Bazı devletler, “KYC” (know your customer) konusunda Kripto para borsaları üzerinde artık ciddi bir baskı oluşturmaya başlıyor. ABD’nin, son olara dünyanın en büyük Bitcoin cüzdan servisi olan Coinbase şirketinden yüksek miktarda işlem yapan müşterilerinin bilgilerini istemesi buna güzel bir örnek. Bunun, para aklama, terör desteği ve illegal ürün ticaretine karşı bir mücadele olduğu propogandası da yapılıyor. Tabi bu buz dağının görünen yüzü. Şimdi bir düşünün, mesela uyuşturucunun yetiştirilmesini engelleyemiyorsunuz, bunun kimyasal işlemleri yapılırken yakalayamyorsunuz, Bitcoin ile satın alınması için önce bir nakit para transferi gerekiyor, ki bunu da engelleyemiyorsunuz, fakat sonra utanmadan gelip Bitcoin uyuşturucu, silah ticareti ve teröre destek yoludur diyerek Bitcoin’e karşı bir savaş ilan ediyorsunuz.
"KYC" nedir?
KYC (Know Your Customer), yani "Müşterini Tanı" daha çok bankacılık alanında kullanılan ve kurumların çalıştıkları müşterileri tanımasını gerektiren bir düzenleme. Para aklama, hayali ihracat ve yasa dışı diğer işlemlerin ortaya çıkma ihtimallerine karşı, ileride bir sorumlu ve muhattap bulma güvencesini getirmek için kullanılır müşteri tanıma sistemi. Bitstamp, Bittrex, Coinbase ve hatta BtcTürk gibi borsalar ve cüzdanlar ile çalışabilmek için öncelikle kimlik bilgilerinizi, adresinizi ve hatta dilekçenizi göndermeniz işte tam da bu "KYC" düzenlemesi nedeniyledir.
Peki bazılarının paylaşmakta çekindiği bu bilgiler gerçektende ileride bir sorun teşkil eder mi? Bu tabiki de mümkün. Kimlik bilgilerinin şirket sisteminden çalınma ihtimalini bir kenara bırakarak (ki bu ihtimal internet üzerinde yaptığınız her işlem için geçerli) Bitcoin alım-satım kısmı ile ilgilenelim. Küçük miktarlarda Bitcoin alıp satmak için kullanan sıradan kullanıcılar için burada bir sorun yok. Fakat daha yüksek miktarlarda işlem yapanlar bu KYC düzenlemesinden asıl etkilenecek olanlar. Artan Bitcoin fiyatları ve sürekli yeni kullanıcıların Bitcoin sistemine katılması devletleri rahatsız etmeye başlıyor. ABD, 2013-2014 yıllarında Coinbase üzerinden işlem yapan müşterilerin bilgilerini istedi. Bu durum aslında ilk değil. Bazı devletler daha önce de kendi sınırlarında bulunan bazı Bitcoin borsalarından bu bilgileri istedi ve şirketler de müşteri listelerini payşlaştı. Coinbase konusunu özel yapan, bu şirketin şu anda dünyanın en büyük Bitcoin cüzdan servisini sunuyor olması ve ilk cüzdanlardan olması sebebi ile Bitcoin'e ilk katılan kesimin bilgilerine sahip olması. Mesela ben yıllar önce Coinbase cüzdanım ile (tabi artık kullanmıyorum) 350 dolar seviyelerinden az miktarda Bitcoin aldığımı hatırlıyorum. Düşünseniz, bu seviyelerde binlerce dolarlık yatırım yapmış yatırımcılar var. İşte ABD tam da bu kişilerin peşinde.
Bu hikayeyi özel kılan kısım ise şöyle; şirket, kendisinden müşteri bilgileri talep edilince bunları paylaşmayı reddetti ve IRS'e dava açtı. Geçtiğimiz günlerde davayı kısmen kaybeden Coinbase, müşteri bilgilerinin tamamını değil ama en büyük 14000 işlem ile ilgili bilgileri (müşterileri) paylaşmaya mahkum edildi. Böylece IRS istediğini geçte olsa elde etmiş oldu.
Güç ve Kontrol Savaşı
Bu olanların vergiler ve yasadışı işlemler ile ilgili olduğunu düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Asıl mesele çok daha büyük, güç ve kontrol savaşı. Bugün hepimiz para ile kontrol ediliyoruz. Çünkü mevcut sistemde paranız, devletler ve hatta onunda ötesinde büyük şirketlerin kontrolu altında. Paranızı kontrol eden, sizi de kontrol eder.
