Uluslar arası çalışma teşkilatı (İLO) iş kazası tanımı:
Belirli bir zarar ya da yaralanmaya neden olan, beklenmeyen, önceden planlanmayan bir olay.
WHO ya göre iş kazası
Önceden planlanmamış,çoğu kişisel yaralanmalara,makine e araç gereçlerin zarara uğramasına,üretimin durmasına yol açan olay.
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 13. Maddesinde İş Kazasının tanımı :
Çalışanın iş yerinde bulunduğu esnada, İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda (yani servisle ya da şirket aracı ile gidiş dönüş güzergahında) , emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda (Süt izni) meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hale getiren olaylardır.
İş Kazasının Bildirimi ve Bildirim Süreleri
E-Sigorta bildirgesi üzerinden 3 iş gününde bildirim yapılması gerekmektedir. SGK’ya 3 iş günü içinde bildirilmemesi durumunda işverene ciddi cezalar kesilmektedir.
İş güvenliği uzmanı olarak tam zamanlı çalıştığınız firmada iş kazası olursa:
İş kazası sizin görev saatinizde olsun ya da olmasın detaylı olarak iş kazası tutanağını oluşturun.İlk yardım firmada yapılmış ise muhakkak belirtin.Kişi ambulans ile mi şirket aracı ile mi hastahaneye götürüldü? Refakat eden ve şahitleri belirtmeyi unutmayın.İş kazası tutanağını oluşturduk.İnsan kaynaklarına bildirin (Portal tarzı uygulamanız yoksa iş kazası tutanağı ile birlikte mail atabilirsiniz.İnsan kaynakları gerekli bildirimi sistemden yapar.
İş kazası durumunda İş güvenliği kurulu acil olarak toplanmalıdır.İş güvenliği kuruluna toplantı atın ve toplantı başlığında iş kazası diye belirtmeyi unutmayın.Kurul üyelerine detayları anlatıp aksiyon almanız gerekmektedir. 8D formları üzerinden aksiyon talep edin.Firmada sistem yoksa (Kalite yönetim sistemi,OHSAS vs) kurulda aksiyon alıp ,kurul toplantı notuna ekleyip imzaları alın.Amaç kalıcı aksiyonlar alıp iş kazasının bir daha olmaması için kök sebep analizleri yapmak.Yatırım gerektiren bir şey ise termin (ne zamana yapılır) isteyin.Patrona soralım biz karar veremeyiz kısmında iseler de işi gevşek bırakmayın.Yazılı evrak kısmı önemli.
İş kazası hafif yaralanmalı ve 3 gün iş göremez raporlu olsun.(Çünkü ölümlü ve ağır yaralanmalı iş kazalarında süreç farklı iş güvenliği uzmanı olmak isteyen arkadaşlar varsa soğutmak istemem.)
İş kazası geçiren sigortalıya adli rapor düzenlenir ve bu adli raporda iş kazası olarak tanımlama yapılır.
Adli rapor ile birlikte firmanın bağlı olduğu karakola ifade vermeye gidilir.Benim bağlı bulunduğum kurum işveren vekilinin de ifade vermesini istiyor.İfadeye gelmezse şirkete geliyorlar.O yüzden işveren vekili kafası rahat olsun diye işveren vekili sıfatıyla isg uzmanı olarak ifade vermeye gidiyoruz.İş kazası geçiren çalışana ve iş güvenliği uzmanına olay ile ilgili sorular sorulur ayrıca isg eğitimi veriliyor mu?,KKD kullanımı yapılıyor mu? sorularına cevap aranır.En sonunda da şikayetin var mı ? sorusu yöneltilir.Şikayet yoksa prosedür ortadan kalkmış olur.İş güvenliği uzmanı olarak serbest bırakılırsınız ve koğuşturmaya yer yoktur yazısı adresinize gönderilir.
İş kazası geçiren çalışan ifadesini hastahaneye götürür ve rapor parasını Ptt den alır.
İş kazası prosedürlerini yukarıda anlattım.Prosedürde birşey yokmuş gibi geliyor.Aman ne olacak diyorsunuz fakat arka planında sizden kaynaklı birşey varsa vicdani rahatsızlık ve tabiki saçma sapan birisi yüzünden hapse girme korkusu yatıyor.Bana bir şey olmaz mantığındaki çalışanlar yüzünden ve vurdumduymaz patronlar yüzünden iş güvenliği uzmanına yüklenen kanuni boyutlar birçok isg uzmanını meslekten soğutmuş ve görevlerinden istifa etmişlerdir.Umarım işin ciddiyetini anlayıp iş güvenliğinin çok önemli olduğunu ve iş güvenliği kültürünün olması gerekliliğini herkese anlatabiliriz.
80 tl lik çelik burunlu ayakkabı pahalı geldi diye 40 tl lik çelik burunlu ayakkabıya geçiş yapıp çalışanların ayaklarında mantar olmasına sebep olan değerli yöneticilerimiz adına bu yazıyı kaleme aldım.Saygılarımla