Cześć!
Dziś wytłumaczę czym jest białko, do czego nam służy i czy tak naprawdę potrzebujemy go tyle ile piszą.
Sklepy faszerują nasze oczy wielkimi napisami, metkując proteiny jako dobre dla naszego zdrowia.
Coraz to nowsze badania określają ile i jakie potrzebujemy przyjmować.
Wszystkie mają inne wyniki, mówią coś innego - bo na dzień dzisiejszy nie da się tego jednoznacznie zmierzyć. Jedyną odpowiedzią zdaje się - nikt nie wie.
Powstaje wiele mitów w tym temacie, które podają dalej nieświadomi. Zarówno konsumenci, co specjaliści. Od lekarzy, dietetyków, po fitness ekspertów.
Wdrożę się dzisiaj w to, by rozjaśnić Ci temat który nurtował mnie lata.
Zdjęcie z internetu
Czego dowiesz się od wujka google
Są to związki o wysokim skoncentrowaniu struktury aminokwasów nazywane są białkami, inaczej proteinami (będę stosował te terminy zamiennie).
Łopatologicznie mówiąc połączone z sobą aminokwasy to proteina.
Na internecie wpisując które produkty zawierają białko łatwo znaleźć informacje pokroju:
Są w mięsie, jajach, mleku, serach, jogurtach, śmietanach, maślankach i kefirach, roślinach strączkowych (np. fasola, bób), orzechach, zbożach.
Wyprowadza to na manowce sugerując, że musisz jeść któreś z powyższych produktów by przeżyć. Takie uproszczone informacje gdzie jest najwięcej białka oddala od zrozumienia co w proteinach jest dla nas potrzebne.
Potrzebujemy tylko niektóre aminokwasy, czyli budulec składowy białka.
Zdjęcie z internetu
Różnica między aminokwasami, a białkiem
Białko samo w sobie jest za dużą cząsteczką by była nam przydatna, więc rozkładamy ją na potrzebne nam aminokwasy i te zbędne.
Metafora korali
Wyobraź sobie korale składające się z bardzo różnych kuleczek nawiniętych na sznurek. Korale to białko, kuleczki to są aminokwasy.
Nasz organizm potrzebuje tylko niektórych z nich, a pierwsze co robi przy procesie obróbki białka, to rozwala sznureczek.
Większość kuleczek jest z nami niekompatybilna i organizm traktuje te niedopasowane aminokwasy jak odrzut produkcyjny.
Nadmiar przydatnych aminokwasów i większość tych niedopasowanych wydalamy z ciała na wszelkie możliwe sposoby. W flegmie, pocie, moczu, kale, ropie w oku, tworząc pryszcze, czy nawet w woskowinie usznej.
Zdjęcie z internetu
Problem powstaje gdy ciało jest już przeciążone.
Jeżeli podczas oddawania moczu robi się pianka, jest to sygnał że Twoje ciało ma za dużo białka. Przy dużych nadwyżkach zapach potu, moczu, kału staje się bardzo przykry. Powstaje dużo flegmy/śluzu którym ciało próbuje neutralizować efekty.
Czasami po zjedzeniu jakiegoś pokarmu (niekoniecznie białka) produkuje nam się flegma w ustach, czy nosie. Może być to sygnał, że organizm ma za dużo, lub nie potrzebuje tego co właśnie zjedliśmy.
Metafora domu
W tej metaforze by ciało funkcjonowało potrzebuje budować drewniane domy, o solidnych fundamentach. Więc wymaga drewna, szkła i betonu.
Proteiny które zjadamy to całe zestawy materiałów budowlanych.
W różnym pokarmie mamy inne surowce z sobą połączone.
W jednym białku dostarczasz drewno i plastik, innym szkło, beton i marmur.
Po rozłożeniu tych dwóch protein mamy składniki potrzebne do budowy domu i zostaje nam plastik i marmur do eliminacji.
