Pewno nie raz widzieliśmy sytuację, gdzie roześmiany maluch biegnie na wprost kałuży, a jego mama woła do niego:
"Nie wchodź do tej kałuży!"
W większości przypadków malec wpada do wody. Dlaczego tak się dzieje? Czy większość dzieci nie słucha rodziców, gdy widzi taką atrakcję? Czy rodzice popełniają błąd, źle zwracając się do dziecka? Czy wchodzenie do kałuży to uwarunkowanie genetyczne?
Tego typu pytania można by zadać, przy analizie tego powszechnego przypadku. Dziś dzięki dokonaniom wielu psychiatrów i psychologów, analizie wielu tysiącom przypadków, specjalnym testom, badaniom mózgu, możemy dużo więcej powiedzieć na temat zachowań jakie zachodzą w mózgu.
3 etapy przetwarzania informacji.
- W skrócie możemy przyjąć, że z punktu widzenia dziecka, istnieję 3 główne etapy przetwarzania informacji:
- Odebranie komunikatu - wysłuchanie np.
- Przetworzenie informacji - rozkodowanie uzyskanej informacji na zrozumiały komunikat
- Reakcja, czyli działanie na skutek zdekodowania informacji.
Etap 1 - Odebranie komunikatu
Jeśli coś do kogoś mówimy, to nie zawsze komunikat musi zostać świadomie odsłuchany. Dzieje się tak, dlatego że mózg potrafi świadomie ignorować pewne dźwięki. Część informacji dociera do nas, ale jest przetwarzana, jakby w tle lub od razu odrzucana. Jest to bardzo użyteczna umiejętność i korzystamy z niej na co dzień. Kilka przykładów:
- Możemy rozmawiać z drugą osobą, pomimo tego, że obok nas toczy się równocześnie kilka innych rozmów, docierają inne dźwięki, często o sile głośności większej niż nasza konwersacja,
- Wyłączamy słyszenie dźwięków często się powtarzających, które nie mają dla nas znaczenia. - Jak pokazały wielokrotne badania, osoby przez dłuższy czas mieszkające koło torów nie zwracają uwagę (nie słyszą świadomie) na przejeżdżające pociągi - to ich nie słyszą.
- Gdy się czymś zaabsorbujemy, jesteśmy bardzo skoncentrowani na danej czynności, to potrafimy nie słyszeć otoczenia. Taki stan często jest nazywany stanem flow . Skuteczność działania mózgu jest największa, gdyż następuje bardzo duża koncentracja nad jedną wykonywaną czynnością.
Etap 2 - Przetworzenie informacji
Jak dokładnie działa nasz mózg jeszcze nie wiemy. Co roku można dowiedzieć się, że o nowych odkryciach w tym zakresie. Przez lata udało się określić, że w przetwarzaniu konkretnego typu informacji odpowiadają poszczególne części naszego mózgu. Wielu z nas wielokrotnie spotkało się, z tym że pewne czynności odpowiadaj poszczególne półkole, czy nawet konkretnie części mózgu. Potocznie mówi się:
Lewa półkula odpowiada za: |
Prawa półkula odpowiada za: |
|---|---|
|
|
Jest to dość duży skrót myślowy, gdyż:
Przy każdej czynności biorą udział obydwie półkule mózgowe!
W jednaj części mózgu następuje większa aktywność.
Neurony w trakcie przesyłania/odczytywania informacji
Dzięki badaniom z wykorzystaniem tomografii komputerowej możemy zaobserwować, gdy przez pobudzenie bodźcem (obraz, dźwięk) następuje wzmożona aktywność. Nawet na ten sam bodziec u każdej osoby aktywność jest różna.
W momencie rozpoznania bodźca-informacji, czyli dla obrazu, głosu, uczucia, sygnału z nerwu czuciowego, nasz mózg najpierw lokalizuje taką informację w naszym mózgu, przeszukując nasze zasoby, a po znalezieniu następuje odpalenie programów związanych z tą akcją i wybrania najbardziej pasującego. Przypomina to trochę, jakbyśmy w danym tekście najpierw starali się odszukać słowo np. dziecko, a potem patrzyli, co jest najbliżej tego słowa i wybrali akapit, który nam się podobają.
Etap 3 - Reakcja/ działanie
Większość działań ma prostą konstrukcję:
🔀 BODZIEC 🔀 ZNAJDŹ PODPROGRAM 🔀 WYKONAJ 😃,Tak wygląda proces dla zapisanych obrazów, ale w zdaniu mamy jeszcze zaprzeczenie.
Magiczne słowo NIE
Małe dzieci nie umieją kłamać!
Jest to umiejętność, którą uczymy się z dorastaniem!
Zaprzeczenie, czyli słowo NIE sprawia wiele kłopotów tak dzieciom i dorosły, Wynika to z tego, że zaprzeczanie nie jest naturalną funkcją naszego mózgu, a wykształconą umiejętnością. W głowie nie przechowujemy obrazów jak czegoś nie robić, tylko musimy je wyprodukować.
Przy negacji proces decyzyjny znacznie się wydłuża, gdyż dochodzą dodatkowe kroki:
🔀 BODZIEC 🔀 ZNAJDŹ PODPROGRAM 🔀 WYKONAJ 🔀 STOP 🔀 POSZUKAJ ROZWIĄZANIA 🔀 WYKONAJ NOWE 😃,
Jak widać dochodzą dodatkowe kroki. Te dodatkowe czynności pochłaniają bardzo dużo energii. Dlatego często nasz mózg je pomija, jako działania nieefektywne lub gdy się zorientuje, że już niemusza być wykonane!
Aby się samemu przekonać, jak trudne jest to zadanie, przeczytaj poniższe zdanie:
Nie myśl o różowym słoniu.
Czy udało ci się nie myśleć o różowym słoniu, czy widziałeś w wyobraźni jakiegoś słonia, czy coś skojarzyło ci się z różowym kolorem?
Jeśli masz problem z tym zadaniem, to pomyśl, jak czuje się dziecko, nie mając Twojego wieloletniego doświadczenia.
W ramach podsumowania
Mam nadzieję, że swoim tekstem udało mi się pokazać jakie pułapki poznawcze czyhają na nas każdego dnia w procesie komunikacji. W komunikacji nie wystarczy znajomości słów, ale też warto też wiedzieć, jak słowa mogą być odbierane przez innych.
Drodzy rodzice warto sobie zdać sprawę, że część zachowań dzieci wynika z błędnych, czyli niewłaściwie przekazywanych komunikatów. Zachowanie dzieci często wynika często z naszych błędów, a nie ich celowego działania. I kogo za to powinno się karać?
Zamiast mówić:
"Nie wchodź do tej kałuży!"
lepiej powiedzieć:
"Omiń tę kałużę z prawej strony!"
"Nie wchodź do tej kałuży!"
lepiej powiedzieć:
"Omiń tę kałużę z prawej strony!"
Kałuże są fajne.
Czy znasz jakieś ciekawe zastosowania słowa NIE? Jakieś ciekawe historie z użyciem?
Tekst w ramach: Tematy Tygodnia (#temaTYgodnia) #21: TEMATY.
Zdjęcia z:
1
2
3
4