Türk tarihinde yetiştirdiğimiz ünlü bilim insanlarını anlattığım yazı serimin üçüncü bölümünde ilk Türk-İslam devletleri zamanında yaşamış insanlarımızdan bahsedeceğim. Umarım faydalı olur.
YUSUF HAS HACİP
- Karahanlılar zamanında yaşamış ünlü bilim ve devlet adamıdır.
- Kutadgu Bilig eserinin yazarıdır. Bu eser;
Mutluluk veren bilgi anlamına gelir.
Türk-İslam Edebiyatı'nın ilk yazılı örneğidir.
Türk-İslam Tarihi'nin ilk siyesetname özelliği taşıyan eseridir.
Uygur alfabesi ile yazılmış olup, devlet yönetiminden bahseder, öğütler içerir.
Tabgaç Buğra Han'a sunulmuştur.
HOCA AHMET YESEVİ
- Karahanlılar zamanında yaşamış ünlü bir tasavvufcudur.
- Pir'i Türkistan lakabıyla tanınır.
- En ünlü eseri Divan-ı Hikmet'tir. Bu eser;
Türk Tasavvuf Edebiyatı'nın ilk eseridir.
Dini ve ahlaki öğütler içerir. - İlk mutasavvıf'dır.
- Türkçe'nin tarikat dili olarak kabul edilmesini sağlamıştır.
KAŞGARLI MAHMUT
- Karahanlılar zamanında yaşamış ünlü toplum bilimci, filolog, etnografçı, hantacı ve bilim insanıdır.
- En önemli eseri Divan-ı Lügatit Türk'tür. Bu eser;
İlk Türkçe ansiklopedik sözlüktür.
İlk Türk Dünyası haritası yer almaktadır.
Dili Arapçadır
Türkçe'nin Arapça kadar zengin bir dil olduğunu kanıtlamak için yazılmıştır. - Kaşgarlı Mahmut'un mezarı 1983 yılında Azak Köyü'nde bulunmuştur.
EDİP AHMET YÜKNEKİ
- Karahanlılar zamanında yaşamış ünlü bir bilim insanıdır.
- En önemli eseri Atabetül Hakayık'tır. Bu eser;
Uygur alfabesi ile yazılmıştır.
Gerçeklerin eşiği anlamına gelir.
Ahlaki değerleri konu edinen eğitici bir eserdir. - Timur tarafından mezarı yapılmıştır.