W zdrowych warunkach nasze ciało nie rozkłada białka, czy aminokwasów na energię, bo to jak używać ścian domu dla rozpalenia w kominku. Więc aminokwasy nie są paliwem dla ciała, a materiałem budulcowym i nośnikiem.
Niektórych niekorzystnych nam białek ciało nie umie rozłożyć i w całości próbuje się ich pozbyć, czasami zapychając drożność.
Skutki nadużywania białka:
Nadwyżki białka, których ciało nie umie się pozbyć zakwasza ciało, uszkadzając komórki;
Nadwyżka protein i aminokwasów których organizm nie może się pozbyć wyczerpuje zasoby wapnia, potasu, sódu i innych elektrolitów;
Odwadnia organizm;
Odwodniony organizm ma jeszcze mniej drożny układ limfatyczny*, który służy do eliminacji toksyn i nadwyżek produkcyjnych - w tym aminokwasów;
Długo nie oczyszczane białka z ciała zaczynają gnić w różnych zakamarkach, powodując stany zapalne;
Zakwaszone ciało tworzy bardzo dobre warunki dla pasożytów jak np grzyby;
Może zwiększać toksyczność poprzez wprowadzanie większej ilości azotu do krwioobiegu. Ostatecznie osadza się w mięśniach jako kinotoksyna, powodując uczucie ciągłego zmęczenia;
Proteinoza, czyli ostre zatrucie białkowe, powoduje bóle głowy i ogólny ból. Różne objawy zatrucia białkami, takie jak pieczenie w jamie ustnej, wargach i gardle, wysypki itp., są bardzo podobne do objawów przypisywanych alergii. W rzeczywistości wiele tak zwanych alergii może w rzeczywistości być przypadkami zatrucia białkowego;
Dieta wysokobiałkowa uszkadza cały układ gruczołowy. Przeciąża wątrobę i mocno obciąża nadnercza i nerki, aby wyeliminować wytwarzane przez siebie toksyny;
Również podejrzewa się mocne nadużywanie białka o wpływ na nowotwory, choroby autoimmunologiczne, osteoporozę, artretyzm, trądzik i liczne choroby skóry. U wielu osób objawy artretyzmu ustąpiły po przejściu na dietę niskobiałkową;
*O układzie limfatycznym napiszę osobny artykuł w niedalekiej przyszłości.
Aminokwasy
Aminokwasy to związki organiczne składające się głównie z azotu, węgla, wodoru i tlenu. Są istotne w wielu procesach, do produkcji hormonów, enzymów, neuroprzekaźników oraz płynów ustrojowych.
Aminokwasy wykorzystujemy we wszystkich funkcjach naszego organizmu:
- Budowanie mięśni;
- Naprawa narządów – serce, wątroba, trzustka;
- Regulacji hormonów - insulina, kortyzol, adrenalina, HGH;
- Układ odpornościowy;
- Włosy, skóra, paznokcie;
- Testosteron, estrogen i progesteron;
- Krew, enzymy i cholesterol;
- Utrata masy ciała;
- Pamięć i uczenie się;
- Neuroprzekaźniki – serotonina, endorfiny, dopamina, GABA, melatonina, itd.
Nasze ciało to roztropny gospodarz i dba o potrzebne surowce
Przykładowo ciało używa niektóre aminokwasy do budowy hormonu.
Dociera na swoje miejsce i spełnia swoje zadanie. Następnie trafia do wątroby, by ponownie być rozłożonym na aminokwasy i zbudować z niego inne potrzebne molekuły.
Przez ponad trzy miliardy lat ewolucji można śmiało uznać,
że nasze ciało umie w ekologiczny recykling 😉
Człowiek potrzebuje 20 różnych aminokwasów, aby prawidłowo rosnąć i funkcjonować. Chociaż wszystkie 20 z nich jest ważnych dla zdrowia, tylko 9 jest sklasyfikowanych jako niezbędne.
Zdjęcie z internetu
Niezbędne aminokwasy
Tu będę wchodził w szczegóły, więc jeżeli tego nie potrzebujesz przescrolluj do podsumowania.
