Trade yapmak teoride kolay gibi görünse de pratikte başarılı olmak son derece zordur. Bilinçli bir stratejiye disiplinli bir şekilde bağlı kalmadan yapılan trade tecrübeleri çoğunlukla maddi kayıplarla sonuçlanır.
Bu yazıda kriptopara piyasasına yeni girenler için trade tecrübelerimden zaman içinde edindiğim önerileri 7 başlık altında özetleyerek mümkün olduğunca yalın ve herkesin anlayabileceği bir dille aktarmaya çalışacağım. Anlamadığınız terimleri yorum bölümünde sorabilirsiniz.
Tradeye giriş için önerilerimi aşağıdaki 7 başlık altında özetlemeye çalıştım.
1. Temel ve Tekniz Analiz Öğrenin.
Trade yapmaya başlamadan önce piyasayı tanımak, trade edeceğiniz koinlere karar vermek, mum grafiklerini anlayabilmek, alım ve satım seviyelerini tespit edebilmek, başlıca indikatörleri tanıyıp kullanabilmek için mutlaka en azından başlangıç seviyesinde temel ve teknik analiz öğrenmek gerekmektedir.
Bunun için kriptoparalarla ilgili web sitelerinde ve youtube gibi video sitelerinde çok sayıda ücretsiz kaynak bulunmaktadır.
Öncelikle bilgi edinip sonrasında küçük miktarlı trade denemeleriyle tecrübe kazanın.
Temel analiz için https://coinmarketcap.com ve https://coinmarketcal.com sitelerini kullanabilirsiniz.
https://coinmarketcap.com sitesinden koinlerin toplam yatırım hacmini, fiyatını, 24 saatlik işlem hacmini, toplam adeti ve dolaşımdaki miktarını, grafiğini, işlem gördüğü borsaları, web sitesini, sosyal medya yorumlarını görebilirsiniz. Bu bilgiler temel analiz yapıp yatırım yapabileceğiniz koinlere karar vermenize yardımcı olacaktır.
https://coinmarketcal.com sitesinden ise koinlerle ilgili önemli haberlere ve tarihlerine ulaşabilirsiniz.
Bu haberler koinlerin fiyatlanmasını sağlar. Haber gerçekleştikten sonra da fiyat düşüşe geçer. Bu konuya özellikle dikkat edilmelidir. Örneğin: en etkili faaliyetlerden biri koin yakma haberidir. Koin yakma tarihi haberle duyurulduktan sonra o tarihe kadar fiyat yükselirken koin yakma gerçekleştikten sonra fiyat düşer. Hangi haberlerin fiyatın yükselmesinde daha etkili olduğunun ön araştırması yapıldıktan sonra bu sitede duyurulan haberler takip edilerek ilgili koinler trade edilebilir.
2. Trade Stratejisi Edinin ve Mutlaka Bağlı Kalın.
Yaptığınız ön araştırmalarınız ve küçük miktarlı trade deneyimleriniz sonucu edindiğiniz tecrübeler sonucunda kişilik yapınıza uygun bir trade stratejisi oluşturun. Mümkün olduğunca duygularınızı dışarıda bırakarak yaptığınız tradelerde oluşturduğunuz stratejiye disiplinli şekilde bağlı kalın. Yapılan en büyük hata, trade denemesi başarısız olmasına rağmen duygusal hareket ederek başta oluşturulan stratejiye uyulmamasıdır. Disiplinli bir şekilde stratejiye uyup belirlenen stop seviyesinden zararı kesmemek, çoğunlukla daha fazla zarar edilmesine sebep olur.
Oluşturduğunuz strade stratejisi, kişilik yapınıza ne kadar uygun olursa bağlı kalmanız da o kadar kolay olacaktır. Örneğin, sabırsız kişiliğe sahipseniz uzun süreli yatırım ve trade stratejileri oluşturmaktan kaçının.
3. Altkoinleri Bitcoin'e Karşı Trade Edin.
Piyasanın esas ve lider aktörü Bitcoin'dir. Traderlerin esas amaçları da ellerindeki Bitcoin miktarını artırmaktır. Dolar'a karşı trade edilen altkoin sayısı her geçen gün artmasına rağmen Bitcoin daha uzunca bir süre tahtını sürdürüp piyasaya yön verecek gibi. Bu sebeple elimizdeki Bitcoin miktarını artırmaya yönelik trade yapmanın daha doğru bir strateji olduğunu düşünüyorum.
Bu amaçla 2 yöntem uygulayabiliriz.
Birincisi, BTC alıp-satmak.
İkincisi, BTC'ye karşı altkoin alıp-satmak.
BTC alıp satmak daha zordur. Bitcoin fiyatının ne yöne gideceğine karar vermek daha zor olduğu için bu yöntem teknik analiz uzmanları için daha uygundur.
Altkoinler ise BTC fiyat hareketlerine göre hareket ettikleri için trade yapmak daha kolaydır.
Örneğin, mevcut dönemde BTC fiyatı düştüğünde altkoin fiyatları da hem BTC'ye hem de Dolar'a karşı düşüyor. BTC fiyatı yükselip yatay seyretmeye başladığında ise altkoin fiyatları da hem BTC'ye, hem de Dolar'a karşı yükseliyor. Dolayısıyla altkoin trade ederken sadece BTC hareketlerini takip edip pozisyon almamız bile yeterli olabilir.
