Merhaba herkese,
Cem Yılmaz mizahını seven birisiyim. Çünkü gündelik hayatı çok iyi kullanıyor, bu da izleyici olarak yaptığı esprilerde kendi yaşantımdan izler görmemi sağlıyor. Yani bahsettiği bir çok mizahi olayla bizlerde illaki bir şekilde gündelik yaşantımızda karşılaşmış oluyoruz. Fakat bu yazıya Cem Yılmaz ile başlamamın sebebi "CIA bizi izliyor" esprisidir. Çünkü uzun yıllar dünyanın bir çok ülkesinde insanların teknolojiye bakış açısı bu oldu. "Amerika bizi izliyor!" düşüncesi aslında soğuk savaş sonrasında insanların henüz kendisini tam anlamıyla güvende hissetmedikleri bir dönemde, internetin gündelik hayata girmesi ile filizlenmeye başlayan bir düşüncedir.
Henüz Facebook'un portakalda vitamin olduğu, herkesin MSN kullandığı ama dönemlerde CIA ve ABD'nin bilgisayar kameralarından herkesi izlediği ve istihbarat topladığı teorisi sık sık muhabbet konusu olmuştur. Biraz paranoyakça gelse dahi normal karşılanabilecek bir mevzu bu. İnsan mahremini gizlemek ister. Evine bilgisayar denilen hiç anlamadığın bir teknoloji alıp koyuyorsun sırf çocuğun Super Mario oynasın diye. Sonra o çocuk ergen oluyor MSN'den birileri ile yazışıyor, kameralar açılıyor, kişisel bilgiler sosyal medya adı altında paylaşılmaya başlanıyor. Sonra bu furya büyüyor, Facebook, Twitter, Instagram, Swarm çıkıyor. Anlık olarak konumunu, özel hayatından resimleri paylaşmaya başlıyorsun. Sağda solda yazılıp çiziliyor hala bu sosyal medya furyasının global bir fişleme sistemi olduğu şeklinde ama pek kulak asmıyor insan. "Benim özel hayatımı bilse ne olacak?" diyorsun, sıradan bir vatandaşsın. Hangi devlet seni niye izlesin ki?
Bir dönem MSN'de kamera açmak için 40 kez düşünen neslin yerini kameralı Smart TV'ler alıp salonuna koyan, sosyal medyada her şeyini paylaşan ve Pekemon-GO oynayan bir nesil aldı. Pokemon-GO ne alaka? Bu oyunla birlikte insanlar evlerinin içinde, ofislerinde action-live görüntü yakalamak için kameralarını açıp tüm gün gezindiler. Tüm gün evin, ofisin her detayını kaydettiler. Oyunun hisse değerlerini bir anda uçuran da bu oldu zaten. Tüm dünyaya anlık veri akışı yaptırdılar. Bu veriler nerede kullanılıyor peki? Tabi ki reklamcılık alanında. Günümüzde kitlesi hızla büyüyen bir e-ticaret akımı var. Online olarak internetten alış veriş yapan kullanıcılar için zaten big data analizi ile akıllı reklamcılık prosedürleri uygulanıyor. Örneğin siz Hürriyet'in sitesine girdiğinizde mause imlecinin hareketleri arka planda takip ediliyor ve en çok açık kalan, en çok yoğunlaşılan yerler tespit edilip oraya reklamlar ekleniyor. Kullanıcının hareketlerine göre kendini ve konumunu revize eden bu tür akıllı reklamlar için kullanılan temel teknoloji ise big data analizleri.
Bunun dışında şuan henüz yeni doğan ve çok büyük bir pazar kitlesi olan big data satımı Pokemon GO ile başka bir boyuta taşındı. Çünkü kullanıcıları bir oyunla canlı veri toplayıcılarına çevirebileceği gördü firmalar. Örneğin tüm Çanakkale'de Pokemon GO oynayanların verilerini ele alalım. İç mekanlarda yapılan çekimler ile duvarlarda hangi renk boya kullanıldığını, evlerde hangi model televizyon kullanıldığını, salonlarda hangi marka koltuk takımı olduğunu, genel kitlenin hangi giyim markasını tercih ettiğini görebilirsiniz. Bu örnekler çoğaltılabilir tabi. Peki öğrensek ne olacak? Bu verileri ilgili marklara satabilirsiniz, örneğin Çanakkale'de en çok Tudors gömlekleri giyiliyorsa Tudors'un Çanakkale'de reklam faaliyetlerini arttırması sağlanabilir. Firmalar bu tip reklam verileri için çuvalla para verebiliyorlar. Zaten Pokemon GO'nun hisselerini arttıran da buydu, veri satışı. Bizler Pokemon yakalarken şirket sahiplerini zengin etmekle meşguldük aslında.
CIA bu işin içinde var mı bilemem ama big data pazarı hızla büyüyor ve veri satmak üstüne kurulu şirket sayıları artıyor. Geleceğin popüler işlerinden birisi haline geleceğini düşünüyorum. Çünkü doğrudan reklamcılık sektörü ile göbekten bağlı. Müşteri kitlesi zengin şirket sahipleri ve nokta atışı reklamlar için hatırı sayılır miktarda bütçeleri var. Sektörler arası bu tarz kombin oluşturan teknolojiler hızla yükseliyor. Ne demiş hoca "Gotta catch 'em all!"
