Bu yazımda sizlere efsaneler efsanesi Sanitarium oyununu tanıtacağım.
Sanitarium (1998)
Bu oyun için nasıl bir tanımlama yapsam bilemedim. Gerçek bir klasik mi, muazzam bir sanat eseri mi, unutulmayacak saatler bütünü mü, film gibi sürükleyici muhteşem bir kurgu mu... Yıllar önce başlayıp yarısında bıraktığım oyunu bu kez, en başından tekrar başlayarak 15.5 saatlik sürenin sonunda geçtiğimiz ay bitirdiğimde, kendisi benim için çok çok özel bir yere konumlandı. Sanitarium benim için şimdiden gelmiş geçmiş en iyi point & click adventure oyunu oldu bile.
Oyun, ana karakterimizin arabasına binip onu sürmesiyle başlıyor. Bir yerde arabanın frenleri tutmuyor ve kontrolü kaybederek yoldan çıkıp, kaza geçiriyoruz. Sonrasındaysa hafızamızı kaybetmiş bir şekilde şöyle ucube/grotesk bir mimariye sahip akıl hastanesinde buluyoruz kendimizi:
Tüyler ürpertici atmosferi ve gizemiyle Sanitarium, daha ilk saniyelerde sizi etkisi altına alıyor. Oyunu tümüyle mouse ile yönetiyoruz, etrafımızdaki karakterlerle konuşarak, nerede ve kim olduğumuzu anlamaya/öğrenmeye çalışıyoruz. Bir kaç nesne buluyoruz etrafımızdan, bunları gerekli yerlerde kullanarak çıkıyoruz o ürkünç yerden ve sonrasında...
Sadece çocukların olduğu bir kasaba... Ama hepsinin yüzünde veya vücudunda çeşitli deformasyonlar-kusurlar var. Bu çocuklara n'olmuş böyle? Hepsiyle teker teker konuşuyoruz, hatta birisiyle üç taş oyunu(tic tac toe) bile oynuyoruz. Onlarla sohbet ettikçe hep bir Mother'dan bahsediyorlar. Kim bu Mother, amacı ne?
Mother is good. Mother is the way.
Mother protects us from meat, which would harm us.
We are all Mother's seedlings.
Belli ki bu çocukları kurtarmalıyız. Oldukça dokunaklı bir müziğin arka planda eşlik ettiği The Innocent Abandoned isimli bu bölümde epey bir zaman geçirerek, çocuklarla saklambaç oynayarak, puzzle'lar çözerek Mother'a ulaşıyoruz. Oyunun en güzel chapter'larından birisi kesinlikle bu bölüm. Ama daha fazlasını oyundan alacağınız zevki mahvetmemek adına anlatmayacağım.
Gördüğünüz üzere oyunda yönettiğimiz baş karakterimiz Max, kendini gerçeküstü mekanlarda ve durumlarda buluyor. Peki ama tüm bunların anlamı ne? İşte bu oyunun alamet-i farikası da burada kendini gösteriyor.
Yukarıdaki resimde, oyunun ana menüsünü görüyoruz. Mouse'umuzu yuvarlak sembollerün üzerine getirdiğimizde küçük bir kızın reverb'lü/echo'lu bir şekilde "Save game", "Load Game" "Options" "Return to Game" dediğini duyuyoruz her seferinde. Peki ama neden? İşte o sesini duyduğunuz küçük kız Max'in kız kardeşi. Kendisi Max'in hayatında ve bilinçaltında önemli bir yere sahip. Daha fazla detay veremiyorum. İşte oyun boyunca ilerledikçe, arada giren cutscene'ler(önceden kaydedilmiş videolardan oluşan sahneler) ile birlikte hikaye desteklenerek Max'in geçmişi, mesleği ve daha fazlası hakkında yavaş yavaş bilgi sahibi oluyoruz. Oyunda öylesine bir hikaye anlatımı ve kurgu var ki, hayran olmamak mümkün değil gerçekten. Hatta ve hatta oyunun The Mansion bölümünde gözlerimin dolduğunu, birkaç damla gözyaşının aktığını bile söyleyebilirim. Öylesine dokunaklı, içten ve etkileyici bir sahne mevcut bu bölümde. Zaten oynayan herkes nette, bu bölümden epey etkilendiklerini belirten yorumlarda bulunmuşlar.
