Kaliteli yaşam için yapılacak birçok şey vardır. Bunlardan aklıma gelenleri aşağıya alt başlıklar olarak sıraladım.
Sağlık
Konuya girişi sağlıktan bahsederek başlamak istedim. Çünkü, her şeyin başı sağlık. Dünyanın en zengini de olsanız sağlığı para verip satın alamıyorsunuz. İnsanların çoğu sağlıklı bir şekilde dünyaya gelir. Fakat pek azı sağlığına dikkat ederek yaşar. Maalesef sağlığımıza dikkat etmemiz için ille de sağlık problemleri seri şekilde baş göstermesi gerektiğini düşünüyoruz. Kaçımız düzenli şekilde doktorlara(göz, dahiliye, kalp vs. her bölüm için ayrı) kontrol için gidiyor? Muhtemelen ya yoktur ya da sayısı bir elin parmaklarını geçmeyecek kadar azdır. Peki ya bir yerimizde ağrı başladıysa hemen doktora gidiyor muyuz? Maalesef hayır, ülkemizde geçer diye bekleyip daha da artınca gidiliyor ve sonuç çoğunlukla üzücü oluyor. Sıkıntı çıkmaksızın her 6 ay veya bir yıl içinde sağlık kontrollerimizi düzenli yaptırsak ne olurdu? Kanserler daha az olurdu, kaliteli yaşardık, yaşam süremiz artardı, yaşam süreleri artacağı için ailemizle daha çok vakit geçirebileceğimiz bir yaşama sahip olurduk.
Sağlıklı yaşamak için tabi ki sadece doktor kontrolü yetmez. Spor, beslenme gibi daha birçok sayılabilecek madde var. Onları ayrı başlıkta yazdım. Konunun alt başlığını Eflatun'un şu sözüyle bitiriyorum: İnsanlar, para kazanmak için sağlıklarını yitirirler. Ama sağlıklarını geri almak için de para öderler.
Sağlıklı Beslenme
Beslenme; sağlığı korumak ve yaşam kalitesini yükseltmek için vücudun gereksinimi olan besin öğelerini yeterli miktarlarda ve uygun zamanlarda almaktır. Yetersiz veya dengesiz beslenme durumunda vücudumuzda çeşitli sıkıntılar olur. Örneğin yetersiz beslenenlerde; gelişim geriliği, halsizlik, yorgunluk, kolay hastalanma, dikkat eksikliği, mental gerilik... gibi birçok durum oluşur. Dengesiz beslenenlerde ise; obezite, hareket etmede yetersizlik, kardio vasküler(kalp-damar) hastalıklar... ve çok daha fazlası oluşur.
Görsel
Sağlıklı beslenmek için ne yapmamız gerekir? En başta tekrar tekrar kullanılan trans yağlardan, fazla asitli içeceklerden, koruyucu ve katkı maddeli gıdalardan uzak durmamız gerekir. Daha detaylı olarak Canan Karatay gibi açıklamanın yanlış olduğunu düşünüyorum. Çünkü, her insanın bünyesi farklıdır. Kiminin bazı yiyeceklere alerjisi vardır(laktoz intoleransı, yumurtaya alerji gibi). O yüzden en doğru beslenme şekli imkânınız varsa iyi bir diyetisyene gidip yağ-kas oranı, vitamin-mineral vs. değerleri ölçtürmek ve onların yönlendirdiği şekilde yani uzman kontrolünde beslenmektir. İmkânınız yoksa da devlet hastanelerinde de ölçüm yapılıyor. O ölçümü orada yorumlatıp kendinize en sağlıklı şekilde diyet oluşturmanız.
Spor Yapmak
Spor, vücudumuzun direncini artıran, sistemlerimizin fizyolojik kapasitesini geliştiren, bu kapasiteyi koruyan uğraşıdır. Birçok hastalığın başlıca sebeplerinden biri hareketsizlikten kaynaklanmaktadır. Modern çağın en büyük sıkıntılarından birisi hareketsizliktir. Çünkü, günümüzdeki çoğu iş, masa başında yapılmaktadır. Teknolojinin getirdiği kolaylıklar dışında belki de en kötü etkilediği yön olabilir. Ama tabi ki bu bahane olarak kabul edilemez. Çünkü, gün 24 saat ve düzgün bir planlama ile her gün düzenli spor yapmak için vakit var.