Finans sisteminin günümüzde geldiği noktada, para artık bir alışveriş aracı olarak değil kontrol aracı olarak kullanılıyor. Bugün bir hakim, tek bir imzası ile banka hesaplarınızı dondurabiliyor. Bankanız herhangi bir sebep gösterek varlıklarınıza olan erişiminizi bir süreliğine engelleyebiliyor, ya da büyük krizlerde paranıza devlet tarafından el konulabiliyor (Yunanistan krizi) ve sizin bu konularda hiçbir söz hakkınız olmuyor. Bugün dünyanın en zengin 8 insanı, dünya Nüfusunun yarısı kadar zengin. Paranın kontrol için kullanılması, onun yönetimini ve kontrolünü elinde tutanlara bir güç sağlıyor. Bugün, 5 yıl önce Bitcoin aldığı için birilerinin para aklamasından şüpheleniliyor. Bitcoin kullanıcıları potansiyel "suçlu" ve "para aklayanlar" olarak ilan ediliyor. Hatta eminim önümüzdeki yıllarda Bitcoin kullananları korkutmak için hapse atılanların sayısı da artacak. Fakat hiçkimse, milyarlarca dolar para aklayan HSBC bankasından neden kimsenin hapse atlmadığını sorgulayamıyor (http://www.bbc.com/news/business-20673466). Veya Wells Fargo şirketinin müşterilerinin izni olmadan onların adına milyonlarca sahte yatırım hesabı açmasının sorumluları halen cezalandırılamıyor (http://fortune.com/2017/08/31/wells-fargo-fake-accounts-scandal-2017-tim-sloan/) Para aklama konusunda çalışmaya başlanacaksa, önce eski defterleri açalım. Kullanmamız için teşvik ettikleri hatta zorladıkları bu finans sisteminde adalet tam olarak nasıl işliyor?
Ekonominin Martin Luther'i: Satoshi Nakamoto
Paranın alışveriş aracı değil, bir kontrol etme ve güç kullanma aracı olarak kullanılmaya başlandığı bu sistemde, Satoshi getirdiği sistem ile bize parayı devletten ayırma imkanı sundu. Bundan 600 yıl önce din ile devletin ayrılması fikri dünyaya ne kadar saçma geldiyse, bugün Bitcoin'in para ile devleti ayrıma fikri de o kadar saçma. Wikileaks, Anonymous, Insider leaks ve Panama Leaks gibi her gizli belge ifşasında ne gördük? Fakir insanların üzerindeki vergiler artıyor çünkü zenginler vergi kaçırmaya devam ediyor. Para arttıkça artan güç nedeniyle devletler büyük şirketlerden hakkı olan vergiyi toplayamayınca, yük yine 2 farklı işte haftada 60 saat çalışan ama yine bir banka hesabı açabilecek kadar değer verilmeyen insanlara kalıyor. Şuursuzca para basmalar yüzünden çıkan krizlerde batan iş adamları, 100 yıl boyunca çalışsalar da ödeyip bitiremeyecekleri borçlar içinde yok oldular. Bankalar bu insanların evlerine el koyup sokağa attı. Kalan son üç kuruşluk maaşları için icra takibi başlattı. Peki alacak birşeyleri kalmayınca bankalar ne yaptı? Bu borçları komik rakamlara 3. kişilere sattı. Bugün dünya genelinde bankacılık sisteminin parçası olan %90'lık kesim borçlanma ile bu sistemin bir parçası. İşte Bitcoin, bu çivisi çıkmış sisteme bir alternatif getirip "Ben artık oynamıyorum" deme fırsatı getirdi. Dünya bankacılık sisteminin ciddi bir rakibe ihtiyacı vardı diye düşünürken, adeta bir rüya gibi kusursuz işleyen Blockchain teknolojisi hayatımıza girdi. Medya aracılığı ile size servis edilen "Bitcoin para değil", "Bitcoin tehlikeli", "Bitcoin sadece bir yatırım aracı", "Bitcoin bir saadet zinciri" haberlerinin arkasında bu çarpık sistemin tepesinde oturan ve tahtı Bitcoin ile sallanmaya başlayanlar var. . Yellen korkuyor, James Dimon korkuyor, Rothschild'ler korkuyor, Çin korkuyor, Rusya korkuyor, Amerika korkuyor... Korkun! Bitcoin, kurduğunuz bu sistemi yıkıp, sizleri tarihin sayfalarına gömmek üzere.
