"Dijital altın" olarak tanımlayabileceğimiz Bitcoin, Ethereum ve diğer kripto paraları resmi olarak kabul eden çok az ülke olmasına rağmen, küresel çapta değeri ve önemi gittikçe artıyor.Hakkındaki tartışmalar devam ederken, kripto paralar hakkındaki görüşler ise üç’e ayrılıyor; yasadışı kabul edenler, yasal görenler ve kararsızlar..Kripto Para bildiğimiz para birimleri Türk Lirası, Dolar vb. gibi bir para sistemidir. Ama bu para birimlerinden farklı olarak, kripto paranın oluşturulma amacı belli kriptografi prensipleri sayesinde mümkün kılınan bir işlem ile dijital bilgi değişimi sağlamaktır. Kriptografinin kullanım amacı para işlemlerini güvence altına almak ve yeni paraların oluşturulmasını kontrol etmektir. İlk Kripto Para, 2009’da bulunan Bitcoin’dir. Günümüzde yüzlerce farklı kripto para kullanılmaktadır ve bunlar genelde “alternatif kripto para” olarak isimlendirilir.
2018 ve sonrasında kripto para ve blockchain kullanımı önlenemez, durdurulamaz biçimde çığ gibi yaygınlaşacak. Dünya yeni, aracısız, vergisiz, komisyonsuz, direkt “alış, veriş, değişim, kontrat vb.” sistem ve süreçlerini hevesle, hatta hırsla denemeye, daha da geliştirmeye başlayacak, devam edecek.
Şu anda bile Tesla, eBay, PayPal, Microsoft, McDonalds, Subway, Zynga, ReMax-London, Bitcoin kullanmaya ve kabul etmeye başlayacaklarını duyurdular. İsviçre hükümeti vergi ödemelerinde Bitcoin kabul etmeye başladı. Dubai dünyanın ilk “blockchain şehri” olmak istediğini ilan etti. Bunlar hiç de yabana atılamayacak kadar büyük ekonomilerden gelen açıklamalar ve gelişmelerin işaret fişekleri
Kripto paraların riskleri nelerdir ?
Kripto para dünyasında gelişen tek büyük sorun, neredeyse herkesin takip etmesi gereken binlerce yeni kripto para biriminin değeri ile ilgili aşırı tahrikli tahminlerin aşırı reklam patlaması olmuştur. Aniden, milyonlarca insan, kripto para pazarının büyük yatırım fırsatlarını elde etme endişesini taşımaya başladı. Kripto para trenine atlamak için acele eden birçok yatırımcı, dikkatsizce gerçek bir değere yatırım yapma fırsatı arıyor.
Kripto paralara yönelik en büyük tehlike bu paraların kullanımının kara para işlemlerine açık olması dolayısıyla devletler tarafından yasaklanması ya da tıpkı İsviçre Bankalarına yönelik aksiyonda olduğu gibi hesapların isimlendirilmesinin talep edilmesi olasılığı. Bu gerçekleştiği anda bu paralar bir anda çok büyük değer kayıplarıyla karşılaşabilir hatta değersiz kalabilirler.
Halihazırda yatırımlarının on katını, yüz katını almaya çalışan ve adı sanı belirsiz kripto paralara yatırım yapan pek çok yatırımcı, kendini yakmış durumda. Ne yazık ki, bu durum kripto paraların gerçek bir değere sahip olup olmadığı konusunda birçok potansiyel yatırımcıda kötü bir izlenim bırakıyor. Gece 5000 tl vazgeçtiğiniz portföyünüzü sabah uyandığınızda 1000 tl bulabilirsiniz ya da bütün tersi. Büyük oynaklık sayesinde çok para kazanabilirsiniz, ancak bir anda çok fazla kaybedebilirsiniz de. Misal olarak son üç ayın Bitcoin maliyetine bir göz atın. 5000 dolardan 20.000 dolara çıkmış ve sonrasında 10.000 dolara inmiş. Böylesine oynak bir piyasaya sağlam bir kalple girmeniz gerekli :
Legal vaziyetler. Kripto paralar ne Türkiye’de ne de başka bir ülkede henüz bir para üniteyi olarak tanınmış değil. Bu sebeple, kazancınızın bir kısmı kripto paralarda ise, ödenti mevzusuyla karşılaşabilirsiniz. Gerçi hükumetlerin çoğu bu mevzuda ne yapacaklarına henüz karar verebilmiş değil. Ama ileride olmayacak diye bir şey yok.
Kripto paraların faydaları nelerdir ?
Kripto para birimleri, adlarını kullanmaya veya bir bankaya gitmek zorunda kalmadan kullanıcıların güvenli ödeme yapmalarını ve para depolamasına izin vermek için merkezi olmayan bir teknoloji kullanmaktadır. Para birimi sahipleri tarafından güncellenen ve tutulmakta olan tüm işlemlerin bir kaydı olan Blockchain adlı dağıtılmış bir genel deftere işlenir.
Kripto paraların reel paralardan en belirgin üstünlüğü herhangi bir ülkenin merkez bankasına bağlı olmadığı için hiçbir ülkenin ekonomik durumundan etkilenmemesi. Ayrıca kime ait olduğu bilinmediği ve bir merkezi otorite tarafından izlenip denetlenmediği için kripto paralar ile açılmış hesapların dondurulması, el konulması gibi bir tehditle karşılaşması da söz konusu değil.Bitcoin ve diğer kripto paralarla yapılan işlemlerde işlemi kimin yaptığı ve kimle yaptığı belirsiz kalıyor. Yani mesela para yollaması gereken kişi açtığı bir cüzdandan bir başka cüzdan sahibine para yolladığında bütün işlemler şifrelenmiş dosyalar aracılığıyla yapıldığı için kimin kime para yolladığı ya da kimin kimden para aldığı belli olmuyor. Dolayısıyla mesela bir denetim sırasında denetçi bankadan işlemi kimin yaptığını öğrenebildiği halde bitcoin ve diğer kripto paralarla yapılan işlemleri kimin yaptığını sorup öğrenebileceği bir yer ya da bir makam bulunmuyor. Kimlik bilgilerinin gizliliği, bir otoritenin denetimi altında bulunmayışı, sistemi, her türlü yasa dışı finansal transfer konusuna açık hale getiriyor.
Bu çerçevede kripto paralar her türlü gizli işlemde, kazançların vergi dışına çıkarılmasında ve hatta kara para ilişkilerinde kullanılan bir ödeme aracı haline gelebiliyor ve bu işlemlere talep arttıkça kripto paraların sınırlı sayıda olması nedeniyle değerleri yükseliyor. Değeri yükseldikçe bu kez bu yükselen değere bakarak bu paraları yatırım aracı olarak kullanmayı hedefleyenlerin talebi artıyor ve bu talep artışı sonucu bu paraların değeri daha da yükseliyor.