Görsel
Spor yapmak için ille de para harcayıp profesyonel birinin gözetiminde yapmamız gerekmiyor. İnternette birçok video ve uygulama mevcut. Bunlardan birisi de Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın tanıtımını yaptığı HisApp programı. Bu tür programlar sayesinde evimizde spor hareketleri yapmamız da kolaylaşıyor.
Kaliteli yaşamak isteyen herkes spor yapmaya mecburdur. Yeter ki istesin vakit de bulur, imkân da.
Stres
Bu konuya ayrı bir başlık atmak istedim. Çünkü, stres yaşamımızı en çok etkileyen faktörlerin başında geliyor. Birçok olumsuzluğa sebep oluyor; hastalıklar, mutsuzluk, hatta intihar.
Meslekler arası statü farkı kimi insanların karakterini de belirler. Bu insanlar daha üst makama geçince veya daha fazla maaş alınca egoistleşip aynı ham maddeden yapılmış olan türlerinden yani insanlardan, maaş veya statü farkıyla üstün bir ırka geçmiş gibi hareket ederler. İşte bu tip canlılar normal olarak kabul edilen insanları, sergiledikleri tavırlar ile stresli bireyler haline getirirler. Bu stres ileri boyuta ulaşınca cinnet geçirme denilen boyuta ulaşır.
İlkokuldan beri iyi bir meslek sahibi olması için sürekli sınavlara çalışan gençlerin bu stres yetmiyormuş gibi bir de türlü kişiliklere sahip hocaların tavır ve uygulamaları stresli bir nesil yetişmesi için zemin oluşturmaktadır.
Stres ve meydana gelişiyle ilgili yüzlerce örnek verilebilir. Ama hepsi tek bir çatı altında birleşir: kalitesiz yaşam. Bu yüzden kaliteli yaşamanın bence en önemli maddesi stresten olabildiğince uzaklaşmaktır. Bu konuda önerim sizi stresten uzaklaştırabilecek bir yöntem bulmanız. Bu bir hobi olabilir, doğada yürüyüş olabilir, balık tutmak olabilir, sevdiğiniz arkadaşlarınızla haftanın en azından bir günü birleşip sohbet etmek veya bir aktivite düzenlemek olabilir. Stresten uzaklaşabilirsek kanserler, insanlar arası ilişkiler, hastalıklar, huzursuzluk vs. aklımıza gelen birçok olumsuz etki kaybolacaktır. Böylece daha mutlu ve kaliteli bir yaşam bize kapılarını açacaktır.
Müzik
Müzik, sesin biçim ve anlamlı titreşimler kazanmış halidir. Müzik ruhun gıdasıdır. Yukarıda sağlıklı beslenmeyle ilgili yazdığım yazıda olduğu gibi bu konuda da herkesin bünyesi aynı değildir. Kimisi caz sever kimisi saz. Hatta aynı kişi ruh haline göre tempolu veya yavaş ritimli müzik tercihlerinde bulunur.
