Alerjik rinit, burun içini kaplayan mukozanın alerjik nedenli iltihaplanmasına denir ve özellikle alerjik yatkınlığı olan kişilerde daha sık görülür. Çoğunlukla ömür boyu sürer ancak, ileri yaşlarda şiddeti azalabilir. En sık görülme nedeni rüzgarın havada uçurduğu polenlerdir ancak herhangi bir alerjen tarafından tetiklenebilir. Kendiliğinden geçme olasılığı çok düşüktür. Ama soruna neden olan alerjenlerden uzak durmak önemli faydalar sağlamaktadır. Hastalığın yaygınlığı oldukça yüksektir ve bilimsel çalışmalara göre, toplumun yaklaşık beşte birinin alerjik rinitli olduğu belirtilmektedir. Alerjik rinit olan kişilerde sosyal ve psikolojik sorunlar daha sık görülmektedir.
Saman nezlesi nedir? Korunmak için neler yapmak gerekir?
Rinit kelimesi burun iltihabı anlamına gelmektedir. Alerjik rinit ise alerji kaynaklı burun iltihabı demektir. Alerjenlerin burunda bulunan hava yolu mukozasına yapışarak iltihabi reaksiyonları başlatması ile oluşur. Belirli mevsimlerde (polenlerin uçuştuğu bahar aylarında) meydana gelen türüne mevsimsel rinit denir. Mevsimsel alerjik rinit saman nezlesi olarak ta bilinir. Alerjik rinitin birde tüm yıl boyunca süren tipi vardır ve perenial rinit olarak isimlendirilir. Perenial rinittin nedeni, genellikle yıl boyunca ortamda bulunan hayvan tüyü, çeşitli kimyasallar veya ev tozu gibi alerjen faktörlerdir. Eğer gerekli tedbirler alınır ve uygun tedavi verilirse hastalığın atak sayısını azaltmak mümkündür.
Alerjik rinitin nedenleri?
alerji-rinit-burun-polenAlerjik rinitin en önemli nedeni havada uçuşan polenler ve ağaçlardır,
Benzer reaksiyonlar küf, hayvan tüyü, ev tozu ve akarları gibi alerjenlere karşı da gelişebilir,
Kuru ve rüzgarlı havalarda polen miktarı fazladır ve alerjik rinit görülme sıklığı da artar,
Mevsimsel alerjik rinite özellikle bahar aylarında ortaya çıkan ağaç polenleri neden olur,
Tüm yıl devam eden alerjik rinit ise hamam böcekleri ve ev tozu akarlar neden olur,
Evde köpek, kedi, kuş gibi hayvanları beslemek alerjik rinitin şiddetini arttırabilir.
Alerjik rinitin belirtileri nelerdir?
Burun akıntısı ve burun tıkanması
Gözlerde sulanma ve kaşıntı
Aksırma, öksürme ve boğaz ağrısı
Boğazda, burunda veya üst damakta kaşıntı
Sinüslerde baskı ve yüzde ağrı
Gözaltlarının şişmesi ve mavimsi bir renk alması
Koku ve tat duyularında azalma
Çocuk hastalarda sık sık ellerini buruna sürtme ve kaşıma hareketi
Yorgunluk, algılama güçlüğü, uyku bozukluğu
Bazen bu belirtilere hırıltılı solunum eşlik edebilir, öksürük ve başağrısı görülebilir.
Alerjik rinitin görülme yaşı ve diğer alerjik sorunlar
Alerjik rinit genellikle alerji yatkınlığı olan, atopik olarak adlandırılan kişilerde görülür,
Bu kişilerde diğer alerjik hastalıkların (egzema, ürtiker, astım) görülme sıklığı da artar,
Ailesinde alerjik hastalık öyküsü olan kişilerde de alerjik rinit görülme sıklığı artar,
Hastalık semptomları genellikle 40 yaşından önce görülür, yaş ilerledikçe şikayetler azalır,
Hastalığın kendiliğinden tamamen geçmesi çok nadir görülen bir durumdur.
Alerjik rinite nasıl tanı konur?
Hekimler alerjik rinit tanısı için öncelikle hastada görülen belirtileri inceler,
Belirtilerin hangi mevsimde, ne ile karşılaşıldığında, nasıl ortaya çıktığı teşhis için önemlidir,
Testlerin sonuçları negatif olsa bile, hastada görülen belirtilerle de teşhis konulabilir,
Muayenede hastanın burun mukozası ve diğer noktalar incelenir,
Alerjik rinit tanısı için antikor IgE testi gibi pek çok tanı testi bulunur,
Deriye uygulanan alerji testleri en sık kullanılan yöntemler arasındadır,
Hastaların muayenesinde burun akıntısı direk olarak görülebilir,
Burun içinde soluk renk, saydam salgı artışı, ödem –şiş ve et büyümesi görülebilir,
Ağız içinden bakıldığında geniz akıntısı ve farenjit görülebilir.
Ne zaman alerji uzmanına gitmek gerekir?
Belirtileriniz aşırı derecede arttıysa
Sizi tüm yıl boyunca rahatsız ediyorsa
Alerji ilaçları belirtileriniz azaltmaya yardım etmiyorsa
Alerji ilaçlarınız yan etkilere neden oluyorsa
Alerji aşıları hakkında bilgi almak istiyorsanız.
Alerjik Rinit tedavisi;
Alerjen uyaranlarla temasın kesilmesi,
İlaç tedavisi,
Hiposensibilizasyon (aşı tedavisi),
Cerrahi tedavi
Fototerapi (Rhinolight)
Alerjik rinit ve nezle arasındaki farklar
Alerjik rinit ve nezle belirtileri birbirlerine benzeyebilir. Ayırt etmenin birkaç yolu:
Ateşiniz yoksa ve ince, sıvı bir burun akıntınız varsa alerjik rinite yakalanmışsınız demektir. Ama burun akıntısı daha sarıysa, vücudunuzda ağrılar varsa ve düşük de olsa ateşiniz çıkmışsa bu bir nezle belirtisi.
Alerjik rinit alerjen maddeyle temas halinden hemen sonra başlar. Nezleyse virüsü kaptıktan birkaç gün sonra ortaya çıkar.
Alerjik rinit, alerjen maddeye maruz kaldığınız sürece devam eder. Nezleyse sadece üç beş gün sürer.
Alerjik rinitli kişiler neye dikkat etmelidir?
Alerjik rinitli kişilerin tozlu ve polenli ortamlarda bulunmaması, eğer bulunmak zorunda kalacaklarsa maske kullanmaları gerekir,
Polenlerin uçuştuğu mevsimlerde kapı ve pencereler kapalı tutulmalıdır,
Özellikle kaloriferli evlerde kuru ev havası alerjik rinitin kötüleşmesine neden olabileceğinden, evde hava nemlendiricileri kullanılmalıdır,
Oda havasının temizliğine dikkat edilmelidir,
Evde hayvan ve bitki beslemekten kaçınılması gerekir,
Tüylü ve yünlü battaniyeler yerine pamuklu ve sentetik olanları tercih edilmelidir,
Toz barındırabilecek tarzda kilim, halı gibi ev eşyaları kullanılmamalıdır,
İlaçlarınızı hekiminizin önerdiği şekilde kullanmaya özen gösterin,
Genel sağlık kurallarına uyun,
Her gün egzersiz yapın, sigarayı bırakın, dengeli beslenin.
Kaynak:https://www.medikalakademi.com.tr/alerjik-rinit-saman-nezlesi-nedir-belirtileri-nedenleri-tedavisi/