Geçen senelerde Şampiyonlar Ligi ve UEFA Kupası kuraları çekilmeden önce 'Galatasaray Şampiyonlar Ligi kurasına 4. torbadan katılacak.' ya da 'Fenerbahçe UEFA Avrupa Ligi Play-Off turu kurasında seri başı.' yazan haberleri merakla okumuşuzdur. Kura kelimesi Türk Dil Kurumu'nda birbirine benzeyen iki anlama sahip:
- İki veya daha çok aday arasında bir sıralama, bir ayırma yapılacağı zaman her birinde bir tek ad yazılı kâğıtları bir araya getirip karıştırdıktan sonra birini çekerek veya özel bir bilgisayar yazılımıyla adları belirleme, ad çekme.
- Kime veya neye isabet edeceği önceden belli olmayan bir çekimle sonucu belirleme.
Her iki anlamda da şans faktörüne vurgu yapılmış. Peki gerçekten de UEFA, kura çekerken işini şansa bırakıyor mu? Elbette hayır.
Kuralar neye göre çekiliyor?
UEFA takımların Avrupa Kupalarında yaptığı maçlardan elde edilen bir puanlama sistemi kullanıyor. Bir sezon bittiğinde her takımın o yıl içinde Avrupa Kupalarında (Şampiyonlar Ligi ve UEFA Kupası) yaptığı maçlardan elde ettiği puanları birazdan anlatacağım sistemle yeniden hesaplıyor. Elde edilen puan o takımın o yıl için Avrupa Kupası puanı oluyor.
UEFA yukarıdaki gibi son 5 sezonun puanlarını toplayıp yeni bir puan elde ediyor. Bu puanla da 'Kulüpler Sıralaması'nı oluşturuyor. Son 5 yılın puanları baz alınarak hazırlanmış 2018-2019 sezon sonu Avrupa Kulüpler puan sıralamasında ilk 12 takım şu şekilde oluşturulmuş:
Her yıl bu puanlama yeniden oluşturulurken 6 yıl önceki sezondan elde edilen puan silinirken onun yerine son sezondan elde edilen puan ekleniyor. Mesela önümüzdeki sezon bu puan tablosu yenilenirken Real Madrid'in 2014-2015 sezonunda kazandığı 29.000 puan silinecek ve yerine bu sezon yani 2019-2020 sezonunda Avrupa Maçlarında kazanacağı puanlar eklenecek.
Bu puan durumuna baktığımızda 11. ve 12. sırada bulunan Liverpool ve Chelsea takımlarının 2016-2017 senesinde puanlarının olmaması dikkatimizi çekiyor. O sezon bu iki takım da Avrupa Kupalarında yer almamış yada tüm maçlarını kaybederek turnuvaya veda etmiş olabilirler. Söz konusu Liverpool ve Chelsea olunca 2. ihtimal pek mümkün görünmüyor tabi:)
Puanlar Nasıl Hesaplanıyor?
Şampiyonlar Ligi Puanlama Sistemi
Gruplara kalmak - 4 puan
Gruplardaki her galibiyet - 2 puan
Gruplardaki her beraberlik - 1 puan
Son 16 takım arasına kalmak - 4 puan
Ayrıca son 16, çeyrek final, yarı final ve final başarısı gösteren takımlar ek puanlar alırlar.(Bu aşamalarda alınan galibiyetler ve beraberlikler de gruplardaki sonuçlar gibi ödüllendirilir.)
Şampiyonlar Liginde eleme turları ve Play-Off maçları puan getirmez çünkü bu kulüpler elendiklerinde UEFA Kupasına gitme puanı kazanırlar.
UEFA Avrupa Ligi Puan Sistemi
Ön elemeyi geçme - 0,5 puan
Birinci turu geçme - 1 puan
İkinci turu geçme - 1,5 puan
Üçüncü turu geçme - 2 puan
Play-Off turunu geçme - 2,5 puan
Gruplarda her galibiyet - 2 puan
Gruplarda her beraberlik - 1 puan
Direkt yada daha az tur oynayarak UEFA Avrupa Ligi gruplarına gelmeyi başaran takımlara 3 puan kesinlikle verilir.
Ayrıca son 32, son 16, çeyrek final, yarı final ve final başarısı gösteren takımlar ek puanlar alırlar.(Bu aşamalarda alınan galibiyetler ve beraberlikler de gruplardaki sonuçlar gibi ödüllendirilir.)
Her iki turnuva içinde penaltı atışları ile alınan galibiyetler galibiyet olarak sayılmaz ve puanlama sistemine dahil edilmez.
Örnek Puan Hesaplaması
Kulüpler Sıralamasında Galatasaray kendine 68. sırada yer bulmuş. Puan Tablosuna baktığımızda 2018 - 2019 yılında Galatasaray 8 puan kazanmış. Peki nasıl?
Şampiyonlar Ligine doğrudan katılım için 4 puan
Galatasaray 3- 0 Lokomotiv Moskova maçından 2 puan
Porto 1 - 0 Galatasaray maçından 0 puan
Galatasaray 0 - 0 Schalke maçından 1 puan
Schalke 2 - 0 Galatasaray maçından 0 puan
Lokomotiv Moskova 2 - 0 Galatasaray 0 puan
Galatasaray 2 - 3 Porto maçından 0 puan
Bu maçlar ardından grubunu 3. sırada tamamlayan Galatasaray statü gereği UEFA Avrupa Ligine katılım hakkı elde edip Benfica ile eşleşti.
Galatasaray 1 - 2 Benfica maçından 0 puan
Benfica 0 - 0 Galatasaray maçından 1 puan
Böylelikle Galatarasay geçen sezonu 8 puan ile tamamlamış oluyor.
Şans : Bir yere kadar!
Evet şans faktöründen söz edebiliriz ama bir yere kadar. Kuralar çekilirken seri başı takımlar ve seri başı olmayan takımlar belirlenirken yukarıda anlatmış olduğum puanlama sistemi belirleyici oluyor. Mesela Galatasaray bu sezon Türkiye Lig Şampiyonu sıfatıyla Şampiyonlar Ligi kura çekimine 4. torbadan girebilecek. Çünkü katılan diğer takımların puanları Kulüpler Sıralaması puanları temsilcimizden yüksek.
Not : Yukarıda anlattığım sisteme bir istisnai durum eklendi. Şampiyonlar Liginde 1. torbadan kura çekimine katılacak takımlar belirlenirken yukarıdaki sistem işletilmiyor. 1. torbaya katılacak takımlar geçen sezon Şampiyonlar Ligi Şampiyonu olan takımın, UEFA Avrupa Ligi Şampiyonu ve Avrupa Ülkeler Sıralaması Puan Durumunda (bu konu da başka bir yazı konusu olacak) ilk 6 sıradaki ülkelerin şampiyonlarının katılımı ile belirleniyor. Diğer torbalar ve UEFA Avrupa Ligi kura çekimlerinde yukarıda bahsettiğimiz kurallar geçerli oluyor.
Bu makale tarafımca daha önce Scorumplatformunda yayımlanmak üzere yazılmıştır.