Mağaracılık doğası gereği içerisinde çok büyük riskleri barındıran bir spordur. Diğer doğa sporlarına oranla daha fazla dikkat gerektirir. Çünkü doğal mağara ortamında (hiçbir etki olmasa bile) kaygan zeminler, soğukluk, nem, keskin kayalar ve stabil olmayan zeminler bir hayli fazla sayıda bulunur. Bu yüzden mağaracılık, diğer doğa sporlarına nazaran daha tehlikelidir.
Mağara Kazalarının Nedenleri
Mağaracılık tarihinde pek çok farklı kaza çeşidi bulunmaktadır. Bu kazaların temelinde yatan sorunlar ise şu şekilde sıralanabilir:
- Plansız yapılan faaliyetler
- Amaçsız mağara girişleri
- Ekip üyelerinin birbirini tanımaması
- Mağara dışında meydana gelen problemlerin ekip içine taşınması
- Yeterli tecrübe ve bilgi eksikliği
- Teknik malzeme eksikliği
- Uykusuzluk, halsizlik ve yorgunluk
- Mağara içinde odaklanma problemi
- Mağara içinde ciddiyetsizlik
- Heyecan
Mağara içerisinde meydana gelen kazaların temelinde yatan problemler sadece bunlarla sınırlı değildir. Bunlar dışında mağara içerisindeki dış etkenler de çeşitli kazalar geçirilmesine neden olmaktadır. Bunları ise şu şekilde sıralayabiliriz:
- Stabil olmayan zemin
- Aşırı kaygan zemin
- Çeşitli böcek ve hayvanların etkisi
- Mağara içerisinde bulunan su birikintileri
Mağarada Meydana Gelebilecek Kazalar
Düşmeler
Mağara içerisinde en sık rastlanan kaza türü düşmelerdir. Ayağınıza takılan bir taştan dolayı düşebileceğiniz gibi birkaç metre yükseklikten de düşebilirsiniz. Bu konuda yaşadığım veya gördüğüm olaylardan örnekler vermek istiyorum.
- Kendi keşfimiz olan bir mağaranın haritasını çıkarmak için gittiğimizde, mağara giriş sırası benim ekibime geldi. Henüz kamp alanındayken mağara içerisinde sıkıntı olabileceğini hissetmiştim. Çünkü, dörder kişilik ekipler halinde mağara girerken her ekip yanına kişi başı yarım ekmek, bir konserve barbunya pilaki veya bir konserve ton balığı, iki adet kek, bir elma, bir mandalina ve kişi başı 1.5 litre su alırken (nasıl olduysa(!)) bizim ekip kişi başı yarım ekmek, bir elma, bir mandalina ve bir litre su almıştı. Mutfak sorumlusu arkadaş sadece bunların kaldığını belirttiği için 10-12 saatlik mağara girişinde bunlarla yetinmek zorundaydık. Mağara içerisinde baca inişi diye tabir ettiğimiz bir yere geldik. Benim iniş sıram ikiydi. İlk inen arkadaşın boyu 2 metreyi geçkin olduğu için çok zorlanmadı. Fakat ben inerken ayağımıza giydiğimiz sarı çizme kaygan zeminde birden kaydı ve yaklaşık 3 metrede tek kolum üzerinde asılı kaldım. Belki o an asılı kalmasam bir yerlerimi kırabilirdim. Onun yerine hafif burkulma ve omuz ağrısı ile atlattım. İşte henüz mağaranın içine girmeden yaşadığım psikolojik durum mağara içinde dikkatimi dağıtmaya yetti ve bu kazayı yaşadım.
Bir dipnot geçeyim, mağarada psikoloji her şeydir. Psikolojik durumun elverişli değilse mağara girmeyi bırakın yanına bile yaklaşılmaz.
Malzeme Hatası
Malzeme hatası nedeniyle oldukça riskli kazalar meydana gelebilmekte. Malzeme hatalarına örnek vermek gerekirse:
- Kullanılan SRT (Single Roop Technique) malzemelerinin bakımlarının yapılmaması
- Mağara içine uygun olmayan kıyafet giyme
- Malzemelerde meydana gelen mikro çatlaklar
- Mağara kasklarında meydana gelen hasarlar
- Işık kaynağındaki sorunlar
Taş Düşmeleri
Özellikle dikey mağaralarda meydana gelen taş düşmeleri, küçük yaralanmalardan büyük yaralanmalara kadar geniş bir skalada tehlike arz etmektedir. Bu konuda başka bir mağaracılık kulübünden tanıdığım bir arkadaşın yaşadığı kazayı sizlere anlatmak istiyorum.
