın diye sorabilirsiniz evet haklısınız da. Fakat sokaktaki Ahmet amca böyle birşeye hayatta güvenmez. Güvenmesi için arkasında devletin olmasını ister. İçten içe lütfen sizde güvenmediğinizi kendinize itiraf edin ve amacınızın sadece "para kazanmak" olduğunu, teknolojinin umrunuzda olmadığını lütfen ama lütfen kendinize bir kere daha itiraf edin. (Gerçekten teknoloji amaçlı olanları tenzih ederim)
Eleştirin beni
Birkaç aydır kafamda düşündüğüm şeyler bunlar. Bana "Yanlış düşünüyorsun arkadaşım bu işin doğrusu budur." derseniz size minnettar kalırım. Tartışmaya her zaman açığım.
Esen kalınız efenim