Pod każdym opisem przydatności danego aminokwasu zamieszczam gdzie je można znaleźć w pożywieniu. Celowo nie zamieszczam ilości danego aminokwasu w produkcie, bo nie uważam by duże ilości były istotne dla zdrowia.
Część ogólną oznaczoną "🥇" spisywałem wyniki znalezione na stronach poświęconych dietetyce, które skupiają się tylko na produktach zawierających najwięcej danego aminokwasu.
W dziale dla wegan "🍃" i frutarian "🍏" najwięcej wymieniam, bo by zdobyć te informacje musiałem dokopywać się do badań naukowych - które z reguły są bardziej szczegółowe.
Przewertowanie wyników dziesiątek badań zajęło mi wiele godzin, więc proszę o wybaczenie jeżeli gdzieś wkradły się błędy. Listy produktów są długie, ale nie ostateczne.
Istnieje dziewięć niezbędnych aminokwasów.
▶️ 1 Fenyloalanina.
Twoje ciało zamienia ten aminokwas w neuroprzekaźniki tyrozynę, dopaminę, epinefrynę i noradrenalinę. Odgrywa integralną rolę w strukturze i funkcji białek i enzymów oraz w produkcji innych aminokwasów.
🥇Najwięcej
Jajka, kurczak, wątroba, wołowina, mleko i soja.
🍃Dla wegan
Wodorosty (suszone), nasiona konopii, orzeszki ziemne, nasiona chia, siemię lniane, ziarenka sezamu, nasiona dyni, owies, orzechy (migdały, pistacje, nerkowiec, włoski, macadamia, laskowy, brazylijski, pinia, pekan), soja, fasola (czarna, granatowa, zwyczajna, mung, adzuki, limeńska, fava), ciecierzyca, kasza gryczana, soczewica, ziarno żyta, groszek, szpinak, kukurydza, boćwina, brokuły.
🍏Dla frutarian
Awokado, grejfrut, morela, gwiezdny owoc, pomarańcze, żurawina, kiwi, melon, truskawki, brzoskwinie, banany, owoce czarnego bzu, mandarynki, arbuz, rodzynki,jagody, limonka, ananas, oliwki, wiśnie, figi, śliwki, mango, nektarynki, jabłka, papaja, daktyle.
Między innymi znajdziesz go również w słodziku aspartamie.
▶️ 2 Walina.
Walina pomaga stymulować wzrost i regenerację mięśni oraz bierze udział w produkcji energii.
🥇
Wołowina, kurczak, wieprzowina, ryby, tofu, jogurt, fasola, strączkowy groszek, nasiona, orzechy i produkty pełnoziarniste, takie jak płatki owsiane.
🍃
Owies, soja, kasza gryczana, pestki dyni, pestki słonecznika, fasola (granatowa, adzuki, czerwona, czarna, mung, lima, fava) soczewica, orzeszki ziemne, orzechy (pistacje, nerkowce, brazylijskie, laskowe, pini, migdały, orzech włoski), nasiona sezamu, ciecierzyca, szpinak, ziarno żyta, nasiona konopi, boćwina, komosa ryżowa (quinoa), groszek, ziemniak, bataty, szpinak, grzyby, szparagi.
🍏
Persymona (owoc Kaki), gruszka, grejfrut, mango, mandarynki, wiśnie, morele, figi, banany, brzoskwinie, jagody, winogrona, śliwki, oliwki, morele, guawa, nektaryna, guawa, gruszki, figi, rodzynki, jabłka, papaja, pomarańcze, ananas, truskawki.
▶️ 3 Treonina.
Jest to główna część białek strukturalnych, takich jak kolagen i elastyna, które są ważnymi składnikami skóry i tkanki łącznej. Odgrywa również rolę w metabolizmie tłuszczów i funkcjach odpornościowych.
🥇
Chuda wołowina, kurczak, twaróg, wieprzowina, tuńczyk, tofu, fasola, mleko, ser, zielony groszek, jajka, nasiona i orzechy.
