Georges Seurat - Puvis de Chavannes (5)

Puvis de Chavannes, Biedny rybak, 1881, Musée d'Orsay

Droga, którą Seurat podążał w stronę swojej metody twórczej może wydać się nieco zaskakująca, nie jest wszakże pozbawiona logiki. Jego wczesne prace świadczyły o sumiennym stosowaniu się do akademickich reguł. Seurat jawi się w nich jako niezwykle pracowity i staranny uczeń, pozbawiony jednak indywidualności. Dzięki listowi do Félixa Fénéona wiemy, że jednym z pierwszych i najważniejszych dzieł teoretycznych czytanych przezeń była praca Charlesa Blanca Grammaire des arts du dessin. Dessin nie oznacza tu jedynie rysunku, bowiem Blanc zajął się w niej także architekturą, rzeźbą i oczywiście malarstwem, podbudowując swoje wywody głębokimi rozważaniami estetycznymi o idealistycznym wydźwięku. Blanc był postacią znaczącą we Francji. Sprawował między innymi funkcję Dyrektora Sztuk Pięknych w rządzie republiki francuskiej, był też założycielem wpływowego pisma artystycznego o konserwatywnym charakterze „Gazette des Beaux-Arts”. Seurat zetknął się z jego pracą w trakcie swej krótkiej nauki w Akademii Sztuk Pięknych. Studia rozpoczął w lutym 1878 roku w wieku osiemnastu lat. Jego profesorem był Henri Lehmann, nauczyciel hołdujący, czasem nieco zbyt usilnie, akademickiej wizji sztuki. Potrafił mimo to gromadzić wokół siebie zdolnych uczniów. Rok wcześniej jego uczniem był Jacek Malczewski, a wraz z Seuratem studiowało wielu późniejszych wybitnych symbolistów. W trakcie studiów Seurat najprawdopodobniej spotykał się z Puvis de Chavannesem. Pewne jest, że kilku kolegów artysty z klasy Lehmanna uczyło się także u Chavannesa. O zainteresowaniu jego twórczością świadczy także wykonany w tym czasie szkic z obrazem Biedny rybak. Obraz ten stał się jedną z ikon sztuki francuskiej lat osiemdziesiątych XIX wieku. Gdy został wystawiony w Salonie w 1885 roku Teodor de Wyzewa uznał go za najlepszy przykład „malarstwa emocjonalnego”. Chavannes za pomocą „zamierzonej ostrości konturów, ich kruchości i bladego zestawienia barw” osiągnął jego zdaniem doskonały wyraz cierpienia duszy. Choć za sprawą tematu, nędzy niższych warstw społeczeństwa, łączy się ze sztuką naturalizmu to jest zarazem jej całkowitym zaprzeczeniem.

Temat pracy człowieka budził także zainteresowanie Seurata u progu jego kariery. Syntetyczne podejście do postaci ludzkiej widoczne w pracach de Chavannesa wywrze nań silny wpływ. Puvis de Chavannes zajmował dość wyjątkową pozycję we francuskim życiu artystycznym, należał do artystów otrzymujących prestiżowe oficjalne zamówienia, wykładał w Akademii Sztuk Pięknych w Paryżu, a jednocześnie cieszył się estymą młodych twórców i krytyków, znudzonych już nieco ideami impresjonizmu i realizmu.