W poprzednim artykule omówiłem skąd się wzięła psychologia. Poprzedni artykuł skupiony był na psychologii przed naukowej (jeżeli go nie widziałaś/widziałeś, to zapraszam), w tej pracy skupię się na przedstawieniu szkół psychologicznych jakie narodziły się z nowej matki- psychologii naukowej . Zatem zapraszam do lektury, lecimy!
Co to takiego ta "szkoła psychologiczna" ?
Szkoła psychologiczna to inaczej nurt, zespół poglądów psychologicznych, który skupia wokół siebie grupę psychologów próbujący udowodnić swoje tezy. Dlaczego tylko udowodnić? Dlatego, że psychologia jest taką dziedziną, której raczej do końca nie odkryjemy. Badania muszą być powtarzane, co jakiś czas, ale to i tak nie pozwala sformułować jasnych praw. Jest to wciąż inna dziedzina naukowa, niż np fizyka, matematyka. Należy o tym pamiętać!
Podstawowe szkoły psychologiczne
Strukturalizm
Pierwszą szkołą psychologiczną był nurt założony przez ojca psychologii naukowej czyli Wilhelma Wundta. Według Wundta psychologia powinna badać procesy świadomości, a żeby coś zbadać należy rozłożyć to na czynniki pierwsze, poznać struktury. Sama nazwa sugeruje, że ta szkoła psychologiczna bada struktury świadomości aby odpowiedzieć na pytania:
Jakie są elementy świadomości?
Jak się łączą?
Co je łączy?
Struktualiści stworzyli metodę badań jaką jest introspekcja. Polega na tym, że podmiot sam wchodzi wgłąb siebie i opisuje własne przeżycia obecne. Introspekcja była jednak pod wieloma względami wadliwa (zainteresowałem? ogarnijcie to: https://steemit.com/pl-artykuly/@nihilistpoet/introspecja-czym-jest-skad-sie-wziela )
Mimo, iż strukturaliści nie dokonali wielkich, wybitnych itp. odkryć, to jednak dzięki temu, że byli krytykowani (każdy z nich miał polewke) powstały nowe szkoły które wniosły naprawdę dużo.
Funkcjonalizm
Nurt w psychologii skupiający się na tym jakie funkcje pełni świadomość i jej części. Jest to poniekąd rozwinięcie poprzedniego nurtu. Warto jednak zapamiętać tu Williama Jamesa, który zajmował się badaniami nad nawykami. Doszedł mniej więcej do tego, że są one pewnym sposobem na życie i integracje społeczną. Sprawiają, że robimy się przewidywalni, a to gwarantuje stabilność społeczeństw.
Asocjacjonizm
Szkoła której głównym naukowcem był Herman Ebbinghaus. Psychologowie z tej szkoły badali procesy uczenia. Badania doprowadziły ich do wniosków, że uczenie się nowych rzeczy polega na kojarzeniu z rzeczami które już znamy.
Behawioryzm
Głównym przedstawicielem był John Watson. Behawioryści przewrócili trochę w psychologii. Watson zaproponował porzucenie badań nad świadomością, a skupieniem się nad tym co można zaobserwować. Psychologia dla behawiorysty jest nauką o zachowaniu, obserwowalnym dla wszystkich, jej celem jest opisywanie, wyjaśnianie i przewidywanie. Mimo wszystko, behawioryści nie odrzucają psychiki i świadomości, podkreślają oni tylko niemożność ich obserwacji.
Psychologowie tej szkoły uważali, że zachowanie jest kreowane przez doświadczenie życiowe. Nie ma tu miejsca na wolną wolę. Behawioryzm to inaczej psychologia bodźca i reakcji. Wszystkie odczucia, zachowania, myśli to reakcja na bodźce spotkane obecnie lub w przyszłości.
Behawioryzm uznaje fizjologiczne podobieństwo ludzi i zwierząt, dlatego eksperymenty na zwierzętach dają dane nie tylko o zwierzakach ale też o ludziach. Eksperymenty działały ale (jak sądzą krytycy) tylko dlatego, że łatwiej jest kontrolować otoczenie zwierząt niż ludzi.
Psychologia Watsona dawała jasne klarowne wnioski. Behawiorystyczne podejście jest stosowane w psychoterapii zachowań. Dzięki wiedzy o reakcji na lęki można je wyleczyć, wprowadzając pacjenta najpierw w stan odprężenia aby ten sam bodziec spowodował inną reakcję (bardzo uprościłem), czy w pomocy dzieciom autystycznym.
Psychologia Postaci "Gestaltyzm"
Jest to przeciwstawienie się koncepcji życia psychicznego jako kompleksu żywiołów składowych – zjawisk. Gestaltyzm proponuje opowiadanie się za traktowaniem życia jako twórczości pewnych, ukazujących się całości. Określenie gestaltyzm wskazuje na szkołę terapii, która stanowi o wiele więcej niż teoria percepcji. Psychologia postaci ma odmienne stanowisko niż zjawisko percepcji. Gestalt jest formą psychoterapii oraz kierunkiem filozofii życia jak również swoistą szkołą terapii.
Gestaltyzm jest teorią odnoszącą się do relacji zachodzących pomiędzy całością a składającymi się na nią częściami. Ważnym zagadnieniem jest, jak odpowiednie części i całość są postrzegane przez nasz umysł oraz jak owa całość wyłania się z tła. Całość to nie tylko suma składowych elementów, ale to coś więcej. Cały zakres doświadczeń powiązanych z codziennością, z rzeczywistością każdego człowieka. Wyodrębnienie całości z pewnych części oraz proces na odwrót, czyli wyodrębnienie części z całości to temat, którym zajmuje się psychologia postaci.
To jeszcze nie wszystko, ale psychoanlizą i psychologią analityczną zajmiemy się w następnym artykule, jest znacznie więcej do omówienia.
Tymczasem, dziękuję że dotrwaliście aż tutaj, życzę miłego pogłębiania wiedzy dalej!
Zostawcie coś po sobie!
obrazy pochodzą z pixabay.com