Hiç biriniz çıplak gezmiyorsunuz öyle değil mi ? Öyleyse üzerinize giydiğiniz kıyafetlerin siz onları satın alıncaya kadar ki geçirmiş olduğu o uzun ve meşakkatli yolculuğu öğrenmeye ne dersiniz ha ??
T-shirt, pantolon, gömlek, mont, çorap, don, atlet bunların hepsi pamuk yün polyester gibi tekstil malzemelerinden üretilmektedirler. Bugün ki yazımızda pamuktan üretilmiş bir gömleğin tarlaya ekilmiş olan bir pamuk tohumundan, üzerimize giydiğimiz bir gömlek oluşuna kadar ki sürecini sizlere aktarmaya çalışacağım.
Yukarıda görmüş olduğunuz resim bir pamuk bitkisidir yani hikayenin başlangıcı aslında buraya dayanmakta. Ülkemizde pamuk üretimi en yaygın ve verimli bir şekilde Çukurova'da yapılmaktadır. Toplanan pamuklar temizlenmek ve çekirdeklerinden ayrılmak üzere fabrikalara götürülürler ve burada çırçır makinelerinde toprak diken vb. gibi yabancı maddelerden ayırma işlemleri yapılır.
Yukarıda görmüş olduğunuz bir çırçır makinesidir.
Temizlenen pamuklar büyük temiz çuvallara doldurularak iplik yapılmak üzere iplik fabrikalarına doğru yola çıkarlar, burada pamuk istenilen kalınlıklarda iplik yapılmak üzere eğrilme işlemine tabii tutulurlar. İpliğin kalınlığını ya da inceliğini belirlemek için kullanılan ölçü birimine numarametrik denir. Kısaltılmışı NM olarak geçer NM ne kadar büyük ise iplik o kadar kalın NM ne kadar küçük ise iplik o kadar ince olur.
Yukarıda görmüş olduğunuz bir iplik eğirme makinesidir.
Pamuklar iplik olmuş, iplikler bobinlere sarılmış ve kamyonlara yüklenerek dokuma fabrikasının yolunu tutmuştur. Burada iplikler birbirlerinin altından ve üstünden belli bir sisteme göre geçerek bir yüzey oluştururlar, bu yüzey kumaştır. Yüzeyi oluşturan ipliklere atkı ve çözgü iplikleri denir. Çözgü ipliği boyuna, atkı iplikleri ise enine olan ipliklerdir. Verev ise kumaşın çaprazına denir.
Yukarıda görmüş olduğunuz bir dokuma makinesidir.
İplikler kumaş oldu, kumaş da doğal olarak pamuk ne renk ise o renk oldu. Yani kirli beyaz vâri bir renk olarak hayal edebiliriz. Peki bizim giydiğimiz tüm kıyafetlerin rengi tek tip kirli beyaz mıdır ? Tabi ki hayır, hayat renklidir hayata renk katmak gerekir bu yüzden tabi ki kumaşımızı boyanması için boyahaneye göndermek üzere yola çıkartacağız. Boyahanede büyük boya apre kazanları vardır, bu bölümde kumaş, aynı çamaşırları makineye attığımız gibi boya makinesinin içine atılır ve istediğimiz renge boyanır. Apre işlemi ise kumaşa özellik kazandırma işlemidir, bu ne gibi bir özellik olabilir? Örneğin kumaşa su geçirmezlik özelliği apre işlemi ile kazandırılır kumaşın su geçirmezlik özelliğine hidrofob denir Türkçesi suyu itme anlamına gelmektedir.
Yukarıda görmüş olduğunuz bir boya apre makinesidir.
Tüm bu saymış olduğum basamaklarla günlük hayatımızda giydiğimiz bir gömleği üretmek için gerekli olan kumaşın nasıl elde edildiğini öğrenmiş olduk. Bir sonraki yazımda elde ettiğimiz kumaştan nasıl gömlek üretildiğini detaylı bir şekilde anlatacağım. Görüşmek üzere.