Son günlerde basında çıkan haberlere göre son 5 yılda Türkiye'de 1,1 milyon üniversite öğrencisi okuduğu bölümü bıraktı. İlgili haberlere tüm haber sitelerinde ulaşabilirsiniz. Peki bu durumun altında yatan sebepler ve bunların sonuçları neler ? İnsanlar neden üniversite eğitimlerini yarıda bırakıyorlar ? Kısaca bu konuyu incelemeye çalıştım.
Türkiye'de Aktif Üniversite Öğrencisi Sayısı
Türkiye'de 2017-2018 öğretim yılında üniversitelerde 7 milyon 560 bin 371 öğrenci eğitim alıyor. Yani geçen yıl tüm bölümler ve tüm sınıflar dahil olmak üzere yaklaşık 7,5 milyon üniversite öğrencisi varmış. bu veriler YÖK verileri, dolayısıyla doğruluğundan şüphe edemeyeceğimiz bilgiler.
Peki bu sayı normal mi ? Gelişmiş ülkeler ile karşılaştırma yaptığımızda kesinlikle normal olmadığını görebiliriz. Örneğin 2017-2018 öğretim yılında Almanya'daki üniversite öğrencisi sayısı yaklaşık 2 milyon 700 bin civarında. Verilerin kaynağını aşağıda görebilirsiniz.
Öğrenci sayıları Avrupa'nın diğer ülkelerinde de benzer oranlarda seyrediyor. Almanya nüfusu 2017 yılı itibariyle yaklaşık 83 milyon. Bu açıdan bakınca Türkiye ile benzer nüfusu olan bir ülke Almanya.
Peki neden Türkiye'de Almanya'nın 3 katı üniversite öğrencisi var ?
Üniversite'ye gitme Nedenleri
Üniversite seviyesinde eğitim geçmişten bugüne bilim ve yenilik anlamına gelir. Yani üniversiteler, yeni fikirlerin ve yeni teknolojilerin geliştirildiği yerlerdir. Üniversitelerin verdiği eğitim ve bilgi, üniversite dışı kurumlar tarafından sorgulanmaz çünkü o bilginin kaynağı üniversitelerdir.
Gelişmiş ülkelerin çok büyük çoğunluğunda üniversite mezunu olmak veya olmamak, toplumsal yaşam standardı açısından önemli kabul edilmez. Yani temel eğitim görmüş bir temizlik işçisi de yüksek eğitim görmüş mühendis de standart yaşam koşullarına rahatça erişebilir. Bir çok mesleğin öğrenildiği yer üniversite değil meslek okulları veya uygulamalı eğitim merkezleridir. Üniversite mezunu kişilerden bir işi, fikri veya teknolojiyi geliştirmesi, iyileştirilmesi beklenirken meslek edinmiş kişilerden o işi uygulaması beklenir.
Türkiye'de ise üniversite bir iş bulma kapısı olarak görülmektedir. En basit meslek kolu için bile üniversite bölümü vardır ve bu bölümlerde ne bir yenilik ne de teknoloji üretilir. Dikkatli incelendiğinde günümüzde mevcut üniversite bölümlerinde öğrenilen yeteneklerin çok daha kısa sürede sadece meslek edinmeye yönelik programlarla öğrenilebileceği görülür. Bu durum bir çok öğrencinin aslında 1 yılda öğrenebileceği bir meslek için hem 4-5 yıl harcamasına hem de fazladan masraf yapmasına neden olur.
Örneğin kimya alanında araştırma yapmayacaksa bir öğrencinin kimya bölümü okumasının anlamı yoktur. Kendim de bir kimyager olarak bunu net söyleyebiliyorum. Bu alandaki personel ihtiyacı daha konsantre bilgi verilen daha kısa eğitim programları ile çözülebilir.
Bunun yanında üniversite eğitimi erkekler için askerlik yapmamak veya daha kısa yapmak için bir çıkış olarak görülmektedir. Bu elbette bir devlet politikası olup insanların bu tercihleri kesinlikle eleştiri konusu değildir. Üniversite okuyan ve okumayan arasında böyle bir sınıf ayrımı yapmak zaten T.C. Anayasası'na da aykırıdır.
Üniversite'nin günümüzde bu kadar hayati ve geleceği etkileyen bir seçenek gibi görülmesi, herkesi üniversite okumaya mecbur etmektedir. Halbuki üniversite öğrencisi olmak ciddi zaman ve ekonomik güç ister. Bu nedenle gelişmiş ülkelerde bir çok üniversite öğrencisi burs alarak bu masfarlarını karşılarken Türkiye'de bu mümkün değildir.
Bu etkenlerin bir sonucu olarak her yıl milyonlarca kişi aslında sadece adı üniversite olan eğitim kurumlarına kayıt olup aslında hiç bir bilimsel fikir edinemeden mezun olmakta veya olamamaktadır.
https://www.statista.com/statistics/584067/student-numbers-by-type-of-university-germany/