İnsanları genel olarak yaşamları ile yanlış yönde yönlendiren psikolojik ya da davranış tuzakları üzerine yazmış birçok yazar vardır. Sıklıkla, klasik disfonksiyonel psikoloji biçimleri yatırım davranışlarında doğrudan belirgindir.
En yaygın psikolojik tuzaklardan bazılarına yatırım yapmayı ve bunları nasıl önleyeceğimizi gözden geçireceğiz.
Demirleme Tuzağı
İlk olarak, orijinal olarak ne düşündüğüne aşırı bağımlılık anlamına gelen ankraj tuzağı var. Boks maçı üzerine bahis oynadığınızı ve son beş kavgada en fazla yumruk atmış olanların savaşçıları seçtiğini hayal edin. İstatistiksel olarak daha aktif olan bir avcıyı seçerek her şey yoluna girebilir, ancak en küçük yumruklara sahip olan avcı uçağı ilk turda beş vuruşla kazanmış olabilir. Açıkçası, herhangi bir metrik bağlamdan alındığında anlamsız hale gelebilir.
Örneğin, belirli bir şirketi başarılı olarak düşünüyorsanız, hisse senetlerinin iyi bir bahis olduğuna çok emin olabilirsiniz. Bu ön yargı, hakim durumdaki veya gelecekte bir noktada tamamen yanlış olabilir.
Örneğin, elektronik perakendeci Radyo Shack alın. 1980'lerde ve 1990'larda kişisel elektronik ve gadget'lar satan bir satıcıdan sonra, zincir Amazon ( AMZN ) gibi çevrimiçi perakendeciler tarafından ezildi . Radyo Shack'in, birçok kez iflas başvurusunda bulunduğu ve 2017 sonu itibari ile 7 bin 700 mağazadan 70 mağazaya kadar küçülmesinden dolayı, çok fazla para kaybetmek için orada kaldıklarını anladım.
Bu tuzaktan kaçınmak için, düşüncenizde esnek kalmanız ve yeni bilgi kaynaklarına açık olmanız gerekir; bu arada, herhangi bir şirketin bugün burada olabileceği ve yarın gittiği gerçeğini anlamanız gerekir. Bu konuda herhangi bir yönetici de yok olabilir.
Batık Maliyet Tuzağı
Batık maliyet tuzak gibi tehlikelidir. Bu, psikolojik olarak (gerçekte değil) önceki tercihlerinizi veya kararlarınızı korumakla ilgilidir - ki bu genellikle yatırımlarınız için felakettir. Kayıp almak ve / veya yanlış seçimler yaptığınızı ya da bir başkasının sizin için bunları yapmasına izin verdiğinizi kabul etmek gerçekten zordur. Ama eğer yatırımınız iyi değilse veya hızlıca batarsa, o kadar çabuk ve daha umut verici bir şeye dönüşürseniz o kadar iyidir.
1999'da dot.com patlamasının yüksekliğinde satın aldığınız hisse senetlerine yapışmış olsaydınız, bir on yılın bile geçmesini beklemek zorunda kalırdınız, bu da teknoloji dışı stoklar içindir. Batık maliyetine tutunmamak ve hızlı hareket eden diğer varlık sınıflarına girmek çok daha iyi. Kötü yatırımlara duygusal bağlılık sadece işleri daha da kötüleştiriyor.
**Onay Tuzağı **
Benzer şekilde, teyit tuzağında insanlar sıklıkla aynı hatayı yapan ve yapmaya devam edenleri ararlar. Size ilk önce kötü tavsiyeyi veren kişiye danışmak yerine, taze kaynaklardan objektif tavsiyeler aldığınızdan emin olun. Kendinizi şöyle bir şey söylerseniz, "Stoklarımız yüzde 30 düştü, ama sadece onlara asılmak en iyisi, değil mi?", O zaman aynı durumdaki diğer talihsiz yatırımcıların onayını arıyorsunuz . Kısa vadede birbirinizi rahatlatabilirsiniz, ancak bu sadece kendi başına bir yanılsamadır.
Körlük Tuzağı
Durumsal körlük durumu daha da kötüleştirebilir. Özellikle onay almak istemeyen insanlar bile, hiçbir şey yapmamak ve kayıpların sadece yüzleşmek zorunda kaldığı kötü günü ertelemek için çoğunlukla piyasadaki gerçekleri kapatırlar.
Eğer yatırımlarınızda, şirketinizdeki önemli bir skandalı ya da piyasa uyarıları gibi bir sorun olduğunu biliyorsanız, ancak finansal başlıklar dışında her şeyi çevrimiçi okursanız, muhtemelen bu kör edici etkiden muzdarip olursunuz.
