Yalın üretim/7Muda serisinin tüm yazılarını içermektedir.
Stok yönetimi firmalar açısından çok önemlidir. Günümüzde çeşitli nedenlerden dolayı firmalar stok miktarlarını bilmiyor buda maliyet ve kar durumları hakkında gerçek dışı rakamlara sahip olmalarına neden oluyor. Bu durumda şirket yöneticileri sistem kullanmak yerine tahmin üzerine iş yapıyorlar. Asıl yanlış yapılan şey ise bir yazılım şirketi ile anlaşıldığında stoklara sihirli değnek dokunmuş gibi herşeyin düzeleceğini sanıyorlar. Sonuç olarak boşu boşuna ödenen milyonlarca lira ve zaman çarçur ediliyor.
Yazılım firmaları da alanları dışında stok yönetimini yazılımla düzelen bir şey zannederek değişik çözümler buluyorlar ancak ortaya çıkan excelin yakışıklı versiyonu oluyor.
Unutulan şey ise stok yönetiminin başlı başına bir sistem olduğu.
Stok yönetiminin başlı başına bir sistem olduğunu söylemiştim. hangi yazılımı kullanırsanız kullanın sistem doğru kurulup yönetilmediği zaman başarılı olma şansınız yoktur. Doğru yönetim için karşımıza yalın üretimin en önemli bölümlerinden biri olan yalın lojistik karşımıza çıkar. Yalın lojistik birçok kavramın stok yönetimi süreçlerine dahil olmasını sağlamıştır. Yalın lojistik sayesinde yazılımlardan maksimum verim elde edilmekte ve 7 mudanın(İsraf) en önemlilerinden biri olan stok kontrol altına alınabilmektedir.
Hatalı üretim 7 büyük israfın başında gelir. sebepleri çeşitli olsa da önemli olan olmuş olmasıdır. Biraz devrik cümle oldu farkındayım. Bu durumu çözmek için ihtiyacımız olan şey hatanın nereden kaynaklandığını bulmak ve kronik bir hata mı yoksa lokal bir sorun mu olduğunu tespit etmektir.
lokal bir sorun olması durumunda şanslıyız. çünkü hata kronikleşmeden tespit edip sebep sonuç ilişkisini ortadan kaldırdığımızda problem çözülür.
Ama kronik bir hataysa o zaman durum daha dikkatli bir çalışma gerektirir.
Hatanın sebepleri incelenmeli her sebep ayrı ayrı incelenip çözüm planı oluşturulup eyleme geçilmelidir.
Daha sonrasında da hata durumu takip edilip tekrarının olup olmadığı kontrol edilmelidir.
İkinci israf; FAZLA ÜRETİM...
Üretim firmalarında satış-sipariş kapasitesinin üzerinde üretim yapılması ihtiyaç fazlası üretime sebep olur. Bu durumun sonucunda stoklarda şişme ve stok tutma maliyetinde artış ortaya çıkar. kısa vadede pozitif görünüm olsa da uzun vadede maliyet anlamında ciddi sıkıntılara neden olabilir.
7 muda-israfın üçüncüsü.
Fazla stok bulundurmanın en büyük sıkıntılarından biri , sermaye dönüşüm hızının ve buna bağlı olarak karlılığın düşmesidir. Firmaların yaptıkları yatırımları kısa sürede geri almaları gerekir, bu durum gerçekleştirilebilirse karlılık yükselir, yatırım üretken bir hale gelmiş olur.
Stok da bir yatırım çeşididir, fakat bu yatırım stok bulundurma süresi boyunca geri gelmeyen, ölü bir yatırımdır. Dolayısıyla yalın üretimde stok, kaçınılması gereken bir unsurudur.
Stoğun bir başka sıkıntısı da fırsat maliyetleri ile alakalıdır.. Bir firmanın stok için kullandığı likidite başka bir yere yatırılması (faiz,bono vs.) durumunda kendiliğinden getiri sağlayacaktır. işte bu durumda stoğa yatırılan para fırsatların kaçmasına neden olacaktır. İşte bu fırsatın değerlendirilememesi firma açısından bir maliyettir.
bekleme muda/israfı
Bir üretim işletmesinde üretimin verimli olması için kaynakların planlı şekilde, en üst verimi elde edebilecek şekilde kullanmak gerekir.
çeşitli nedenlerden dolayı üretim esnasında zaman kayıpları olur. işte bu zaman kayıpları bekleme israfına neden olur. üretim onayı bekleme, makine bakım bekleme, malzeme bekleme, proses akışını bekleme v.b. gibi.
işletmeler bu aksaklıklardan doğan beklemeleri tespit edip çözümlerini uygulamaya geçirdikleri takdirde yüksek bekleme maliyetlerinden kurtulacaklardır.
Beşinci israf "gereksiz işler"
Müdürünün olduğu bu israf türü, yapıldığı takdirde müşterinin ödeme yapmadığı, ürüne katma değer sağlamayan, olmasa da olur dediğimiz türden işler. bunlar ciddi maliyet unsurlarıdır. bu maliyetlerden kurtulmak için ciddi mana da çalışma yapmak ve gereksiz adımları tespit etmek gerekir.
Bir üretim prosesi düşünün ki yaptığınız hareketin, taşıdığınız malzemenin, yürüdüğünüz yolun hiçbir faydası yok. Tek meydana getirdiği sonuç zaman kaybı. İşte bu 7 Muda/İsraf'tan altıncısı;gereksiz taşıma. Üretim prosesleri planlanırken gereksiz olan tüm hareketlerin belirlenip engellenmesi işletmelerin işgücü,zaman,stok kayıplarını en aza indirecektir.
ve 7 mudanın sonuncusu gereksiz hareketler.
işyerinin uygun planlanmaması nedeniyle yapılan tüm gereksiz hareketler israftır. mesela sürekli kullanılan malzemenin çalışma alanında olmaması, dosyaların,çekmecelerin içinde ne olduğunu bilmemek, işin tamamlanması için gerekli olmayan hareketlerin yapılması. işte bunların tamamı gereksiz harekete neden olan şeylerdir.