Główny biznes harcestwa leży w ludziach, a mianowicie w ich rozwoju: jako osoba, kierująca sobą, oraz jako lider, kształtujacy innych. Jak jednak podejść do tego tematu?

Chęci

Zaczać trzeba od początku. Czego potrzeba, żeby zostać liderem? Prócz umiejętności (które można zdobyć) i wiedzy (którą też można przyswoić), potrzeba kluczowego składnika - chęci. Potrzeba osoby, która będzie się rozwijać, nie tylko dla samej siebie, ale też będzie w stanie zrozumieć proces samowychowania, i wspomóc w nim innych.
Gdy już taka osoba się znajdzie, musi zacząć do poznania tych procesów samorozwojowych: tak w teorii (kursy) jak i w praktyce (próby). To trwa, jednak jest potrzebne. Chcemy, by przyszły lider, w momencie przyjęcia do grona instruktorów, miał nie tylko pełen pakiet narzędzi, ale miał je także sprawdzone w boju, w czasie zbiórek, wyjazdów czy obozu.

Instruktor instruktorowi nierówny, tak jak i lider może być różnego kalibru, stąd w harcerstwie funkcjonują stopnie instruktorskie, czyli poziomy kompetencyjne dla liderów.

Prąd płynie przewodnikiem

Pierwszy z nich to stopień przewodnika, który jest liderem dla grupy wychowanków. Instruktor ten pracuje z drużyną, czyli dziećmi i młodzieżą w ilości od kilkunastu do kilkudziesięciu (sam założyciel skautingu, gen. Robert Baden-Powell opisywał że osobiście jest w stanie mieć na uwadze do 16 podopiecznych, tak aby zapewnić indywidualne podejście, ale dopuszczał do 32 osób. Zdażają się drużyny po 40 osób, ale zwykle działa w nich kilku instruktorów).

Ten pierwszy poziom zaawansowania opisuje więc kompetencje potrzebne bezpośredniemu przełożonemu grupy dzieci lub młodzieży, którego celem jest zapewnianie im wsparcia w wychowaniu innych. Musi on znać i stosować system wychowawczy w drużynie w której działa, ale jego perspektywa, codzienna świadomość, nie wykracza zwykle poza swoje środowisko i kilka może środowisk, które zna "po sąsiedzku".

Ktoś jednak takiego instruktora pierwszego poziomu musi przygotować. Bo przecież:

Prawdziwi liderzy tworzą kolejnych liderów, a nie naśladowców (Tom Peters, prawdopodobnie)

I tutaj wchodzi podharcmistrz - czyli instruktor, który posiada kompetencje do pracy z innymi instruktorami. Oprócz wspierania harcerzy, kształtuje też wychowawców - jego kompetencje pokrywają więc nie tylko zrozumienie i aplikowanie systemu wychowawczego, ale jego wyjaśnianie czy nawet konfigurację (przez dostrajanie poszczególnych elementów systemu wychowawczego - zna przecież system na wylot). Praca z instruktorami daje mu też szerszą perspektywę, zauważa więc problemy jak i szanse tak w swoim środoiwsku, jak i w innych środowiskach.

Jednak to dalej nie jest maksimum. Ktoś przecież musi ukształtować lidera liderów. Do tego, trzeba liderskiego mistrza. Osobę, która nie tylko zna system na wylot, ale potrafi go kształtować, wpływać na niego. Osobę, która potrafi nie tylko wesprzeć chętnego kandydata by stał sie liderem - ale osobę, która będzie towarzyszem dla lidera, który chce stać się mistrzem. Osobę, która nie tylko będzie działać z innymi liderami, ale będzie w stanie kierować ich pracą, która będzie patrzyć i działać z perspektywy całej organizacji, a nawet wykraczać poza - będzie neuronem mózgu społeczeństwa. Do tego trzeba harcmistrza.

Nie da się wspierać innych osób w wychowaniu, jeżeli nie ma się wystarczającej ilości osób gotowych (chętnych, przeszkolonych i doświadczonych), które chciałyby się podjąć takiej roli. Dlatego właśnie mówi się czasem, że w harcerstwie nie chodzi o wychowanie harcerza, a o wychowanie drużynowego. Gdyż to właśnie lider dostaje od harcerstwa najwięcej - szansę, by prawdziwie rozwinąć skrzydła.

Poprzednio

Model biznesowy harcerstwa:
#65 MBH6 - Usługa samowychowania
#63 MBH5 - Główne procesy biznesowe
#61 MBH4 - Powtarzany harc jako pełen strumień wartości
#60 MBH3 - Próba jako najprostszy strumień wartości
#53 MBH 2 - Unikalna wartość harcerstwa
#52 MBH 1 - Misja, strategia, produkt

Poprzednio w serii około-harcerskiej:
#59 Narzędziownik drużynowego - czyli jak programować harcerstwo [recenzja]
#58 Stosowanie metody harcerskiej w drużynie harcerzy [recenzja]
#54 Zielony dziennik - czyli czego można uczyć się od adepta leśnej mądrości
#37 Być jak żubr - czyli o Muzeum i Centrum Ruchu Harcerskiego
#20 Realschönheit - czyli jak malowniczość i piękno mogą służyć wychowaniu
#19 Jak być kosmitą - czyli o obcości, po raz drugi
#16 Jak stać się kosmitą - czyli o obcości, po raz pierwszy
#13 A ja wolę wolno - czyli o naturalności wędrówki
#12 Doświadczaj - czyli o wychowaniu wspomaganym LXD
#10 Lean Scouting - czyli zarządzanie szyszkoidalne (część druga)
#7 Lean Scouting - czyli szczupłe działanie w gęstym lesie (część pierwsza)
#1 Rzeczpospolita Harcerska - czyli jak przez bieganie po lesie w krótkich spodenkach wykuwa się demokrację

W tym sezonie

Co mam w planach, prócz książki, która oczywiście będzie powstawać dalej:

• Model Biznesowy Harcerstwa:
  -- harcerskie OKRy, czyli o celach i instrumentach
  -- naturalna kultura organizacyjna
  -- jak tworzyć strategię w ruchu i w Ruchu?
  -- portfolio instruktorów
  -- harcerstwo to wielka gra, czyli o grywalizacji
• możliwe że znajdę też sposób jak sensownie włączyć do tego ciągu logicznego także inne harcerskie tematy:
  -- standaryzacja w lean scoutingu
  -- otwarta elitarność
  -- generatywność w skautingu
  -- realizacja potencjału jako droga do dorastania

Osobnymi tematami będą także:

• Epiktet a skauting
• przepis na szczęście według brytyjskiego generała aka siła autosugestii
• czuwanie harcerskie a uważność Ojców Pustyni (no dobra, ten jeden temat miałem wcześniej w głowie, ale pojawił się kolejny bodziec)
• gawęda o bezpańskich psach
• rozważania o świętych obcowaniu (w nawiązaniu do wcześniejszych planów przybliżania świętych)
• sprawczość
• o technologicznych projektach pobocznych, czyli historia prób wejścia do IT