Görelilik Tuzağı
İzafiyet tuzağı da sizi yoldan çıkarmayı bekliyor. Herkesin, işe, aileye, kariyer beklentilerine ve muhtemel miraslara uzanan benzersiz bir dizi koşulla birlikte farklı bir psikolojik yapısı vardır. Bu, başkalarının ne yaptığını ve söylediklerinin farkında olmanıza rağmen, durumları ve görüşlerinin kendi bağlamları dışında mutlaka alakalı olmadığı anlamına gelir.
Farkında ol, ama dikkat et! Kendinize ve sadece kendi içeriğinize yatırım yapmalısınız. Arkadaşlarınız domuz karnındaki geleceğe dair spekülasyon yapmak için hem para hem de risk dostu olabilir ("Trading Places" filmindeki gibi), fakat eğer mütevazı kazançlı ve sinirli bir insan iseniz, bu sizin için değildir.
İrrasyonel Exuberance Tuzağı
Yatırımcılar geçmişin geleceğe eşit olduğuna inanmaya başladıklarında, piyasada belirsizlikler yokmuş gibi davranırlar. Ne yazık ki, belirsizlik asla ortadan kalkar.
Her zaman iniş-çıkışlar, aşırı ısınan stoklar, kabarcıklar, mini kabarcıklar, endüstri çapında kayıplar, Asya'da panik satışı ve piyasadaki diğer beklenmedik olaylar olacaktır. Geçmişin geleceği öngördüğüne inanmak, aşırı güvenin bir işaretidir. Yeterli yatırımcıların aşırı güvenirliliği olduğunda, Greenspan'ın “ irrasyonel coşkunluk ” unun koşullarına sahibiz. Yatırımcıların aşırı güvencesi, pazarı büyük bir düzeltmenin kaçınılmaz olduğu noktaya kadar pompalar. En zoru kazanan yatırımcılar - düzeltmeden hemen önce hala hepsi - olanlar, boğa koşusunun sonsuza dek süreceğinden emin olan aşırı derecede emin olanlardır. Boğaların sana dönmeyeceğine inanmak, kendini koruduğun için emin bir yol.
Sözde-Kesinlik Tuzak
Bu ifade, yatırımcıların risk algıları hakkında bir gözlemdir. Yatırımcılar, portföy / yatırım getirilerinin pozitif olacağını düşünürlerse, riskli risklerini sınırlandırırlar - esas olarak kurumu koruyorlar - fakat eğer zarar içindeymiş gibi görünüyorlarsa daha fazla riske girerler.
Temel olarak, yatırımcılar portföyleri iyi performans gösterdiğinde riskten kaçınırlar ve daha fazla dayanabilirler ve portföyleri berraklaştığında ve olası zararlara daha fazla maruz kalmaya ihtiyaç duymadığında risk almaya çalışırlar. Bu büyük ölçüde her şeyi geri kazanma zihniyetine bağlı. Yatırımcılar, sermayeyi "geri kazanmak" için değil, daha fazla sermaye yaratmak için hisselerini yükseltmeye isteklidir. Bir yarış arabası sürücüsü, sadece liderliğini yaparken frenlerini kullandığında ne kadar dayanır?
Üstünlük Tuzağı
Bazı insanlar için üstünlük tuzağı son derece tehlikelidir. Bir çok yatırımcı, uzmanlardan ve hatta pazardan daha iyi bildiğini düşünüyor. İyi eğitimli ve / veya zekice olmak, iyi ve bağımsız bir tavsiyeden yararlanmayacağınız anlamına gelmez. Ayrıca, artılarını ve karmaşık bir pazar sistemini de yayabileceğiniz anlamına gelmez. Birçok yatırımcı , diğerlerinden daha iyi olduklarına inanarak , servetlerini kaybetti . Ayrıca, bu insanlar yukarıda belirtilen diğer tuzaklar için kolay bir avdır.
Gerçekten mükemmel olan en iyi üniversitelerde (profesörel) finans profesörleri vardır (ve her zaman böyle olmuştur) ve bu, onları gerçek dünyada oraların kolayca dışarıda bıraktığını düşünmelerine yol açabilir. Bazıları bunu gerçekten keser, ancak diğerleri fildişi kulenin ötesinde kaba bir uyanış içindeler. Söylenebilecek kadar garip, doktoralı biri var. finansta aslında yanlış yöne (örneğin, çok hesaplı, çok emin) yol açabilirken, bir lise diplomasından daha fazlası olmayan biri, pazar için inanılmaz bir his ve bir servet kazanabilir.