🍃
Soja, słonecznik, sezam, ziarna konopii, nasiona dyni, orzeszki, tempeh, cieciorka, siemię lniane, sezam, orzechy (włoskie, pistacje, nerkowce, migdały, brazylijskie, pekan, macademia), nasiona chia, sezam, fasola (czarna, różowa, zwyczajna) ryż, owies, tofu, sos sojowy, chilli, jagoda goji, mąka jaglana, kurkuma, soczewica, oregano, imbir, owies, skrobia ziemniaczna, pieprz, marchewka, czosnek, mięta, tymianek, cynamon, quinoa, kukurydza, szpinak, grzyby, bazylia, kuskus, szalotka, szparagi, brukselki, mleko kokosowe, kalafior.
🍏
Jagody goji, banany, guava, jackfruit, awokado, morela, kiwi, daktyle, owoc kaki, banany, mango, żurawina, arbuz, owoc czarnego bzu, figi, winogrona, jagody, truskawki, ananas, melon, brzoskwinie, pomarańcze, grejfrut, brzoskwinia, papaja, śliwki, jabłka.
▶️ 4 Tryptofan.
Często związany z sennością, tryptofan jest prekursorem serotoniny, neuroprzekaźnika, który reguluje apetyt, sen i nastrój.
🥇
Kurczak, indyk, czerwone mięso, wieprzowina, tofu, ryby, fasola, mleko, orzechy, nasiona, płatki owsiane i jajka.
🍃
Wodorosty (suszone), nasiona chia, sezam, nasiona konopne, nasiona dyni, siemię lniane, orzeszki, orzechy (pistacje, nerkowca, migdały, laskowe, włoskie, brazylyjskie, piniowe, macademia), owies, soja, fasola (czarna, zwyczajna, granatowa, lima, mung, adzuki), cieciorka, soczewica, czosnek, szpinak, grzyby, brokuły, pietruszka, szparagi.
🍏
Morele, guawa, brzoskwinie, karambola, brzoskwinie, truskawki, kiwi, grejfrut, awokado, arbuz, papaja, pomarańcz, śliwki, ananas, owoce czarnego bzu, mandarynki, winogrona, wiśnie, mango, banany, liczi, nektarynki, jabłka, limonka, guawa, figi, jagody.
▶️ 5 Melatonina.
Ten aminokwas odgrywa ważną rolę w metabolizmie i detoksykacji. Jest również niezbędny do wzrostu tkanek i wchłaniania cynku i selenu, minerałów niezbędnych dla zdrowia.
🥇
Orzechy, wołowina, jagnięcina, ser, indyk, wieprzowina, ryby, skorupiaki, soja, jaja, nabiał i fasola.
🍃
Wodoosty (suszone), gluten, nasiona konopne, nasiona chia, sezam, słonecznik, nasiona dyni, siemię lniane, orzechy (brazylyjski, pistacja, nerkowca, pini, włoski, laskowy, pekan, migdały), owies, żyto, kasza gryczana, soja, fasola (czarna, zwyczajna, granatowa, mung, adzuki), cieciorka, quinoa, groszek, cieciorka, kasztan, kukurydza, pieczarki, pomidory.
🍏
Karambola, brzoskwinie, pomarańcze, winogrona, kiwi, melon, mandarynki, awokado, ananas, brzoskwinie, grejfrut, banany, jagody, arbuz, owoc czarnego bzu, śliwki, oliwki, wiśnie, liczi, gruszki, figi, nektarynki, daktyle, mango, jabłka, rodzynki, mandarynki, morele.
▶️ 6 Leucyna.
Ma kluczowe znaczenie dla syntezy białek i naprawy mięśni. Pomaga także regulować poziom cukru we krwi, stymuluje gojenie się ran i wytwarza hormony wzrostu.
🥇
Kurczak, wołowina, wieprzowina, ryby (tuńczyk), tofu, fasola w puszkach, mleko, ser, pestki dyni i jajka.
