ı hesabına düzenlediği 24. cointurk ödüllü projesi için teşekkür ediyor hazıladığım yazıyı sizlerle paylaşmak istiyorum.
Insanlık tarihini incelediğimizde dönüm noktası sayabileceğimiz olaylar vardır. Bu olaylar öyle güçlü etkiler oluşturur ki hayatta artık hiçbirşey eskisi gibi olamaz. Ateş, yazı, barut, penisilin, elektrik ve izafiyet teorisi aklıma gelen örneklerden sadece birkaçı. Hepsi de insanlık tarihinde pratik ve düşünsel birtakım değişimlerin başlangıcı olmuştur. Peki blockchain kavramı da bunlardan biri olabilir mi? Şimdilik bilmiyorum ama ilerleyen dönemde hayatımızın içinde sıkça rastlayacağımıza eminim.
Bu girizgahın nedeni kriptoparaların temelinde bu teknolojinin yatmasıdır. Eğer bir gelecekten bahsedeceksek bunu blockchainden bahsetmeden yapamayız sanırım.
Blockchain bize ne sunuyor?
- Evrensellik
- Güvenilirlik
- Şeffaflık
- Transfer
Kriptoparalar bu dört özelliği çeşitli modifikasyonlarla içeren birer projedir. Her bir proje günlük hayatta bir gereksinimi karşılamayı vaadeder ve bunu bir blockchain ağı üzerinden gerçekleştirir. İşte bu vaadin gerçekleşmesini sağlayan, blockchain üzerinde çalışan şeye "coin"(kriptopara) diyoruz.
Bitcoin bize eşler arası merkezi olmayan evrensel para transferini vadeder. Ethereum kendi blockchain ağında çalışan akıllı kontratlar hizmeti sunan bir sistemdir. Bu sistemde kullanılmak üzere ether adını verdiği bir "şey"(kriptopara) sunar. Bu platformun coini olan steem ise içerik üreticilerine eserlerini maliyetsiz olarak yayınlama ve kazanç elde etme vaadi sunar.
Bütün kriptoparaları Vitalik Buterin'in ifade ettiği şekilde birer yakıt olarak tanımlamanın çok uygun olduğunu düşünüyorum. Herbiri kendi ekosistemi içerisinde dişlilerin dönmesini sağlayan unsurlardır. Aslında hiçbirinin birincil amacı yatırım veya bir kazanç kapısı değil bana göre. Bir komplikasyon olarak yatırım enstrümanı gibi kullanıyoruz onları.
Esasen fiyatlarını, projenin vaadettiği katma değer üzerinden almaları gerekirken maalesef bizim onlara verdiğimiz psikolojik değerden alıyorlar. Bu durumun sürdürülebilir olduğunu düşünmüyorum. Kriptoparalarda eğer bir gelecek varsa bu, vaatlerin ne derece realize edildiğine bağlı olacaktır. Hayatta karşılık bulmayan projeler çökecek ve onu besleyen yakıtı da değersizleşecektir. Sağlam temellere dayalı katma değer sunan projeler ise yaşamaya devam edecektir.
Kriptoparalara yatırım gözüyle bakmanın blockchain in bize sunacağı imkanların önüne geçtiğini düşünüyorum. Herkes borsaların sayfalarındaki 3-4 harfli şeyin kaç btc ettiği ile ilgileniyor sadece. Kimse blockchainin ne vaadettiğini anlamaya çalışmıyor. Çünkü görünürde olan tek şey pumplanan coinler ve zengin olma hayali. Halbuki önümüzde bazı paradigmaları değiştirebilecek bir potansiyel duruyor ancak görmüyoruz.
Kriptoparalar ile ilgili benim birkaç önerim var:
Hepimiz bitcoini finans sektörüne bir meydan okuma olarak görme eğilimindeyiz ve bunda haklıyız. Ancak hayatta usülsüz ve kaidesiz hiçbirşey bulunmuyor. Ekonomik hayatta da bu böyledir. Bu nedenle kriptoparaların kötü amaçlarla kullanılmasının önüne geçilmesi gerekiyor. Ben bockchain temelli yepyeni bir finans sisteminin kurulması taraftarıyım. İnsanları sömüren bir düzene hizmet etmeyen, emek temelli üretilmiş helal kazancın sorunsuz bir biçimde transferi ve muhafazasına hizmet edecek bir bankacılık düzeni kurulabilir.
Sahip olduğumuz yetkinlikleri ve hakları devlet otoritesine gerek olmadan dünyanın heryerinde meşru ve geçerli kılan bir blockchain arşivi oluşturulabilir.
Bu arşiv sistemi kullanılarak başvuru, vize, pasaport işlemleri gibi, bilgilerimize dayalı işlemler kısa sürede gerçekleştirilebilir.
Devletlerin kriptoparalara mesafeli olması regülasyondan uzak olmasından kaynaklanıyor. Bazı devletler sıkı önlemler alırken Venezuela gibi bazı ülkeler ise kurtuluş yolu olarak görmekte. Türkiye ise nisbeten ılımlı bir yaklaşım sergilemektedir. 2013 yılında Sermaye Piyasaları Kurumu'nun Bitcoin raporunda bunu açıkça görmekteyiz:
"Ülkemizin de, tüm dünya devletleriyle birlikte, Bitcoin'i olumlu bir endişelilikle izlemesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Tüm riskleri değerlendirilerek, teşvik edici düzenlemeler yapılırsa, Bitcoin pazarından gelir elde etmemiz de mümkün olabilir ."
Kriptoparaların vaadettiklerini gerçekleştirmesine kimsenin bir diyeceği olmayacaktır. Ancak bir yatırım enstrümanı olarak kullanıldığında devlet garantisi gibi bir takım taahhütler sözkonusu olmaktadır. Bu nedenle Türkiye Cumhuriyeti kriptopara borsalarına garanti vermezken onları illegal olarak da görmemekte. Dolayısıyla gelecekte blockchain in legal ve işlevsel uygulamalarına da engel olmayacaktır diye düşünmekteyim.
Bütün kriptopara projelerinin ilkesel olarak insanlığa hizmet etmesi, hayatımıza değer katması gerektiğine inanıyorum. Bütün kriptoparalar içerisinde Steemit gibi kıymetli projeler de yer alıyor. Gelecek dönemde umarım birkaçını günlük hayatımızda görmeye başlarız. Böylece blockchain in hayatımızı nasıl etkileyeceğini anlamak daha kolay olacaktır. Bitcoin denince aklına çiftlikbank, saadet zinciri, dolandırıcılık gelen insanlara da laf anlatmaktan umarım kurtuluruz.
