Hiçbir medeni devlet yoktur ki ordu ve donanmasından önce iktisadiyatını düşünmüş olmasın.
Mustafa Kemal Atatürk
Bir iktisat yazısı ile yine karşınızdayım. Fırsat buldukça #turkcebilim etiketine destek olmayı hedefliyorum. Bu sayede hem ben alanımı daha iyi kavramış oluyorum hem de iktisattan nefret edenler, gazetelerde ekonomi sayfasını görünce hemen değiştirenler, iktisat deyince yüzü ekşiyenlere bu alanın aslında öyle bir şey olmadığını anlatmak gibi bir hedefim var. 
Mikroiktisat
Mikroiktisat, ekonomiyi firmalar, tüketiciler ve endüstriler seviyesinde inceleyen bir disiplindir. Adından da anlaşılacağı üzere mikro seviyede inceleme yapar. Yani firmalar açısından nasıl üretim yapmalı, ne üretmeli, ürettiği şeyi nasıl fiyatlandırmalı, ne kadar üretim yapmalı gibi sorulara ışık tutar. Tüketiciler seviyesinde ise tüketici hangi malı tüketmeli, hangisini tüketirse daha çok fayda sağlar gibi sorulara cevap verir. Ekonomik bir karar verirken rasyonel bireyler nasıl davranmalıdır? sorusu aslında mikroiktisatta tüketiciler seviyesinde bir değerlendirme yapabilmek için sorulan ilk sorudur.
Yukarıdaki görsele baktığımızda ekonominin bütününü makroiktisatın oluşturduğu, makroiktisatı ise mikroiktisatın oluşturduğu anlatılmaktadır. Aslında bunu bir çok ekonomist kabul etse de ikisinin çok farklı şeyler olduğunu söyleyen, tamamen ayrı incelenmesini gerektiğini belirten ekonomistler de mevcut. Ancak düşündüğümüzde gerçekten de mikroiktisat en azından makroiktisatın temellerini oluşturuyor diyebiliriz. Makroiktisat ülke ve dünya düzeyinde incelemelerde bulunduğunu; faiz, enflasyon, istihdam gibi konuları ele aldığını düşününce bu görüşü desteklemiş oluyoruz aslında. Çünkü eğer ekonomik bir birey yok ise ülke ekonomisi ya da dünya ekonomisi de yok demektir.
Ekonomideki kişilerin verdikleri kararlar neticesinde zaten makroekonomik göstergeler değişkenlik göstermekte. Örnek vermek gerekirse ekonomik bireylerin tasarrufları artarsa yapılan yatırımlar da artar doğal olarak. (Elinizde ihtiyacınız olan paradan fazlası ile yatırım yaptığınızı veya çevrenizdekilerin yaptığını hatırlayın. En azından yatırım amaçlı gayrimenkul alan, döviz alan, altın alan bir tanıdığınız vardır.) İşte bu ve benzeri durumlar bir sürü makroekonomik göstergeyi etkilemektedir.
Burada amaç hem firmaların karlarını hem de tüketicilerin faydalarını maksimize etmek, olabilecek en yüksek seviyeye çıkarmak yani. Bunun için de bu iki tarafın nasıl ve neye göre karar vereceğini, birbirlerini nasıl etkilediklerini mikroiktisat sayesinde öğrenebiliyoruz. Birbirlerini nasıl etkilediklerinden yola çıkarak da nasıl kararlar almaları gerektiğini öğrenebiliyoruz.
Aslına bakarsanız mikroiktisat hayatımızın her yerinde var. Bakkala girdiğinizde iki çikolata arasında kaldığınızda hangisini almanız gerektiğini karar veren faydanızı maksimize etmeye çalışıyorsunuz. Ya da bir kuaföre gidip saçınızı yaptırırken veya tıraş olurken yine faydayı maksimize etmeye çalışıyorsunuz. Tabi burada bir fırsat maliyeti de yaratıyorsunuz ancak fırsat maliyeti kavramı başlı başına bir yazı konusu. O yüzden şimdilik duymanız yeterli, belki araştırırsınız.
Sade bir şekilde iktisatın alt dalı olan mikroiktisat kavramını açıklamaya çalıştım, umarım anlaşılır bir dille anlatmışımdır. Bu yazıdan sonra ya iktisatın alt dallarına devam ederiz, ya da mikroiktisat altında incelenen kavramlara dokunuruz. Aslında bunu da okuyucu olarak sizlerin belirlemesini isterim.
Fırsat maliyeti, elastikiyet (esneklik) gibi kavramları mı yoksa iktisatın diğer alt dallarını mı işleyelim?
Önceki #turkcebilim Yazılarım
