Anadolu hareketinin 3 yılı aşan mücadelesi Lozan barış antlaşmasıyla son bulmuştur. Lozandan önce Mudanya'da bir silah bırakışma sözleşmesi imzalandı.Edirne’ nin Türkiye’ de kalması konusunda Fransa’nın İngiltereyi ikna etmesinin ardından 3 Ekim 1922 de silah bırakışma konferansı Mudanya da toplandı. Aslında burada esas müzakereci ve imzacı tarafların Türkiye ve Yunanistan olması gerekirdi. Çünkü savaş resmen bu iki taraf arasında yapılmıştı. Fakat kurtuluş savaşının asıl taraflarını gösterir biçimde görüşmeler bir yanda Türkiye diğer yanda İngiltere,Fransa ve İtalya arasında yapıldı. Ve sonunda imzalayan taraflar bunlar oldu.
Türk tarafı Edirne ve Meriç dahil olmak üzere Yunanistan'ın doğu Trakya yı boşaltmasını ve bölgenin 20 gün içinde TBMM hükümetine teslim edilmesini eğer geçici olarak tarafsız güçlere bırakılacak ise güvence vermesini istedi.İtilaf devletleri ise boşaltmayı kabul etmekle birlikte meriç in doğusuna itilaf birliklerinin yerleştirilmesini istiyorlardı.11 Ekim'de sözleşmenin imzalanmasına karar verildi. Yunan general Mazarakis yetkili olmadığı gerekçesiyle imza günü Mudanya açıklarındaki bir savaş gemisinde bekleyerek belgeye imza koymaktan kaçındı.Fakat bu sorun İstanbul'daki Yunan temsilcisi Sinopulos un 14 Ekim'deki onayıyla çözüldü.
1918 Mondros un yerine geçen ve resmi adı askeri sözleşme olan Mudanya silah bırakışma sözleşmesiyle Türk Yunan savaşı son bulmuş oldu. Türk politikası tümüyle başarısızlığa uğrayan İngiliz başbakanı Lloyd George un istifa etmesine yol açan sözleşmenin önemli maddeleri şunlardır:
Türk tarafı Edirne ve Meriç dahil olmak üzere Yunanistan'ın doğu Trakya yı boşaltmasını ve bölgenin 20 gün içinde TBMM hükümetine teslim edilmesini eğer geçici olarak tarafsız güçlere bırakılacak ise güvence vermesini istedi.İtilaf devletleri ise boşaltmayı kabul etmekle birlikte meriç in doğusuna itilaf birliklerinin yerleştirilmesini istiyorlardı.11 Ekim'de sözleşmenin imzalanmasına karar verildi. Yunan general Mazarakis yetkili olmadığı gerekçesiyle imza günü Mudanya açıklarındaki bir savaş gemisinde bekleyerek belgeye imza koymaktan kaçındı.Fakat bu sorun İstanbul'daki Yunan temsilcisi Sinopulos un 14 Ekim'deki onayıyla çözüldü.
1918 Mondros un yerine geçen ve resmi adı askeri sözleşme olan Mudanya silah bırakışma sözleşmesiyle Türk Yunan savaşı son bulmuş oldu. Türk politikası tümüyle başarısızlığa uğrayan İngiliz başbakanı Lloyd George un istifa etmesine yol açan sözleşmenin önemli maddeleri şunlardır:
- Bu sözleşmenin yürürlüğe girmesiyle birlikte Türk Yunan silahlı kuvvetleri arasında çarpışmalar duracaktır.
- Yunan kuvvetleri ege denizi azgından Trakya ile Bulgaristan sınırının kesiştigi yere dek, Meriç in sol kıyısına çekileceklerdi.
- Barış yapılmasına değin, olası her türlü karışıklıkların önüne geçmek için Meriç in sağ kıyısı karaağaç ile birlikte müttefik birliklerince işgal edilecektir.
- Doğu Trakya nın Yunan kuvvetlerince boşaltılması bu sözleşmenin yürürlüğe girmesi üzerine başlayacaktır.
- Doğu Trakya yı müttefik kuvvetler işgal edecektir. Bu kuvvetler düzenin korunmasını sağlayacaktır.
- Müttefiklerin çekilmesi, boşaltma hareketinin bitişinden 30 gün içinde gerçekleştirilecektir.
- TBMM hükümetinin barış konferansının sonuna kadar Marmara'nın güneyini geçmemeyi belirtmiştir.
- Müttefik devletler kuvvetleri şimdi bulundukları topraklarda kalacaklarını belirtmişlerdir.
- TBMM hükümeti barış antlaşmasının onaylanmasına değin, doğu trakya ya kuvvet geçirmemeyi orada bir ordu toplamamayı ve bulundurmamayı belirtir.
Image Source