4. Sermayenizi Bölün, Kademeli Alım-Satım Yapın.
Başarılı trade yapmanın en kısa anlatımı, 'dipten alıp tepeden satmak' olarak özetlenir. Ancak hangi seviyenin dip, hangi seviyenin tepe olduğuna kesin olarak karar verebilmek mümkün değildir. Bu sebeple sermayenizi parçalara bölüp kademeli şekilde alıp-satmanızı öneririm.
Alımlarınızı BTC fiyatı düşerken yapın ve sermayenizi bölüp kademeli şekilde alın. Bir gözünüz her zaman Bitcoin grafiği üzerinde olsun. Uzmanlar tarafından yapılan Bitcoin teknik analizlerini takip edin ve destek direnç seviyelerini belirleyin. Bitcoin ve altkoin teknik analizlerini https://tradingview.com sitesinden takip edebilirsiniz.
Bitcoin fiyatı düşerken destek seviyelerinde duraklar. Bazen bir süre sonra desteği kırıp düşmeye devam ederken, bazen destek güçlü olursa trend döner ve fiyat yükselişe geçer. Bazen desteğe geldikten sonra tepki alımları ile fiyat bir miktar yükselir ve sonrasında tekrar düşer. Tekrar düştüğünde genellikle daha önce test ettiği desteği kırıp bir alt desteğe kadar fiyat düşer. Tecrübe kazandıkça ve uzmanlaştıkça işlem hacimlerine göre fiyat yönü konusunda tahmin ve öngörü sahibi olabiliriz.
Yeni başlayanlar için benim tavsiyem fiyat düşerken durakladığı her destek seviyesinden kademeli olarak alım yapılması yönündedir. Bu sayede alım fiyatı ortalamamızı düşürmemiz mümkün olacaktır.
Tek seferde tüm paramızla alım yaptığımızda fiyat düşmeye devam ederse maliyet fiyatımızın üstüne çıkması için çok uzun süre beklememiz gerekebilir. Satarken de aynı şekilde direnç seviyelerini belirleyip fiyat yükselirken alış fiyatımızın üzerine çıktığında durakladığı her direnç seviyesinde kademeli olarak satış yapabiliriz.
5. Mutlaka Kar Realizasyonu Yapın.
Hiç bir koinin fiyatı sonsuza kadar düşmeyeceği gibi sonsuza kadar da yükselmez. Açgözlü davranıp fiyatın daha fazla yükselmesini beklemek elde ettiğimiz kazancı kaybetmemize neden olabilir. Unutulmamalı ki, realize edilmemiş kar, kazanç değildir. Bu sebeple teknik analizle belirlenmiş hedef noktalarında kademeli satış yapılarak kar realizasyonu sağlanmalıdır.
Bu konuda da kendinize önceden bir strateji oluşturup duygularınızı tamamen dışarıda bırakarak plana bağlı şekilde işlem yapmanız faydalı olacaktır.
6. Stop Loss Kullanın.
Trade yaparken stop loss özelliği sunan borsaları tercih edin. Stop loss kullanmak, hem ters bir durumda zararınızın telafi edilemeyecek seviyede büyümesine mani olacak, hem de yine ters bir durumda elde ettiğiniz karı kaybetmenize engel olacaktır.
Örneğin, alım yaptınız ve piyasa yada aldığınız koin hakkında çıkan öngörülemeyen olumsuz bir haber neticesinde fiyatta %20 düşüş oldu. Siz aldığınız fiyatın %5 altına stop emri koysaydınız %5 zararla satış yapar, %15'lik zarardan kurtulabilirdiniz. Düşüş tamamlandıktan sonra da %20 düşük fiyattan tekrar alım yapıp elinizdeki koin miktarını %15 artırmış olursunuz. Fiyat %5 yükseldiğinde başlangıç sermayenize ulaşır, daha fazla yükseldiğinde de kazanç elde etmiş olursunuz.
Eğer stop emri girmeseydiniz, maliyetinizi kurtarmak için fiyatın tekrar aldığınız seviyeye çıkmasını beklemek zorunda kalacaktınız ki, bu da uzun bir zaman paranızın bağlı kalması anlamına gelebilir. Ayı piyasasının devam etmesi halinde fiyat daha fazla düşebilir ve terste kalıp bekleme süreniz çok daha artabilir.
Bu sebeplerden ötürü tradelerinizde stop loss kullanımını prensip edinmenizi tavsiye ederim.
7. İşlem Hacmi Yüksek Koinlerde Trade Yapın.
Trade edeceğiniz koinleri belirlemek maksadıyla temel analiz yaparken mutlaka 24 saatlik işlem hacimlerini de dikkate alın. İşlem hacmi çok düşük koinlerde hem alım yapmak, hem de satış yapmak çok zordur. Dolayısı ile kısa vadeli tradeye uygun değildirler.
İşlem hacmi yüksek altkoinler, BTC hareketlerine de daha kısa sürede tepki vermektedirler. Dolayısıyla tradenizin daha kısa sürede sonuçlanmasına ve kar realizasyonu yapmasına önemli katkı sağlar.
Benim bu yazımda paylaşacağım öneriler şimdilik bu kadar. Sizlerin ekleyebileceği farklı öneriler varsa alt kısımdaki yorum bölümünde paylaşıp yeni başlayanlara katkı sağlayabilirsiniz.
Sonraki yazımda görüşmek dileğiyle hoşçakalın.