- Benim gitmediğim bir yaz ekspedisyonunda birçok dernek ve kulüpten kişiler yaklaşık 600 metre derinliğinde bir mağaranın keşfine devam ediyorlardı. Bahsettiğim kız arkadaşım mağaradan çıkmasına 30 metre gibi bir mesafe varken o vahim kazayı yaşıyor. İpte tırmanırken yukarıdan gelen ses neticesinde kafasını yukarıya kaldırıyor. Yukarıdan gelen ses, mağara girişinden yuvarlanan bir kayanın sesi. Kafasını kaldırmasıyla kayanın yüzüne düşmesi bir oluyor. O sırada benim kulübümdeki bir arkadaş da çıkışını tamamlamak üzere iken olayı görüyor ve onun yanına tekrar iniyor. Kendisi oldukça tecrübeli bir mağaracı olduğu için oldukça soğukkanlı yaklaşıyor ve kazayı geçiren arkadaşı motive ederek onu yukarıya kadar çıkarıyor. Şu an o arkadaşın yüzünün tam ortasında oldukça büyük bir dikiş izi bulunuyor, yani durumu siz düşünün.
Su Baskınları
Su baskınları çok rastlanan kazalardan birisi olmasa da en tehlikelilerinden biridir diyebilirim. Bu konuda mağaracı büyüklerimin birebir yaşadığı su baskını sonucu bir arkadaşlarının gözleri önünde ölmesi, mağaracılığın ne kadar tehlikeli bir spor olduğunu tekrar gözler önüne seriyor.
Hipotermi
Hipotermi, mağara içerisinde en sık rastlanan sıkıntılardan bir tanesidir. Hipoterminin ne olduğunu bilmeyenler için, vücut sıcaklığının 35 derece altına düşmesidir. Hipotermi çok derin bir konudur. Sadece mağaracılıkta değil her alanda başınıza gelebilecek bir sıkıntıdır. Hipoterminin en büyük nedenlerinden birisi psikolojik çöküntüdür. Mağara içerisinde yaşanan ve psikolojinizi etkileyen bir durum bir süre sonra vücut sıcaklığınızın düşmesine neden olabilmektedir. Bunun dışında, bazı mağaralar çok sulu, nemli ve soğuk olabilmektedir. Mağara içerisinde zaten bol miktarda terlediğiniz için diğer dış etmenler ile karşılaştığınızda vücut sıcaklığınız yavaş yavaş düşmeye başlar. Ölümle sonuçlanabilecek ciddi boyutlara ulaşabilmektedir. Hipotermi durumunda yapılabilecek en etkili çözüm, alüminyum battaniye kullanmaktır. Kendi yaşadığım bir olaydan buna örnek vermek istiyorum.
- Bir arkadaşımın kamp alanında ani sinirli hareketleri dikkatimi çekti. Bir süre onu inceledikten sonra hipoterminin başlangıç seviyesinde olduğunu anladım. Her zaman yanımda iki çift alüminyum battaniye taşıdığım için bir tanesini açtım. Onu ve kendimi alüminyum battaniye sardıktan sonra kendi sıcaklığımı ona geçirmeye çalıştım. 1 saati geçkin süre aynı pozisyonda kalmak durumunda kaldım. Arkadaşımın ısındığını anladığımda bitkinlikten uyuya kalmıştı vaziyetteydi.
![space-blanket-[2]-22-p.jpg](https://images.ecency.com/p/TZjG7hXReeVoAvXt2X6pMxYAb3q65xMju8wryWxKrsghkL3ZG3gP7bEREYkyifY6DssM3gpfrDwDb7KZaUbqXJfysfRyUPTKnqGPMcpZNCwAwQzPsRo1av7w5chtAgVyeo7GjusaMue9eW?format=match&mode=fit)
Mağaracılık Federasyonu Kaza Raporları
Mağaracılık Federasyonu tarafından belli bir tarihten sonrasının kaza raporları arşiv halinde tutulmaktadır. Kaza tutanaklarından birkaç örnek vermek istiyorum.
Daha detaylı okumak isteyenler buraya tıklayarak Mağaracılık Federasyonu kaza arşivine ulaşabilirsiniz.
Yukarıda da bahsettiğim gibi mağaracılık çok dikkat gerektiren bir spordur. Fakat mağara içinde ve dışında dikkatinizi korur ve bilinçli hareket ederseniz mağaracılık, kaldırımda yürürken bir arabanın size çarpmasından daha az risklidir diyebilirim.