Dolar Nedir? Neden Yükselir? Türkiye' ye Etkileri Nelerdir ?
Amerika ve Kanada başta olmak üzere bazı dünya ülkelerinin milli parası Dolar dünyada en popüler olan döviz birimidir. Dünya ticaretinin büyük bir bölümü dolar üzerinden yapılır. Bu yüzden dolara rağbet her zaman fazladır. Dolara rağbet olması sebebiyle dolar dünya çapında Türk Lirası dahil olmak üzere bir çok para birimine karşı sürekli değer kazanmaktadır.
Doların yükselmesinin sebeplerinden biriside Amerika' nın ana parası olmasıdır. Amerika dünyanın süper gücü kılması ülkeyi ve haliyle parasını da güvenli kılmaktadır. Dünyadaki kaos ne kadar artarsa yatırımcılar güvenli limanlara çekilirler. Bu limanlardan birisi de dolardır. Bu yüzyılda İngilizce nasıl dünyanın ortak diliyse Amerikan Doları' da ortak paradır diyebiliriz.
Doların da altın gibi sabit yükselişte olan bir grafiği vardır. Bu sebeple birikimciler milli paraları ile birikim yapmak yerine dolar ile birikim yapmayı tercih ederler. Bu şekilde birikim yaparken bir yandan da dolar yükseldikçe ellerindeki parayı artırırlar.
Yukarıda anlattıklarıma bakılınca dolara yatırım yapmak iyi gibi görünebilir fakat bu böyle değildir. Ülkemizde teknoloji başta olmak üzere bir çok şeyi dışarıdan ithal ederiz ve ithal ettiğimiz ürünlerin büyük çoğunluğunu dolar ile satın alırız. Bu sebeple dolar yükseldikçe giderlerimiz de artar. Örneğin dolar 4 tl iken 1000 tl olan cep telefonu fiyatı dolar 5 tl olduğunda paralel olarak 1250 TL olur. Dışarıdan ithal edilen her ürün için bu böyledir. Doların artması sadece zenginleri daha zengin eder. Dar gelirliler ve orta halliler doların artması sebebiyle her zaman kaybeder. Kısacası bir insan elinde 100.000 dolardan azı varsa ve bu insan doların artmasına seviniyorsa bu kişi ancak kendisini kandırıyordur. Bu kişinin alışverişleri düşünülünce her zaman kazandığından fazlasını harcamıştır.
Yani nereden bakarsak bakalım eğer çok zengin değilsek doların artması hem kendimizin hem de ülkemizin zararınadır. Bu sebeple toplum olarak ve şahıs olarak yapmamız gereken bir çok şey vardır. Öncelikle ülkemize sokabildiğimiz kadar döviz sokmalıyız. Mesela steemit bunun için iyi bir yoldur. Türkiye iç piyasasında ne kadar fazla dolar olursa doların değeri o kadar düşer çünkü bir şey ne kadar fazla olursa o kadar kıymetsiz olur. Eğer turistik bir bölgede yaşıyorsak turistlere hizmet vererek ceplerindeki dövizi ülkemizde bırakmalarını sağlayabiliriz. Bunun dışında ihracatımızı artırmamız ve cari açığı kapatmamız gerekir. Bu şekilde ödediğimiz kadar dövizi ülkemize sokabilirsek doların yükselişi duracaktır. İhracatımızı artırmamız ve ithalatı artırmamız için öncelikle yerli ve milli olana yönelmeliyiz. Kendi cep telefonlarımızı, arabalarımızı, silahlarımızı vs dünya çapında markalarımızı oluşturmalıyız. En önemlisi ülkemizdeki petrol ve doğalgaz rezervlerini değerlendirmeliyiz. Bunların haricinde ülkemiz bor, toryum ve uranyum açısından zengindir. Bu kaynaklar değerlendirilerek yurtdışına satışı ile cari açık azaltılabilir.
Yukarıda verdiğim örnekler çoğaltılabilir. Fakat bu ne yazık ki bireysel gayretle değil toplumsal gayretle olacak bir şeydir. Ülkemiz için en iyisi olması dileğiyle...
Bir sonraki proje önerim: Türkiye' de gezilecek yerler nerelerdir