Artroskopi kelimesi latinceden alınmış olup , Artros[eklem] ve skopi [gözlemek] anlamına gelen köklerden türetilmiştir. Yani, artroskopi "eklemin içine bakmak" anlamına gelir. Artroskopi aslında optik bir sistemdir. Skop denilen optik sistemin ucuna takılan bir kamera ile monitörden bütün eklem içi görülür. Eklem içerisindeki görüntüler 6-10 kez büyütüldüğü için eklemin içindeki bütün yapıların çok detaylı bir muayenesi mümkündür.
Artroskopi diğer cerrahilere oranla daha kısa bir zaman içerisinde uygulanabilir, aynı zamanda görüntüler kaydedilebilir. Artroskopide açık cerrahi tedavi yöntemlerinde gereken büyük kesileri yapılmadan, minimal ve çok küçük kesilerden eklemlerin içerisi gözlenir. Ayrıca artroskopi ile, açık cerrahi sırasında ulaşılamayan bölgelerde görüntülenebildiği için, daha eksiksiz bir inceleme olanağı vardır.
Artroskopi İlk Ne Zaman Yapılmıştır ?
Diz artroskopisi ilk olarak 1960 yılında uygulanmıştır. 1980 li yıllara kadar, sadece teşhis amaçlı kullanılan artroskopi, teknoloji ve deneyimlerin gelişmesi ile bugün tartışmasız bir tedavi yöntemi olmuştur. Günümüzde artroskopi en sık başvurulan ortopedik cerrahi işlemi haline gelmiştir.
Artroskopik Cerrahinin Avantajları Nelerdir ?
Artroskopik cerrahi, çok küçük kesilerden yapıldığı için, normal dokulara en az zarar veren yöntemdir. Hastaların ameliyat sonrası ağrısı, açık cerrahi girişimlere göre çok daha azdır. Böylelikle hasta daha çabuk iyileşir, aktif yaşamına daha erken döner. Özellikle sporcuların spora erken dönebilmeleri büyük avantajdır. Artroskopi sonrası yeterli bir ekzersiz yapılırsa eklemde hareket kısıtlılığı gelişme riski açık girişimlere göre yok denecek kadar azdır. Aynı şekilde enfeksiyon, trombofilebit gibi sorunlar daha nadir görülür. Bütün bu nedenlerden dolayı, artroskopik cerrahi sonrası iyileşme süresi daha kısa ve iyileşme süresi daha rahattır.
Artroskopi Ameliyatı Nasıl Yapılır ?
Artroskopik girişim için ameliyathane şartları ve anestezi gereklidir. Anestezik yöntem için sıklıkla spinal anestezi uygulanır. Eklem içerisini görmek için 0,5 cm boyunda bir kesi yapılır. Tanı ve tedavi için birkaç kesi daha gerekebilir. Cerrahi işlem için gereken aletler ikinci bir kesi ile eklem içerisine sokulur. Cerrahi girişim monitöründen eklem içini seyrederedilerek yapılır. Video kayıt sistemlerinin varlığında artroskopinin tamamı videoya kayıt edilir. Artroskopi ameliyatı sonrası çoğunlukla hafif ağrı kesiciler yeterli olur. Yapılan işlemin cinsine göre hastanede kalış süresi bir ile iki gün arası değişir, çapraz bağ veya diz kapağı çıkığı tamiri yapılan hastalar dışında genellikle yatış süresi bir gündür.
Artroskopi sonrası yapılacak takip programı yapılan ameliyatın içeriğine göre değişir. Basit menisektomilerden(yırtık kısmın alınması) sonra hasta da herhangi bir kısıtlama yapılmazken, önçapraz cerrahisinden sonra koltuk değneği ile basarak harekete izin verilir.
Menisküs yırtığı dikilirse rehabilitasyon programında koltuk değmekleri, hareket kısıtlaması ve tam yük vermeme uygulanabilir. Artroskopi sonrası bir problem yaşanması yani bir komplikasyon görülmesi sık değildir. Enfeksiyon veya iltihap gelişmesi diğer girişimlere göre çok çok azdır. Bu konularda koruyucu önlemler alınarak artroskopi uygulanmaktadır.
Artroskopi Hangi Durumlarda Gereklidir ?
Günümüzde artroskopik cerrahi aşağıda sayılan problemlerde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Diz Ekleminde Artroskopi :
Menisküs yırtıkları,
Bağ yırtıkları, özellikle ön çapraz bağ,
Eklem kıkırdağı hasarı,
Serbest cisimler (eklem faresi).
Diz eklem zarının iltihaplanması ve büyümesi (sinovit)
Artroz veya Kireçlenme de Artroskopi :
Dizde Artroskopik Yani Kapalı Olarak Yapılabilen Başlıca Girişimler
Yırtık meniküs parçalarının çıkarılması.
Bazı menisküs yırtıklarının dikilmesi.
Ön ve arka çapraz bağ tamirleri.
Erken dönemde osteoartrit [kireçlenme] tedavisi.
Osteokondritisler [kıkırdaktan parça ayrılmaları veya eklem fareleri].
Diz eklemini ilgilendiren kırıklar.
Kıkırdak nakilleri.
Patella (diz kapağı) ekseninin düzeltilmesi.
Diz kapağı çıkıklarının tedavisi.
Eklem iltihaplarının boşaltılması.
Hastalıklı eklem zarının çıkartılması (sinovektomi).
Kaza veya hastalık sonrası meydana gelen hareket kısıtlılıklarının açılması.
Eklem içi iyi huylu tümör ve kistlerin çıkartılması artroskopik veya artroskopi destekli yapılabilir.
Omuzda Artroskopi :
Kas sıkışması ve tekrarlayan omuz çıkıklarının tedavisi.
Omuz eklemi içindeki kıkırdak ve kas krişi hastalıklarına yönelik girişimler.
Erken dönemde osteoartrit [kireçlenme] tedavisi.
Romatizmal hastalıklarda sinevektomi [kalınlaşmış olan eklemi döşeyen zarın çıkartılması].
Omuz hareket kısıtlılıklarının açılması.
Eklem içi serbest cisimlerin çıkartılması artroskopik veya artroskopi destekli yapılabilir.
Ayak Bileğinde Artroskopi :
Eklem içi kırıklar, osteokondritisler [kıkırdaktan parça ayrılmaları ve eklem fareleri],
Meniskoid lezyonlar [tekrarlayan burkulmalar sonrası meydana gelen doku sıkışmaları],
Erken dönemde osteoartrit [kireçlenme],
Romatizmal hastalıklarda artroskopik tanı ve tedavi yapılabilir.
El Bileğinde Artroskopi :
Eklem içi kırıkların tedavisi,
Sinir sıkışmalarının gevşetilmesi,
Bilek kemikleri arasındaki bağ yırtıklarının tedavisi,
Eklem kıkırdağı harabiyetlerin tedavisi,
TFCC [eklem içindeki özel kıkırdak yastıkçığı] yırtıkların düzeltilmesi artroskopik olarak yapılabilir.
Dirsekte Artroskopi :
Osteokondritislerin [kıkırdaktan parça ayrılmaları ve eklem fareleri] tedavisi,
Serbest cisimlerin çıkarılması,
Hareketi engelleyen kemik çıkıntılarının törpülenmesi,
Romatizmal hastalıklarda sinevektomi [kalınlaşmış olan eklemin döşeyen zarın çırtılması],
Eklem içi iyi huylu tümör ve kistlerin çıkartılması artroskopik veya artroskopi destekli yapılabilir.