Görsel
Bazı uzmanlar hareketli müziklerde daha çok coşkuyu çağrışım yaptığından dolayı, sınava hazırlanan öğrencilere bu tür müzik dinlemelerini önermektedir. Hamilelere klasik müzik tavsiye edenler de vardır. Kısaca her duygu durumuna, her bünyeye uygun müzik bulunur. Diğer konuya geçmeden bir tane de benden olsun:
Uyku
İnsanların dinlenmek için olmazsa olmazı uykudur. Şu kadar saat uyumak lazım diye net bir sayı söylemenin yanlış olduğunu düşünüyorum. Her insan için bu sayı farklı olabilir. Ama yaşam kalitemizi üst seviyede tutmak için özellikle gece 23.00 ile 02.00 arası muhakkak uyumamız öneriliyor. Çünkü, bu saatler arası melatonin hormonunun vücuttaki salgısı en üst düzeye çıkıyor. Melatonin hormonu, vücudumuzun doğal korunma ve yaşamsal faaliyetlerini sürdürme mekanizmasını destekleyerek, hastalıklara karşı direnç göstermemizi sağlar. Bu hormon ışığa karşı duyarlıdır. Bu yüzden uzmanlar gece lambasının uyuduğumuz yerde olmamasını öneriyor. Ayrıca az uyku da bağışıklık sistemimizi olumsuz etkilediği için az uyumamak gerekir. Tabi ki uyku süresini de abartmamak gerek. Sonuçta uykuda olunan süre içinde bir şey yapılamıyor ve ortalama bir insanın ömrü 100 yıl bile değil.
Sevgi
Sevgi, insanı bir kimseye ya da bir şeye karşı yakın ilgi ve bağlılık göstermeye yönelten içsel duyguya verilen isimdir. Sevgiler bugüne kadar sayısız şiire, müziğe, destana konu olmuş ve olmaya da devam edecektir. Çünkü, sevgi bizi cansız nesnelerden ayıran en önemli farklardan biridir.
Bir insan birine karşı bir sevgi hissediyorsa ve karşılıklı ise ondan mutlusu olamaz. Tarifi pek mümkün olmayan bir duygudur. Bunu anlatmak için içinde kelebekler uçuşmak gibi ilginç bir deyime bile sahibiz. Her sevginin karşılık bulması dileğiyle, bir başka alt başlığa geçiyorum.
Seyahat Etmek
Seyahat etmek, genellikle uzak yerleri gezip görmek amacıyla yolculuk yapmak demektir. Yeni yerler görmek insanın ufkunu açar, yeni kültürler ve insanlar tanımasına vesile olur, kendini dinleyecek kişiler sayesinde özgüven kazandırır, önyargılardan kurtarır.
Teknoloji sayesinde seyahat etmek eski zamanlara göre çok daha kolaylaştı. Mesafeler kısaldı, yabancı dil konusunda ise çoğumuzun elinin altında akıllı telefonlar mevcut. Seyahat etmek için geriye sadece adım atmak kalıyor(seyahat için plan yapmak her zaman zevk vermeyebilir.)
Okumak
Okumak, göz-zihin koordinasyonu sonucu gözler sayesinde görülen kelimelerin zihin tarafından anlamlandırmasıyla ortaya çıkan bir süreçtir. Okumak ufku açar, empati kurmamıza yardımcı olur, bizi geliştirir, çok yönlü yapar ve dolayısıyla sosyalleşmeye yardımcı olur.
Okumak diyince, akla bir de öğrenim görme durumu gelir. İnsanlar ömürlerinin daha kaliteli olması için maddi kaynağa ve manevi olarak kendini bilgi donanımında yeterli görmeye ihtiyaç duyarlar. Bu iki ihtiyaç birleşince, başarılı bir şekilde öğrenimini tamamlayıp meslek sahibi olmuş bir birey meydana gelir. Başarılı bir kariyere sahip başarısız olan bireylerden daha mutludur. Çünkü, üretkendir, topluma bir katkısı olur ve toplum da onu takdir eder. Takdir alan birisi, kendisini işe yarar olarak görür. İlerleyen yaşamında, geçmişe bakıp "iyi ki" der.
"Oku, yaratan rabbinin adıyla oku..." diye başlayan dinimiz de okumanın ne denli önemli olduğunu bize belirtiyor. Bu kadar okur-yazar oranı az olan hatta bazı kesimlerce çocuğunu okutmamaya çalışan müslüman halkların olması da cahilliği dine bağlayan kişilerin cahilliğinden kaynaklanmaktadır, aynı okutmamaya çalışan kişiler gibi.
Yazımı ülkemizin kurucusu Ulu Önder Atatürk'ün şu iki sözüyle bitiriyorum:
- Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.
- Bir gün benim sözlerim bilimle çelişirse bilimi seçin.