Bitcoin'i Doğru Anlayın
Bitcoin'in asıl amacının dünya finans sitemini değiştirmek olduğunu, bankalara bir rakip olarak sistemi düzeltme hedefi ile yaratıldığını unutmayın. Daha önce söylediğim bir cümleyi hatırlatmak istiyorum: Bitcoin'i duyduğunuzda aklınıza ilk gelen soru "Peki ben bu Bitcoinleri nasıl satıp nakite çevirebilirim?" ise, siz bu teknolojiyi ve amacını hala anlayamamışsınız demektir. Bitcoin'i doğru anlayıp ona sahip çıkmalıyız. Bu aynı zamanda onu doğru kullanmamıza da yardımcı olacak. Bitcoin satın almak için kimseye kimlik beyanı yapmak zorunda değilsiniz. Bitcoin alırken anonim kalmak mümkün ve hatta doğru olan da bu. Bunun için https://localbitcoins.com/ sitesini kullanabilirsiniz. Bir diğer yöntem https://bitcointalk.org/index.php?board=133.0 sitesinden doğrudan kişilerden alışveriş yapmak (MUTLAKA ESCROW KULLANIN!).
Bitcoin Yasakları Kapıda
Bitcoin'in gücü ve dünyayı nasıl değiştirebileceği ilk zamanlar anlaşılamadı. Çünkü anlaşılmış olsa henüz zayıfken durdurulması için her yola başvurulurdu. Bitcoin ağının bugün ulaştığı güç öyle noktalardaki, merkez bankalarının, büyük finans şirketlerinin ve hattta devletlerin artık onu durdurması mümkün değil. Fakat bu denenmeyeceği anlamına gelmiyor. Kullanıcılara cezalar veya yaptırırımları önümüzdeki aylarda görebiliriz. Artan fiyat ve talep gözleri Bitcoin'in üzerinde topluyor. Bu da devletlerin son 9 yıldır görmezden geldiği, sorularını cevaplamaktan kaçındığı Bitcoin konusunda bir takım tedbirler alacağı anlamına geliyor. Güzel haber ise şu: Bitcoin durdurulsa bile, getirdiği teknoloji yeni akımların başlamasına sebep olacak. Yani durdurmak da bir çözüm değil. Yasaklar daha fazla büyümesine sebep oluyor, ki bunun örneklerini Çin ve Rusya da gördük. Herşey bir yana, Blockchain teknolojisinin neler yapabileceğini gördük. Bu bilgiyi yok etmeleri mümkün değil.
Herkes onu konuşuyor herkes onu öğrenmeye çalışıyor. Tabi medyanın haberleri taraflı veya magazinsel olmaktan öteye gidemiyor. Benim yukarıda anlattığım gibi sıkıcı bir yazı yerine, "Bitcoin zengin ediyor" veya "Bitcoin milyoner etti" başlıklı yazılar yayınlamak daha çok ilgi çekiyor. Benim size tavsiyem, para kazanma yönünü bir kenara bırakıp bu teknoloji üzerinde okumanız, araştırmanız ve çalışmanız. Bitcoin, Ethereum ve diğerleri nereye gidecekler emin değilim. Zaten kimsenin bu konuda kesin bir bilgisi olamaz. Çünkü bu, teknolojinin ve ekonominin daha önce hiç keşfetmediğimiz bir alanı. Ama kesin olan birşey var, o da bu teknolojinin gelecekte hayatımızın bir çok alanında yer alacağı ve hatta almaya başladığı. Birçok kişinin "dijital para" zannettiği ve hergün al-sat yaptığı Ethereum ve onun birçok tokeni aslında bu alanda şimdiden girişimlere başlamış "dijital projeler". Biraz kâr elde etmek için al-sat haberleri peşinde koşmak yerine bu teknolojiyi bugün öğrenmeye başlayanlar, gelecekte senaryolar ne olursa olsun kazananlar olacaktır.
NOT: YAZININ TAMAMININ VEYA BIR KISMININ IZIN ALINMADAN KULLANILMASI VEYA BASKA BIR PLATFORMDA PAYLASILMASI YASAKTIR.
Kaynaklar:
https://cointelegraph.com/
https://blog.coinbase.com/coinbase-obtains-partial-victory-over-irs-dac041db59a3
http://www.bbc.com/news/business-20673466
http://fortune.com/2017/08/31/wells-fargo-fake-accounts-scandal-2017-tim-sloan/
https://en.wikipedia.org/wiki/Know_your_customer