🍃
Witalny gluten pszenny, wodorost (suszony), nasiona konopii, orzeszki, orzechy (pistacja, migdał, nerkowiec, brazylyjski, włoski, laskowy, pini, macademia, pecan) nasiona dyni, nasiona chia, owies, siemię lniane, soja, kasza gryczana, fasola (czarna, granatowa, zwyczajna, adzuki, mung, lima), soczewica, cieciorka, brokuły, szparagi.
🍏
Awokado, gruszka, pomarańcz, rodzynki, ananas, banan, kiwi, truskawka, jagody, morele, papaya, brzoskwinie, mango, daktyle, natsumikan, figa, persimona (kaki), guava, owoc czarnego bzu, mandarynka, ananas, melon, śliwki, grejfrut, arbuz, brzoskwinia, winogrona, jabłko.
▶️ 7 Izoleucyna.
Bierze udział w metabolizmie mięśni i jest silnie skoncentrowany w tkance mięśniowej. Jest również ważny dla funkcji odpornościowych, produkcji hemoglobiny i regulacji energii.
🥇
Mięso, ryby, drób, jaja, ser, soczewica, orzechy, nasiona, nabiał, soja, fasola, rośliny strączkowe.
🍃
Owies, soja, słonecznik, soczewica, fasola (lima, granatowa, adzuki, zwyczajna, czarna, mung, fava), kasza gryczana, boćwina, orzeszki ziemne, ciecierzyca, pestki dyni, sezam, orzechy (pistacje, nerkowce, migdały) , orzech laskowy, pini, orzech włoski, brazylia), szpinak, nasiona konopi, ziarno żyta, komosa ryżowa, groch, groszek zwyczajny, bakłażan, asparagus.
🍏
Awokado, kiwi, banan, truskawka, ananas, figa, natsumian, persimona (kaki), melon, arbuz, mandarynka, morela, śliwka, grejfrut, brzoskwinia, winogrona, gruszka japońska, jabłko.
▶️8 Lizyna.
Lizyna odgrywa główną rolę w syntezie białek, wchłanianiu wapnia oraz produkcji hormonów i enzymów. Jest również ważny dla produkcji energii, funkcji odpornościowych oraz produkcji kolagenu i elastyny.
🥇
Wołowina, wieprzowina, drób, sery, ryby, jaja, tofu, spirulina, nasiona kozieradki.
🍃
Wodorosty (suszone), nasiona dyni, nasiona konopi, orzechy (pistacje, nerkowca, migdały, pini, brazylijski, orzech włoski, orzech laskowy, pekan), witalny gluten pszenny, nasiona chia, orzeszki ziemne, siemię lniane, soja, owies, soczewica, fasola (czarna, nerkowa, adzuki, granatowa, mung, fava, lima), kasza gryczana, ciecierzyca, sezam, groch, ziarno żyta, awokado, buraki, pory, pomidory, papryka zielona, papryka czerwona, ziemniaki.
🍏
Morela, gruszka, śliwka, jabłko, figa, brzoskwinia, ananas, nektaryna, persymony, daktyle, morele, guava, truskawki, jagody, papaja, wiśnie, mango, winogrona, melon, banan, awokado, oliwka, limonka, owoc czarnego bzu, pomarańcz, kiwi, rodzynki, grejfrut, arbuz.
▶️9 Histydyna.
Twoje ciało wykorzystuje ten aminokwas do produkcji histaminy, neuroprzekaźnika, który jest niezbędny do odpowiedzi immunologicznej, trawienia, funkcji seksualnych i cykli snu i czuwania. Ma kluczowe znaczenie dla utrzymania osłonki mielinowej, bariery ochronnej otaczającej komórki nerwowe.
🥇
Kurczak, wołowina, wieprzowina, ryby (tuńczyk), tofu, fasola w puszkach, mleko, ser, pestki dyni i jajka.
🍃
Soja, sezam, tofu, orzeszki ziemne, seler (suszone), łubin, pszenica, nasiona piżmowe, groch, gorczyca, wspięga, pietruszka, nasiona kozieradki, mak, bazylia, mięta, nasiona kopru włoskiego, curry, czosnek, edamame, bób, kanpyo, groszek, brokuł, szpinak, kukurydza, musztarda liściasta, pęd bambusa, kalafior, szparagi.
