Introduction
Milis adıyla yayınlanan GNU/Linux Türk işletim sistemi hakkında bilgilendirme ve barındırdıkları.
Milis GNU/Linux - Türk "Milli" İşletim Sistemi
Daha önce uzun süre aktif olarak hizmet vermiş Pardus'un ardından bir Pardus Anka ekibi kurulmuştu. Ancak Türkiye'de, "milli" adı altında yayınlanan işletim sistemlerine dışarıdan müdahale çok fazla. Bundan dolayıdır ki, Pardus Anka, sonradan adını değiştirip Pisi Linux adını aldı ve projeye tamamen kendi çizdikleri rota içerisinde devam edeceklerini açıkladılar. Ancak bundan nedendir bilinmez, projenin üzerine çok fazla düşülmedi ve uzun zamandır yeni bir güncelleme gelmemesiyle birlikte, projenin üstüne artı sayılabilecek bir şey koyulmadı.
Bu tarz durumlar aslında sürekli gerçekleşiyor. Linux'ın sağladığı altyapı sayesinde evinizde çayınızı yudumlarken kendi işletim sisteminizi oluşturabilme gibi bir imkanınız olduğu için bir çok proje "geleceğin projesi, devrim, mükemmel bir iş ve uzun soluklu olacak, şöyle destek sağlayacak, böyle hızlı olacak" gibi vaadlerle ortaya çıkıp, sadece bir kaç ay sonra da internetin kıyısına köşesine itilip eskimeye yüz tutuyor.
Yukarıdaki paragrafa binaen, yeni bir işletim sisteminden bahsedeceğiz. Türk bir ekip tarafından oluşturulmuş ve önceki Türk işletim sistemlerinin "canı sıkıldığında kapanıp gitme" durumundan bıkarak yola çıkılmış bir proje.
image source
Milis Linux'ın hedefi de tam olarak burada devreye giriyor. Kendi sloganları da aynen şu şekilde;
"Milis Linux ( Milli İşletim Sistemi ) ülkemizdeki yerli işletim sistemi çalışmalarının gelişiminin incelenerek yetersiz kalmış olması ve sekteye uğramış olma durumları göz önünde bulundurularak başlatılmış tamamen topluluk tabanlı bir projedir."
Milis Linux, LFS sistemi ile oluşturulmuş bir işletim sistemi. Yani, Linux paketleri tek tek derlenerek oluşturuluyor ve böylece Distrolar'ın fazla şişmesi engelleniyor ve minimal bir sistem ortaya çıkıyor. Kullanıcı daha sonra eksikleri kendisi kuruyor ve fazladan birikmiş dosya ortaya çıkmıyor. Bir çok kişinin diline pelesenk olan "iyi de bu sıfırdan yazılmamış" ibaresine karşı da bu şekilde bir duruş sergiliyorlar.
Projenin amaçladığı şey "milli işletim sistemi" ibaresinin altında yatıyor. Esas amaç yerli ekibi ile ülke üzerindeki teknolojik hegemonyanın kaldırılması, ülke içinde başka bir sisteme gerek kalmadan Milis'in tüm ihtiyaçları karşılaması. Yine burayla bağlantılı olarak ikinci amaçlanan şey, ilerleyen neslin kapalı kaynak sistemlerin içinde sıkışması yerine açık kaynak sistemler kullanıp kendini geliştirmesi ve ufkunu açması. Yeni neslin bu işletim sistemi üzerinde kendi yazılımlarını geliştirmesi ve tüm bunların en nihayetinde ülkeye katkısının olması.
Bu iki ana amaca dayanarak da kullanıcı aralığını kısıtlı tutmuyor ve ne yaş aralığı belirliyor, ne de kurumsal ya da kişisel olarak bir kategorilendirme yapıyor.
masaüstü ekran görüntüsü
imagesource
Sıfırdan ortaya çıkan bir GPU/Linux olduğu için Milis aynı zamanda MPS ( Milis Paket Sistemi) adını verdiği bir paket yöneticisi geliştirmekte. Bu paket sistemi ile hali hazırdaki Linux araçlarını bash betik dili ile organize edip paket yönetimini sorunsuz hale getirmeyi amaçlıyorlar.
Mevcut depolarına hemen her gün yeni paketler eklemekte ve kullanıcılara sunmaktalar. Ayrıca yeni geliştirmeci ve destekçilere açıklar. Geliştirici ve katkı sağlayanların sayısı çoğaldığı taktirde yeni paketlerin eklenmesi işlemini daha hızlı ve daha yüksek miktarlarda gerçekleştirmeyi vaad ediyorlar.
İşletim sisteminin ana kalemde sunmayı hedeflediği 3 şey var;
- Hız ve Stabilite : Kendi sistemleri olan MPS ile yazılımlar sisteminizde otomatik olarak en uygun şekilde derleniyor.
- Güvenlik : Projenin en güvendiği şey açık kaynak olması. Herhangi bir backdoor olmadığını kullanıcı kendisi rahat rahat kontrol edebiliyor. Ayrıca kendi destekçi ve geliştirici ekiplerine olan güvenleri sonsuz. Herhangi bir açığın en kısa sürede yamandığını vaad ediyorlar.
- Özgürlük : Lisans derdi yok. Kullanıcı işletim sistemini istediği gibi değiştirme ya da kopyalama hakkına sahip.
Milis Linux'ın an itibariyle 1.0 Atilla sürümü yayında. Atilla, eski Avrupa Hun Devleti'nin ünlü hükümdarıdır ve Türk tarihinde önemli bir rol oynamaktadır. Sürüme Atilla ismini vermelerinin nedeni de tabi ki milli görüşten kaynaklı. Bununla ilgili ";
Atilla ismini verdik çünkü aynı ruhla yazılımsal olarak itici bir kuvvetle ülkemiz için yazılımda yeni bir çağ başlatmak istiyoruz
diyorlar.
Milis Linux güncel yazılımlarına ulaşmak için;
- Milis 1.0 Atilla Xfce4 Masaüstü Çalışan-Kurulan 64bit (Kararlı-Yuvarlanan)
- Milis 1.0 Atilla Gnome Masaüstü Çalışan-Kurulan 64bit (Deneme Sürüm)
- Milis 1.0 Atilla MATE Masaüstü Çalışan-Kurulan 64bit (Deneme Sürüm)
Şu anda amaçları çok yüksek bir mertebeye erişebilmek ancak, başarılı oldukları taktirde gerçekten takdir edilecek bir işi başarmış olacaktır. Projeyle ilgili herhangi bir reklam ya da yayım kaygısında oldukları pek söylenemez. Hala daha geliştirme aşamasındalar ve destek bekliyorlar.
Milis Linux Web Sitesi
Milis Linux Github
Ayrıca buradaki bağlantıdan işletim sistemiyle ilgili eğitim videoları bulabilirsiniz.
Posted on Utopian.io - Rewarding Open Source Contributors