Oyun boyunca hikayenin ilmek ilmek işlendiği bu muazzam oyunda, Max harici 3 farklı karakteri de yönetiyoruz. Tabii ki bu kişilerin Max'in bilinçaltında ve geçmişinde bir şekilde yer tuttuğunu az çok tahmin edebiliyorsunuzdur. Yönettiğimiz karaktere göre de mekanlar değişiyor, alt hikayeler karşımıza çıkıyor. Aslında bu alt hikaye, metin ve mekanların hepsi de sembolik olarak anlamlara sahip, hepsi Max'in geçmişinin birer yansıması. Oyunun tasarım ve hikaye dili, tüm bu sürecin altından başarıyla kalkmasını biliyor. Bu arada oyunu bitirenler, ekşi sözlükteki şu entriyi okuyarak, oyunun hikayesini öğrenebilirler. Biraz da artı ve eksi yönlerine bakalım.
Artı ve Eksiler
+ Oyunun envanter kullanımı müthiş, gereksiz yere envanterimize eşya doldurup bunları alakasız yerlerde deneme-yanılma yöntemiyle kullanmıyoruz. Max'in üzerine tıkladığımızda topladığımız 3-5 tane nesne beliriyor, biz de bunları rahatlıkla seçip, ilgili yerlerde kullanıyoruz.
+ Diyalog sistemi ve şablonu çok iyi düşünülerek hazırlanmış. Bu tarz oyunlarda bir karakterle konuşurken karşımıza bir kaç cümle çıkar ve biz bunları okuyarak ilgili cümleyi tıklarız. Bu durum bizi çok ciddi derecede okuma ve diyalog yoğunluğuna-yorgunluğuna iter. Bu oyunda ise seçeceğimiz diyaloğun konusu sadece "anahtar kelime" olarak karşımıza çıkıyor. Kelimeye tıklayarak diyaloğu başlatmış oluyoruz. Seçilmiş ve seçilmemiş kelimelerin rengi farklı olduğu için, burada da oldukça rahat ediyoruz.
- Eksi olarak benim söyleyebileceğim ilk şey, karakterimizi mouse'un sağ tuşuna basılı tutarak yönetiyor oluşumuz olurdu. Bazı yerlerde kontrol açısından zorluk çıkarabiliyor bu durum. Keşke sadece sol tıkla karakterimiz yönetilebiliyor olsaydı.
- Bunun haricinde oyunun süresi, kimi gamer'lara uzun gelebilir. Ben hikayeyi yavaş yavaş, sindirerek ve her karakterle konuşarak oynadığım için 15.5 saatte bitirdim. Türe uzak olan oyuncular için bu süre biraz artabilir.
- Oyunun puzzle zorluk seviyesine de değinelim biraz. Doğrusu çok zorlayıcı değiller, ilk etapta bazen karışık gibi görünüyorlar ama üzerlerinde durunca çözülüyorlar. 5 üzerinden 3 diyebilirim bulmacaların zorluk seviyesine. Ama ilgili mekan ve dünyaya güzel yedirildiklerini düşünüyorum.
Evet, yavaş yavaş son sözlerimize gelelim. Görüldüğü üzere ben oyundan acayip derecede etkilendim. Böyle bir oyunun bir daha gelmeyeceğine yüzde yüz eminim. Eskiden oyunlara bir tüketim objesi olarak bakılmıyordu, gerçekten inanılmaz emekler veriliyordu. Dreamforge ekibi zamanında bunu başarmış işte, yıllar geçse de oyun unutulmuyor. Hatta öyle ki ekşi sözlükteki cekko isimli bir yazar durumu şöyle özetliyor:
Bundan tam 10 sene önce oynayıp bitirmiştim ve kendime "Bu oyunu unutana kadar kurmayacağım ve saklayacağım. Tamamiyle unuttuğumda tekrar oynayacağım" demiştim. 10 sene geçti ve zerre unutmadım...
Oyunlara ve bu türe biraz ilginiz var ise, korku ve gizem öğelerini de barındıran Sanitarium'u mutlaka oynayın derim, pişman olmayacaksınız.
Steam: https://store.steampowered.com/app/284050/Sanitarium/
Puan (5/5) : 