🍏
Banan, morela, awokado, winogrono, kiwi, melon, pomarańcz, żurawina, truskawka, brzoskwinia, guawa, oliwka, ananas, grejfrut, owoc czarnego bzu, arbuz, śliwka, jagody, nektaryna, brzoskwinia, figi, winogrono, daktyl, guava, limonka, gruszka.
Podsumowanie
Żyjemy w świecie gdzie dietetyka nadal raczkuje, zgrywając dorosłego.
Gdzie przepiękna filozofia nauki, ciągle podważająca się i przyznająca do błędu - bestwialsko jest uproszczana do jakiejś dogmatycznej religii, która rzekomo jest nieomylna.
Żyjemy w czasach dobrobytu, i braku edukacji. Bez wiedzy czego mamy chcieć jesteśmy jak dzieci z dużym kieszonkowym w sklepie ze słodyczami.
W świecie sklepów z półkami pełnymi przetworzonych produktów łatwych, kuszących i trujących. Większość ludzi pożywia się prawie wyłącznie gotowanymi, czy smażonymi produktami, dokładającymi kolejne cegiełki.
Najczęściej promowany pokarm nie ma już nic wspólnego z tym, do którego wyewoluowaliśmy.
Skutek jest tego taki, że nasze ciała są zanieczyszczone
Nie potrafimy już poprawnie wchłaniać podstawowych do życia mikro i makroelementów.
Więc kupujemy kolejne suplementy. Ogłupieni billboardami skupiamy się na lekach, zamiast szukać drogi do udrożnienia i oczyszczenia organizmu.
Od około ośmiu lat jem głównie wegańsko (flexitarianin). Kiedy pytano mnie "no dobra, a skąd będziesz brać białko?". Nie miałem pojęcia co odpowiedzieć.
To samo byłoby zapytać goryla, czy słonia skąd bierze proteiny.
Dziś odpowiem chętnie pytaniem na to pytanie.
Lepiej dla mojego zdrowia zastanowić się:
Co mogę zrobić, by zjadać białka mniej?
Potrzebujemy protein w odpowiedniej ilości, której nikt nie zna.
Zamiast zwiększać dawki białka, oczyść swoje ciało, by lepiej przyswajało.
| Piszę tego bloga, by opowiedzieć moją historię. |
|---|
| Przez całe życie zdobywam wiedzę elementarną dla zdrowia psychicznego i fizycznego. Wiedza ta powinna być nauczana od małego dziecka, jako podstawowe prawo każdego człowieka. |
| Nauki o podstawowych potrzebach człowieka, samopoznaniu, poszukiwaniu pasji, współpracy, o potrzebie stadności, miłości, rozwoju, zdrowym stylu życia fizycznego, jak i psychicznego. |
Wcześniejsze artykuły:
Seria o zrozumieniu jak dbać o zdrowe
nr01. Głód jako eliksir młodości, o procesie autofagii.
nr02. Drugi mózg, układ pokarmowy
Tematy psychologiczne
- Czym jest głos w Twojej głowie?;
- Jak ćwiczyć autentyczność?;
- Jak medytować przy okazji;
- Depresja w kontekście stada i młości;
- Czemu będąc w potrzebie nie szukamy pomocy;
- Potrzeby podstawą szczęścia;
- Lęk, jak sobie radzić?;
- Miłość, czym nie jest;
- Miłość, czym jest - vlog.
O zrzucaniu wagi, zdrowym żywieniu
Społeczeństwo
Czym jest Hive, na którym oparty jest mój blog
Moje zdrowe propozycje freegańskie
Co drugi post piszę po angielsku, znajdziesz je tutaj.*
Znajdziesz mnie na facebooku tiktok'u instagramie
Subskrybuj mnie, by śledzić artykuły ❤️ Miłość ❤️