Rehabilitasyona gerek duyulan en önemli çocukluk hastalıklarından biri olan serebral palsi sinir, kas, iskelet sistemlerinde fonksiyonel bozukluklara yol açan gelişmekte olan beyinin doğum öncesinde, doğum esnasında veya doğumdan kısa süre sonra çeşitli nedenlerle hasarlanmasına bağlı gelişen postür ve motor fonksiyon bozukluğunu içeren bir klinik tablodur ve çocukluk çağının en sık görülen nörolojik engellilik nedenidir.
Serebral palsi, gelişmekte olan beyinde, tekrarlayıcı olmayan ve ilerlemeyen lezyonlara bağlı ortaya çıkan, hareket ve postür bozukluklarını ifade etmektedir. Özellikle son yirmi yılda prematüre doğan çocukların yaşatılmasındaki başarıya bakılacak olursa daha fazla karşılaşılmaktadır.
SP, çocukluk çağının en sık görülen gelişimsel hareket ve motor bozukluğudur. Prevelansı ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. SP’nin görülme sıklığı dünyada 1000 canlı doğumda 1-2 iken; ülkemizde bu oran 2-16 yaş çocuklarındaki SP sıklığını 1000 canlı doğumda 4.4 olarak görmekteyiz.
Türkiye’de bu oranın fazla olma nedenleri:
• Akraba evlilikleri
• Hamilelik döneminde geçirilen rahatsızlıklar
• Bebeklerde görülen bulaşıcı ve ateşli hastalıkların fazla olması
• Bebek bakım şartları ve hizmetlerinin eksiklikleri
• Doğum şartlarının olumsuzluğu
• Beslenme yetersizliği vb…
Serebral palsinin genel olarak nedenlerini inceleyecek olursak göz önüne en çok doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası nedenleri çıkıyor. Gelin bunları da bir inceleyelim.
Doğum Öncesi Nedenleri
SP’li çocukların doğum öncesi beyin lezyonu oluşmasını tetikleyen durumlar;
• Bebeğin anne karnında geçirdiği önemli enfeksiyonlar,
• Annenin hastalıkları ya da plasenta bozuklukları sebebiyle bebeğin beyninin oksijensiz kalması,
• Anne karnındayken bebekte beyin kanaması oluşması,
• Rh uyuşmazlığı,
• Şeker hastalığı,
• Annenin özellikle gebeliğin ilk 3 ayında geçirdiği kanamalar,
• Annenin kullandığı ilaçlar, içki, sigara, uyuşturucu gibi alışkanlıkları,
• Annenin hipertansiyonunun olması,
• Annenin radyasyona maruz kalması,
• Annenin yaşı, beslenmesi, psikolojik sorunları,
• Akraba evlilikleri,
• Genetik olarak aileden geçen bazı özelliklerin taşınması
Doğum Sırasındaki Nedenleri
SP’li çocukların doğum sırasındaki beyin lezyonu oluşmasına sebep olan durumlar;
• Doğumun sıhhi olmayan bir ortamda yapılması,
• Bebeğin anormal gelişi,
• Düşük doğum tartısı (2,500 gr’ın altında doğanlarda risk daha fazladır),
• Kordon dolanması, kordonun kısa veya uzun olması,
• Doğumun uzaması,
• Doktor hataları,
• Zor doğum (beyin kanaması riski olabilir, bu kanama direkt beyine etki ederek beyinin oksijenlenmesini azaltır),
• Doğumdan hemen sonra bebeğin solunumunun yeterli olmaması
• Çoğul gebelikler,
• Erken (Prematüre: 36. haftadan önce doğan) veya geç doğum,
• Doğum sırası kazalar
Doğum Sonrasındaki Nedenleri
Doğumdan sonra SP görülen vakalarda yaş aralığı genellikle 0-6 yaş arasıdır.
Doğum sonrasında görülen beyin lezyonlarının sebepleri;
• Çocuğun geçirdiği menenjit (genellikle bakterilere bağlıdır), ensefalit (beyin iltihabı: genellikle virüslere bağlıdır), kafa travması gibi direkt beyini ilgilendiren nedenler,
• Bebeğin yetersiz veya dengesiz beslenmesi,
• Değişik nedenlerle oluşabilen zehirlenmeler, boğulmalar,
• Hipoglisemi (bebeğin kan şekerinin düşmesi),
• Bebeğin hiperbilrubinemi (ağır sarılık) geçirmesi,
• Bebeğin ateşinin çok yükseldiği durumlar,
• Değişik kalp ve akciğer anomalileri
Gelin Birlikte Serebral Palsili Çocuklarımızın Hayatlarında Fark Yaratalım
Serebral Palsili çocuklarımıza destek olalım.
