İşlenen bir suçtan dolayı mağdur iseniz veya şahit olduğunuz bir suç varsa bunu ihbar edebilirsiniz. Buraya kadar bir sorun yok zaten. Ancak bu ihbarı nereye ve ne şekilde yapılması gerektiği konusunda birçok insan eksik bilgiye sahip. Bu yazımda basit bir dille bunu anlatmaya çalışacağım.
Öncelikle çok iyi bilmemiz gereken bir ceza hukuku ilkesi vardır. “Kanunsuz suç ve ceza olmaz.” Bu yazımda buradaki suç kavramı üzerinde duracağım. Bu ilkenin bize anlatmak istediği şudur; suçun ne olduğu eğer kanunlarca belirlenmemişse, o bir suç değildir. Suçların büyük bir bölümü Türk Ceza Kanununun madde 76 ve sonrasındaki hükümlerde tanıtılmaktadır. Ancak başka kanunlarda da tanımlanan suçlar vardır. Suçların haricinde bir de kanunların kabahat olarak gördüğü davranışlar vardır ancak onlar bu yazımızın konusu değil.
Sade vatandaş olarak bir suçu ihbar edebileceğiniz 2 kurum vardır. Bunların ilki polis, ikincisi ise savcılıktır. Suç duyurusunu polis aracılığıyla yapmak daha kolaydır. Olay yerine polis çağırdığınızda veya karakola giderek ihbarda bulunmak istediğinizde polisler geri kalan bütün işlemlerde size yardımcı olacaktır. Ancak maalesef ki ülkemizde özellikle görece hafif suçlarda polisler olayla fazla ilgilenmiyorlar veya iş çıkmaması adına sizi vazgeçirmeye çalışabiliyorlar. Bu yüzden savcılık, sonuca ulaşmanız bakımından daha etkili bir çözüm olacaktır.
Savcılığa nasıl suç duyurusunda bulunurum?
Öncelikle bir suç duyurusu dilekçesi yazmalısınız. Bunu nasıl yazacağınıza dair internetten hazır formatlar bulabileceğiniz gibi kendi istediğiniz şekilde de yazabilirsiniz. Fakat bu dilekçede mutlaka bulunması gereken unsurlar vardır. Öncelikle suç duyurusunu nereye yaptığınızı belirtmelisiniz. “Ankara/Adana/Muğla... Cumhuriyet Başsavcılığına” şeklinde bir başlık atarak başlamalısınız. Suç duyurusunu illa ikametgahınızın olduğu yerdeki savcılığa yapmak zorunda değilsiniz. Türkiyenin herhangi bir yerindeki savcılığa yapabilirsiniz. Ancak suçun işlendiği yere yakın bir savcılığa suç duyurusunda bulunmak süreci hızlandıracaktır.
Şikayetçi olarak kendi kimlik bilgilerinizi de yazmalısınız. Adınız, soyadınız, TC kimlik numaranız ve adresiniz yeterli olacaktır.
Eğer biliyorsanız şüphelinin bilgilerini de yazmalısınız. Ancak şüphelinin kim olduğundan emin değilseniz şüpheliye ilişkin bilgilerinizi ve varsayımlarınızı açıklamalar bölümünde yazmak daha doğru olacaktır. Unutmayın, makul şüphe olmaksızın birini suçlamak da bir suçtur.
Şimdi sıra suçu tespit etmeye geldi. Bunu yaparken kanunlardan yardım almalısınız. Çünkü suçların günlük hayattaki tanımı ile hukuki tanımı birbiriyle uyuşmayabilir. Örneğin hırsızlık, dolandırıcılık ve yağma suçlarını birbirinden ayırmak bazen çok zor olabilmektedir. Tek bir suçtan şikayetçi olmak zorunda değilsiniz. Tek bir dilekçede birden fazla suçtan dolayı da şikayetçi olabilirsiniz.
Dilekçenizin devamında başınızdan geçen olayları sade bir dille anlatın. Fazla uzatmamaya, kısa ve net cümleler kullanmaya özen gösterin. Olayda size edilen bir küfür varsa bunu yazmaktan çekinmeyin. Dilekçenizde olayı aydınlatmak adına her türlü ifadeyi kullanabilirsiniz.
Olayla ilgili delillerinizi dilekçenizde belirtin. Bu delilleri derhal sunma imkanınız varsa dilekçeyle birlikte sunun. Örneğin ses veya görüntü kayıtları olabilir veya bir konuşmanın ekran görüntüsü olabilir.
Son olarak talebinizi yazmalısınız. “Şüphelinin cezalandırılması için kamu davasının açılmasına karar verilmesini talep ederim” demeniz yeterlidir. Ancak bunun dışında da taleplerinizi yazabilirsiniz. Olay yerinin incelenmesi, herhangi bir kurumdan rapor istenmesi, tanık dinlenmesi vs... Bu taleplerinizi daha sonra da ekleyebilirsiniz ama niyetinizin ciddi olduğunun anlaşılması bakımından ilk verdiğiniz dilekçede bütün bunları belirtmek daha yerinde olacaktır.
Dilekçenizi hazırladıktan ve imzaladıktan sonra kimlik fotokopinizle birlikte adliyeye gidin. Adliyede müracaat savcılığı diye bir bölüm olacaktır. Oraya gidip suç duyurusunda bulunmak istediğinizi söyleyin. Onlar işleminizi yaptıktan sonra size bir soruşturma numarası vereceklerdir. Bu soruşturma numarasıyla gelişmeleri siz de takip edebilirsiniz.
